ప్రాథమిక లోటు & ద్రవ్యీకృత లోటు (Primary Deficit and Monetised Deficit)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రాథమిక లోటు & ద్రవ్యీకృత లోటు (Primary Deficit and Monetised Deficit) in లోటు రకాలు & ప్రభుత్వ రుణం (Deficits & Public Debt). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
ప్రాథమిక లోటు (Primary Deficit) సూత్రం ఏది?
A. ద్రవ్య లోటు + వడ్డీ చెల్లింపులు
B. రెవెన్యూ లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు
C. ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు
D. మొత్తం వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడులు
Answer & explanation
Correct: C — ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు
ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు. గతంలో చేసిన అప్పుల వడ్డీని మినహాయిస్తే, ప్రస్తుత విధానాల వల్ల ఏర్పడిన లోటు ఎంతో తెలుస్తుంది. వడ్డీని కూడటం లేదా రెవెన్యూ లోటు నుండి తీయడం సరైన సూత్రం కాదు.
వేస్ అండ్ మీన్స్ అడ్వాన్సులు (WMA) ఇచ్చే సంస్థ ఏది?
A. నాబార్డ్ (NABARD)
B. సెబీ (SEBI)
C. ఆర్థిక సంఘం
D. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)
Answer & explanation
Correct: D — రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI)
వేస్ అండ్ మీన్స్ అడ్వాన్సులు ప్రభుత్వ ఆదాయ-వ్యయాల మధ్య తాత్కాలిక అంతరం పూడ్చడానికి RBI ఇచ్చే స్వల్పకాలిక రుణాలు (1997 నుండి). NABARD వ్యవసాయ రుణాలు, SEBI సెక్యూరిటీ మార్కెట్ నియంత్రణ, ఆర్థిక సంఘం పన్ను వాటా సిఫారసులు చూస్తాయి.
ద్రవ్యీకృత లోటు (Monetised Deficit) పెరిగితే నేరుగా కలిగే ప్రధాన ప్రభావం ఏమిటి?
A. విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గడం
B. డబ్బు సరఫరా పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం వచ్చే అవకాశం
C. పన్ను రేట్లు తగ్గడం
D. ప్రభుత్వ రుణం శూన్యమవడం
Answer & explanation
Correct: B — డబ్బు సరఫరా పెరిగి ద్రవ్యోల్బణం వచ్చే అవకాశం
ద్రవ్యీకృత లోటు అంటే RBI నేరుగా పూడ్చిన లోటు; దీనివల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థలో డబ్బు సరఫరా నేరుగా పెరిగి ద్రవ్యోల్బణానికి దారి తీస్తుంది. పన్ను రేట్ల తగ్గింపు లేదా రుణం శూన్యం కావడం వంటి ఇతర ఎంపికలకు దీనితో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.
భారత్‌లో ‘లోటు ద్రవ్యీకరణ’ (Deficit Financing) అంటే సాధారణంగా ఏమిటి?
A. విదేశీ సంస్థల నుండి గ్రాంట్లు పొందడం
B. పన్నులు పెంచి లోటు తగ్గించడం
C. RBI నుండి అప్పు తీసుకుని (కొత్త కరెన్సీ ముద్రించి) లోటు పూడ్చడం
D. పెట్టుబడులను ఉపసంహరించడం
Answer & explanation
Correct: C — RBI నుండి అప్పు తీసుకుని (కొత్త కరెన్సీ ముద్రించి) లోటు పూడ్చడం
భారత సందర్భంలో లోటు ద్రవ్యీకరణ అంటే RBI నుండి రుణం తీసుకోవడం ద్వారా లోటు పూడ్చడం. ఇది కొత్త కరెన్సీ సృష్టికి దారి తీసి ద్రవ్యోల్బణ ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది. పన్నులు పెంచడం, డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ వేరువేరు మార్గాలు.
ద్రవ్యీకృత లోటు (Monetised Deficit) గురించి క్రింది ప్రకటనలలో సరైనవి ఏవి?
1. ఇది RBI ప్రభుత్వానికి ఇచ్చిన నికర రుణానికి సంబంధించినది.
2. దీనివల్ల డబ్బు సరఫరా నేరుగా పెరుగుతుంది.
3. FRBM చట్టం ప్రకారం ప్రభుత్వం సాధారణంగా ప్రాథమిక మార్కెట్‌లో RBI నుండి నేరుగా రుణం తీసుకోకూడదు.
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే: ద్రవ్యీకృత లోటు RBI నుండి ప్రభుత్వానికి వెళ్లిన నికర రుణం, అది డబ్బు సరఫరాను నేరుగా పెంచి ద్రవ్యోల్బణానికి దారి తీస్తుంది, FRBM ఈ నేరుగా రుణాన్ని సాధారణంగా నిషేధిస్తుంది (escape clause సందర్భాల్లో మినహాయింపులు).
ప్రాథమిక మిగులు (Primary Surplus) గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. వడ్డీ చెల్లింపులు పూర్తిగా ఆగిపోయాయని అర్థం
B. ద్రవ్య లోటు సున్నా అని అర్థం
C. RBI నుండి అప్పు తీసుకున్నారని అర్థం
D. వడ్డీ కాకుండా మిగతా ఖర్చులన్నీ ఆదాయంతోనే నడుస్తున్నాయని అర్థం
Answer & explanation
Correct: D — వడ్డీ కాకుండా మిగతా ఖర్చులన్నీ ఆదాయంతోనే నడుస్తున్నాయని అర్థం
ప్రాథమిక మిగులు ఉంటే ప్రభుత్వ వడ్డీయేతర ఖర్చులన్నీ దాని ఆదాయంతో సరిపోతున్నాయని అర్థం; వడ్డీ చెల్లింపులు కొనసాగుతూనే ఉంటాయి, ద్రవ్య లోటు సున్నా కావాలని లేదు. RBI అప్పుకు, ప్రాథమిక మిగులుకు ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.