లోటు రకాలు & ప్రభుత్వ రుణం (Deficits & Public Debt) · Practice MCQs

Correct: A — మొత్తం వ్యయం − మొత్తం రాబడులు (రుణాలు కాకుండా)

బడ్జెట్ లోటు అంటే రుణాలు మినహాయించిన మొత్తం రాబడుల కంటే మొత్తం వ్యయం ఎంత ఎక్కువ అనేది. రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడులు రెవెన్యూ లోటు సూత్రం, ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ అనేది ప్రాథమిక లోటు సూత్రం, రెవెన్యూ లోటు − ఆస్తుల గ్రాంట్లు ఎఫెక్టివ్ రెవెన్యూ లోటు సూత్రం.

Correct: B — ద్రవ్య లోటు (Fiscal Deficit)

ద్రవ్య లోటు అంటే ఒక సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం మొత్తం ఎంత అప్పు చేయాల్సి వచ్చిందో చూపే అంకె; అందుకే దీన్ని మొత్తం రుణ అవసరం అంటారు. రెవెన్యూ లోటు కేవలం రోజువారీ ఖర్చుల అంతరాన్ని, ప్రాథమిక లోటు వడ్డీ తీసివేసిన లోటును, ద్రవ్యీకృత లోటు RBI పూడ్చిన భాగాన్ని సూచిస్తాయి.

Correct: C — GDPలో శాతంగా

లోటులను అర్థవంతంగా పోల్చడానికి వాటిని ఆర్థిక వ్యవస్థ పరిమాణమైన GDP శాతంగా చెబుతారు; ఉదాహరణకు ‘ద్రవ్య లోటు GDPలో 4.4%’. దీనివల్ల వేర్వేరు సంవత్సరాల లోటులను పోల్చడం సులభమవుతుంది. జనాభా, పన్ను రాబడి లేదా విదేశీ మారక నిల్వలు ప్రామాణిక కొలమానాలు కావు.

Correct: D — 1 ఏప్రిల్ 1997

ఒకప్పుడు బడ్జెట్ లోటును RBI నుండి అడ్‌హాక్ ట్రెజరీ బిల్లుల ద్వారా పూడ్చేవారు; ఇది 1 ఏప్రిల్ 1997 నుండి రద్దయింది. 1991 సరళీకరణ సంవత్సరం, 2003 FRBM చట్టం ఆమోదించిన సంవత్సరం, 2004 అది అమలులోకి వచ్చిన సంవత్సరం – కాబట్టి ఇవి అడ్‌హాక్ బిల్లుల రద్దుకు సంబంధించినవి కావు.

Correct: A — వేస్ అండ్ మీన్స్ అడ్వాన్సులు (WMA)

1997లో అడ్‌హాక్ ట్రెజరీ బిల్లులు రద్దయినప్పుడు వాటి స్థానంలో వేస్ అండ్ మీన్స్ అడ్వాన్సులు (WMA) వచ్చాయి; ఇవి ఆదాయ-వ్యయాల మధ్య తాత్కాలిక అంతరం కోసం RBI ఇచ్చే స్వల్పకాలిక రుణాలు. క్రౌడింగ్ అవుట్ ఒక ప్రభావం, ఎస్కేప్ క్లాజ్ FRBMలో సడలింపు నిబంధన, గ్రీన్ బాండ్లు పర్యావరణ రుణ పత్రాలు.

Correct: B — రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడులు

రెవెన్యూ లోటు = రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడులు. అంటే జీతాలు, వడ్డీ, సబ్సిడీల వంటి రోజువారీ ఖర్చులకు సరిపడా రెవెన్యూ ఆదాయం లేకపోవడం. మొత్తం వ్యయాన్ని పోల్చడం ద్రవ్య లోటు తరహా లెక్క, వడ్డీ తీసివేయడం ప్రాథమిక లోటు లెక్క.

Correct: C — పన్ను రాబడి మరియు పన్నేతర రాబడి

రెవెన్యూ రాబడులు అంటే పన్ను రాబడి (Tax Revenue) మరియు పన్నేతర రాబడి (Non-tax Revenue). రుణాల రికవరీ, పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ అనేవి అప్పు కాని మూలధన రాబడులు కాగా, విదేశీ రుణాలు అప్పు రూపంలోని మూలధన రాబడులు; అందువల్ల ఇవి రెవెన్యూ రాబడులు కావు.

Correct: D — 2008-09

FRBM చట్టం 2003 మొదటి లక్ష్యాల ప్రకారం 2008-09 నాటికి రెవెన్యూ లోటు సున్నా కావాలి, ద్రవ్య లోటు GDPలో 3%కు రావాలి. 2008 ప్రపంచ ఆర్థిక సంక్షోభం వల్ల ఈ లక్ష్యం వాయిదా పడింది. మిగతా సంవత్సరాలు ఈ లక్ష్య తేదీ కావు.

Correct: A — ఆర్టికల్ 275

రెవెన్యూ లోటు గ్రాంట్లు (Revenue Deficit Grants) ఆర్టికల్ 275 కింద ఆర్థిక సంఘం సిఫారసుపై ఇస్తారు. ఆర్టికల్ 280 ఆర్థిక సంఘం ఏర్పాటుకు సంబంధించింది, ఆర్టికల్ 292 కేంద్ర రుణాలకు, ఆర్టికల్ 293 రాష్ట్ర రుణాలకు సంబంధించినవి – ఈ గందరగోళం పరీక్షల్లో తరచుగా వస్తుంది.

Correct: B — 2011-12 కేంద్ర బడ్జెట్

ఎఫెక్టివ్ రెవెన్యూ లోటు భావనను 2011-12 కేంద్ర బడ్జెట్‌లో అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి ప్రణబ్ ముఖర్జీ ప్రవేశపెట్టారు. 2018 FRBM సవరణ ద్వారా దీనిని లక్ష్యాల నుండి తొలగించారు, కాబట్టి 2018 ప్రవేశ సంవత్సరం కాదు; 2003, 2008 సంవత్సరాలకు ఈ భావనతో సంబంధం లేదు.