భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India) (పేదరికం, నిరుద్యోగం & పథకాలు (Poverty, Unemployment & Schemes)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
ప్రపంచ బ్యాంకు అంతర్జాతీయ పేదరిక రేఖ గురించి నోట్స్ ప్రకారం సరైన వాక్యం ఏది?
A. ఎప్పుడూ రోజుకు $1 మాత్రమే
B. రోజుకు $2.15 (2017 PPP) నుండి జూన్ 2025లో $3.00 (2021 PPP) కు సవరించారు
C. రోజుకు $10 (2005 PPP)
D. నెలకు ₹1,000 గా నిర్ణయించారు
Answer & explanation
Correct: B — రోజుకు $2.15 (2017 PPP) నుండి జూన్ 2025లో $3.00 (2021 PPP) కు సవరించారు
ప్రపంచ బ్యాంకు అంతర్జాతీయ పేదరిక రేఖ రోజుకు $2.15 (2017 PPP) ఉండగా, జూన్ 2025లో రోజుకు $3.00 (2021 PPP) కు సవరించారు. ₹1,000 అనేది అంతర్జాతీయ రేఖ కాదు, టెండూల్కర్ పట్టణ రేఖ విలువ.
హెడ్ కౌంట్ నిష్పత్తి (Head Count Ratio) అంటే ఏమిటి?
A. పేదల సగటు ఆదాయం
B. ఉద్యోగుల సంఖ్య
C. మొత్తం జనాభాలో దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన ఉన్నవారి శాతం
D. జనాభా పెరుగుదల రేటు
Answer & explanation
Correct: C — మొత్తం జనాభాలో దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన ఉన్నవారి శాతం
హెడ్ కౌంట్ నిష్పత్తి (HCR) అంటే మొత్తం జనాభాలో దారిద్ర్య రేఖకు దిగువన (BPL) ఉన్నవారి శాతం. ఇది పేదరికాన్ని వివరించే ప్రాథమిక సూచిక; పేదల సగటు ఆదాయం లేదా ఉపాధి గణాంకాలు కాదు.
కింది వాటిలో సాపేక్ష పేదరికాన్ని (Relative Poverty) కొలిచే సాధనం ఏది?
A. కేలరీల అవసరం
B. సామాజిక-ఆర్థిక కుల గణన
C. మానవాభివృద్ధి సూచీ
D. లోరెంజ్ వక్రరేఖ
Answer & explanation
Correct: D — లోరెంజ్ వక్రరేఖ
సాపేక్ష పేదరికం లేదా ఆదాయ అసమానతను లోరెంజ్ వక్రరేఖ, గిని గుణకం ద్వారా కొలుస్తారు. కేలరీల అవసరం నిరపేక్ష పేదరిక కొలత (అలఘ్ పద్ధతి) కు సంబంధించినది; HDI అభివృద్ధికి సంబంధించిన భిన్న సూచీ.
ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటు చేసిన 1962 వర్కింగ్ గ్రూప్ గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. మొదటిసారి అధికారికంగా దారిద్ర్య రేఖ (నెలకు ఒక్కొక్కరికి ₹20, 1960-61 ధరల్లో) సూచించింది
B. 2,400 కేలరీల ప్రమాణం ఇచ్చింది
C. రాష్ట్రాల వారీ రేఖలు ఇచ్చింది
D. MPI ని ప్రవేశపెట్టింది
Answer & explanation
Correct: A — మొదటిసారి అధికారికంగా దారిద్ర్య రేఖ (నెలకు ఒక్కొక్కరికి ₹20, 1960-61 ధరల్లో) సూచించింది
1962 వర్కింగ్ గ్రూప్ అధికారికంగా దారిద్ర్య రేఖను మొదటిసారి సూచించింది: నెలకు ఒక్కొక్కరికి ₹20 (1960-61 ధరల్లో). 2,400 కేలరీలు అలఘ్ (1979), రాష్ట్రాల వారీ రేఖలు లక్డావాలా (1993), MPI తర్వాతి కాలపు భావన.
వి.ఎం. దండేకర్, ఎన్. రథ్ (1971) పేదరికాన్ని ఏ ప్రమాణం ఆధారంగా అంచనా వేశారు?
A. రోజుకు 2,400 కేలరీలు
B. రోజుకు $2.15
C. రోజుకు 2,250 కేలరీలు
D. నెలకు ₹816
Answer & explanation
Correct: C — రోజుకు 2,250 కేలరీలు
దండేకర్, రథ్ (1971) రోజుకు 2,250 కేలరీల ఆధారంగా పేదరికాన్ని అంచనా వేశారు. 2,400 / 2,100 అలఘ్ (1979) ప్రమాణం; ₹816 టెండూల్కర్ గ్రామీణ రేఖ; $2.15 ప్రపంచ బ్యాంకు రేఖ.
జాతీయ ప్రణాళికా కమిటీ (National Planning Committee, 1938) అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. సుభాష్ చంద్రబోస్
B. మహాత్మా గాంధీ
C. సర్దార్ పటేల్
D. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
Answer & explanation
Correct: D — జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ
జాతీయ ప్రణాళికా కమిటీ 1938లో జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన ఏర్పడింది; కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు సుభాష్ చంద్రబోస్ దీన్ని ఏర్పాటు చేశారు. కాబట్టి ఏర్పాటు చేసినవారు బోస్, అధ్యక్షుడు నెహ్రూ – ఈ తేడా ప్రశ్నల్లో వస్తుంది.
లక్డావాలా కమిటీ విమర్శలకు సంబంధించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చును దారిద్ర్య రేఖలో కలపలేదు
B. కేలరీల ప్రమాణాన్ని పూర్తిగా వదిలేసింది
C. దేశమంతటికీ ఒకే రేఖను ఇచ్చింది
D. కేవలం పట్టణ రేఖను ఇచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చును దారిద్ర్య రేఖలో కలపలేదు
లక్డావాలా పద్ధతిలో విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చును కలపలేదు (ప్రభుత్వం ఉచితంగా ఇస్తుందని భావించారు); పాత కేలరీల ప్రమాణం, పాత వినియోగ బుట్ట కొనసాగించారు. కేలరీలను వదిలింది టెండూల్కర్ కమిటీ, ఒకే రేఖ అలఘ్ పద్ధతిది.
లక్డావాలా పద్ధతి ప్రకారం 1993-94 లో భారత్‌లో పేదరికం సుమారు ఎంత?
A. సుమారు 21.9%
B. సుమారు 36%
C. సుమారు 29.5%
D. సుమారు 5%
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 36%
లక్డావాలా పద్ధతి ప్రకారం 1993-94 లో పేదరికం సుమారు 36%. 21.9% టెండూల్కర్ 2011-12 అంచనా, 29.5% రంగరాజన్ 2011-12 అంచనా కాబట్టి వేర్వేరు సంవత్సరాల గణాంకాలను కలపకూడదు.
టెండూల్కర్ పద్ధతి వచ్చే వరకు ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఉపయోగించిన పద్ధతి ఏది?
A. రంగరాజన్ పద్ధతి
B. MPI పద్ధతి
C. వర్కింగ్ గ్రూప్ 1962 పద్ధతి
D. లక్డావాలా పద్ధతి (2004-05 వరకు)
Answer & explanation
Correct: D — లక్డావాలా పద్ధతి (2004-05 వరకు)
టెండూల్కర్ పద్ధతి వచ్చే వరకు ప్రభుత్వం లక్డావాలా పద్ధతినే అధికారికంగా వాడింది (2004-05 వరకు). రంగరాజన్ పద్ధతి టెండూల్కర్ తర్వాత వచ్చింది, ప్రభుత్వం దాన్ని అధికారికంగా ఆమోదించలేదు.
టెండూల్కర్ కమిటీ ప్రకారం 2011-12 పట్టణ దారిద్ర్య రేఖ మరియు పేదల సంఖ్య ఏవి?
A. నెలకు ₹1,000; సుమారు 27 కోట్లు
B. నెలకు ₹1,407; సుమారు 36.3 కోట్లు
C. నెలకు ₹816; సుమారు 36.3 కోట్లు
D. నెలకు ₹972; సుమారు 27 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: A — నెలకు ₹1,000; సుమారు 27 కోట్లు
టెండూల్కర్ ప్రకారం 2011-12 పట్టణ రేఖ నెలకు ₹1,000, పేదలు సుమారు 27 కోట్లు. ₹1,407, 36.3 కోట్లు రంగరాజన్ గణాంకాలు; ₹816 టెండూల్కర్ గ్రామీణ రేఖ, ₹972 రంగరాజన్ గ్రామీణ రేఖ.