భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India) (పేదరికం, నిరుద్యోగం & పథకాలు (Poverty, Unemployment & Schemes)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
టెండూల్కర్ పద్ధతిలో 2011-12 లో భారత్లో మొత్తం పేదరికం శాతం ఎంత?
A. 21.9%
B. 29.5%
C. 37.2%
D. 27.5%
Answer & explanation
Correct: A — 21.9%
టెండూల్కర్ పద్ధతిలో 2011-12 లో మొత్తం పేదరికం 21.9% (గ్రామీణ 25.7%, పట్టణ 13.7%). 29.5% రంగరాజన్ పద్ధతిలో అంచనా; 37.2% టెండూల్కర్ పద్ధతిలో 2004-05 అంచనా; 27.5% అదే సంవత్సరం లక్డావాలా పద్ధతి అంచనా.
టెండూల్కర్ కమిటీ ప్రకారం 2011-12 లో గ్రామీణ దారిద్ర్య రేఖ (నెలకు ఒక్కొక్కరికి) ఎంత?
A. ₹972
B. ₹816
C. ₹1,000
D. ₹1,407
Answer & explanation
Correct: B — ₹816
టెండూల్కర్ ప్రకారం 2011-12 లో గ్రామీణ రేఖ నెలకు ₹816, పట్టణ రేఖ ₹1,000. ₹972, ₹1,407 రంగరాజన్ కమిటీ గ్రామీణ, పట్టణ రేఖలు. జతలు తారుమారు కాకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.
2014లో నివేదిక సమర్పించిన పేదరిక నిపుణుల బృందానికి అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. సురేష్ టెండూల్కర్
B. డి.టి. లక్డావాలా
C. అరవింద్ పనగరియా
D. డా. సి. రంగరాజన్
Answer & explanation
Correct: D — డా. సి. రంగరాజన్
రంగరాజన్ కమిటీ 2012లో ఏర్పాటై జూన్ 2014లో నివేదిక సమర్పించింది; రంగరాజన్ RBI మాజీ గవర్నర్. అరవింద్ పనగరియా నీతి ఆయోగ్ టాస్క్ ఫోర్స్ (2015) అధ్యక్షుడు, కమిటీ అధ్యక్షుడు కాదు.
రంగరాజన్ పద్ధతిలో 2011-12 లో దేశంలో పేదరికం శాతం ఎంత?
A. 29.5%
B. 21.9%
C. 25.7%
D. 13.7%
Answer & explanation
Correct: A — 29.5%
రంగరాజన్ అంచనా ప్రకారం 2011-12 లో మొత్తం పేదరికం 29.5% (గ్రామీణ 30.9%, పట్టణ 26.4%), పేదలు సుమారు 36.3 కోట్లు. 21.9% టెండూల్కర్ అంచనా. అందువల్ల రంగరాజన్ అంచనా టెండూల్కర్ కంటే ఎక్కువ.
రంగరాజన్ నివేదికను ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఆమోదించలేదు. ప్రణాళికా సంఘం స్థానంలో 2015లో నీతి ఆయోగ్ వచ్చింది; ఆ తర్వాత దారిద్ర్య రేఖ ఆధారిత అధికారిక అంచనా విడుదల కాలేదు. ఇప్పుడు MPI ఎక్కువగా వాడుతున్నారు.
MPI మూడు కోణాలు ఆరోగ్యం, విద్య, జీవన ప్రమాణం. ఇవి ఆదాయం ఒక్కటే కాకుండా పేదరికపు బహుముఖ లోపాలను (విద్య లేకపోవడం, ఆరోగ్యం, ఇల్లు, నీరు, విద్యుత్) కొలుస్తాయి. ఇతర ఎంపికలు MPI కోణాలు కావు.
ప్రపంచ MPI ని 2010 నుండి కలిసి విడుదల చేస్తున్న సంస్థలు ఏవి?
A. OPHI (ఆక్స్ఫర్డ్) మరియు UNDP
B. IMF మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు
C. WTO మరియు UNCTAD
D. నీతి ఆయోగ్ మరియు RBI
Answer & explanation
Correct: A — OPHI (ఆక్స్ఫర్డ్) మరియు UNDP
ప్రపంచ MPI ని ఆక్స్ఫర్డ్ పేదరిక & మానవాభివృద్ధి ఇనిషియేటివ్ (OPHI), UNDP కలిసి 2010 నుండి విడుదల చేస్తున్నాయి. నీతి ఆయోగ్ జాతీయ MPI ని విడుదల చేస్తుంది; IMF, WTO ఈ సూచీని ప్రకటించవు.
నీతి ఆయోగ్ జాతీయ MPI లో ఎన్ని సూచికలు (Indicators) ఉన్నాయి?
A. 10
B. 12
C. 8
D. 3
Answer & explanation
Correct: B — 12
నీతి ఆయోగ్ జాతీయ MPI లో 12 సూచికలు ఉన్నాయి, ప్రపంచ MPI లో 10. 3 అనేది కోణాల సంఖ్య. జాతీయ MPI లో అదనంగా ప్రసూతి ఆరోగ్యం, బ్యాంకు ఖాతా చేర్చారు, డేటా ఆధారం NFHS.
"పేదరిక విష వలయం (Vicious Circle of Poverty)" సిద్ధాంతాన్ని ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. అమర్త్యసేన్
B. రాజ్ కృష్ణ
C. రాగ్నార్ నర్క్స్
D. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
Answer & explanation
Correct: C — రాగ్నార్ నర్క్స్
పేదరిక విష వలయం సిద్ధాంతం రాగ్నార్ నర్క్స్ది: "ఒక దేశం పేదది ఎందుకంటే అది పేదది". రాజ్ కృష్ణ "హిందూ వృద్ధి రేటు" పదం వాడారు, నౌరోజీ సంపద తరలింపు సిద్ధాంతం ఇచ్చారు; అమర్త్యసేన్ ఈ సిద్ధాంతకర్త కాదు.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత తొలి దశాబ్దాల్లో భారత తక్కువ వృద్ధి రేటును (సుమారు 3.5%) సూచించే పదం ఏది?
A. గోల్డెన్ రేటు
B. సమ్మిళిత వృద్ధి
C. ద్విముఖ వృద్ధి
D. హిందూ వృద్ధి రేటు (Hindu Rate of Growth)
Answer & explanation
Correct: D — హిందూ వృద్ధి రేటు (Hindu Rate of Growth)
తొలి దశాబ్దాల్లో సుమారు 3.5% వృద్ధి రేటును "హిందూ వృద్ధి రేటు" అంటారు; ఈ పదాన్ని రాజ్ కృష్ణ వాడారు. ఇది పేదరికానికి ఆర్థిక కారణాల్లో ఒకటి: తక్కువ వృద్ధి వల్ల ఆదాయాలు, ఉపాధి పెరగలేదు.