భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India) (పేదరికం, నిరుద్యోగం & పథకాలు (Poverty, Unemployment & Schemes)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
టెండూల్కర్ కమిటీ పద్ధతిలో 2004-05 పేదరికం మరియు లక్డావాలా పద్ధతిలో అదే సంవత్సరం పేదరికం ఏవి?
A. 27.5% మరియు 37.2%
B. 37.2% మరియు 27.5%
C. 21.9% మరియు 29.5%
D. 29.5% మరియు 21.9%
Answer & explanation
Correct: B — 37.2% మరియు 27.5%
2004-05 పేదరికం టెండూల్కర్ పద్ధతిలో 37.2%, లక్డావాలా పద్ధతిలో 27.5%. పద్ధతి మారడం వల్ల అంచనా పెరిగింది. 21.9%, 29.5% 2011-12 అంచనాలు (టెండూల్కర్, రంగరాజన్).
టెండూల్కర్ కమిటీ పద్ధతిలోని లక్షణాల్లో సరైనది ఏది?
A. కేవలం కేలరీలే ఆధారం
B. విద్య, ఆరోగ్య ఖర్చు మినహాయింపు
C. గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాలకు ఒకే దారిద్ర్య రేఖ బుట్ట (Uniform PLB); మిశ్రమ రిఫరెన్స్ కాలం (MRP)
D. ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రత్యేక కేలరీ ప్రమాణం
Answer & explanation
Correct: C — గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాలకు ఒకే దారిద్ర్య రేఖ బుట్ట (Uniform PLB); మిశ్రమ రిఫరెన్స్ కాలం (MRP)
టెండూల్కర్ పద్ధతిలో గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాలకు ఒకే బుట్ట (Uniform PLB), MRP ఆధారిత వినియోగ డేటా, విద్య-ఆరోగ్య ఖర్చు కలపడం ఉన్నాయి; కేలరీల ఆధారం వదిలారు. కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు లక్డావాలా/అలఘ్ లక్షణాలు.
రంగరాజన్ పద్ధతి 2011-12 దారిద్ర్య రేఖ గ్రామీణ, పట్టణ విలువలు ఏవి?
A. గ్రామీణ ₹972; పట్టణ ₹1,407
B. గ్రామీణ ₹816; పట్టణ ₹1,000
C. గ్రామీణ ₹1,407; పట్టణ ₹972
D. గ్రామీణ ₹1,000; పట్టణ ₹816
Answer & explanation
Correct: A — గ్రామీణ ₹972; పట్టణ ₹1,407
రంగరాజన్ ప్రకారం 2011-12 లో గ్రామీణ రేఖ నెలకు ₹972 (రోజుకు సుమారు ₹32), పట్టణ రేఖ ₹1,407 (రోజుకు సుమారు ₹47). టెండూల్కర్ విలువలు ₹816, ₹1,000. పట్టణ రేఖ ఎల్లప్పుడూ గ్రామీణం కంటే ఎక్కువ.
B. పోషకాహార ప్రమాణాలు (కేలరీలు + ప్రోటీన్లు + కొవ్వులు) మరియు ఆహారేతర అవసరాల కనీస ఖర్చు
C. వ్యవసాయ రుణ మాఫీ
D. కేవలం పట్టణ బుట్ట
Answer & explanation
Correct: B — పోషకాహార ప్రమాణాలు (కేలరీలు + ప్రోటీన్లు + కొవ్వులు) మరియు ఆహారేతర అవసరాల కనీస ఖర్చు
రంగరాజన్ కమిటీ మళ్లీ పోషకాహార ప్రమాణాలను (కేలరీలు, ప్రోటీన్లు, కొవ్వులు) తీసుకువచ్చింది; ఆహారేతర అవసరాల (బట్టలు, అద్దె, విద్య, రవాణా) కనీస ఖర్చు కూడా కలిపింది; గ్రామీణ, పట్టణాలకు వేర్వేరు బుట్టలు ఉన్నాయి.
C. టెండూల్కర్ దారిద్ర్య రేఖ (రోజుకు ₹27-33) మరీ తక్కువగా ఉందన్న విమర్శ
D. GST అమలు
Answer & explanation
Correct: C — టెండూల్కర్ దారిద్ర్య రేఖ (రోజుకు ₹27-33) మరీ తక్కువగా ఉందన్న విమర్శ
టెండూల్కర్ రేఖతో రోజుకు ₹27-33 తో బతకడం అసాధ్యమన్న తీవ్ర విమర్శలు రావడంతో 2012లో రంగరాజన్ కమిటీ ఏర్పాటైంది. అలఘ్ విమర్శ ఈ కమిటీకి కారణం కాదు; అలాగే ప్రణాళికా సంఘం రద్దు 2015లో జరిగింది.
గ్లోబల్ MPI 2023 ప్రకారం 2005-06 నుండి 2019-21 మధ్య భారత్‌లో సుమారు ఎంతమంది పేదరికం నుండి బయటపడ్డారు?
A. సుమారు 13.5 కోట్లు
B. సుమారు 24.82 కోట్లు
C. సుమారు 2.7 కోట్లు
D. సుమారు 41.5 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: D — సుమారు 41.5 కోట్లు
గ్లోబల్ MPI 2023 ప్రకారం 2005-06 నుండి 2019-21 మధ్య సుమారు 41.5 కోట్ల మంది బయటపడ్డారు. 13.5 కోట్లు నీతి ఆయోగ్ ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ (2015-16 నుండి 2019-21), 24.82 కోట్లు నీతి ఆయోగ్ 2024 పత్రం (2013-14 నుండి 2022-23).
నీతి ఆయోగ్ జనవరి 2024 చర్చా పత్రం ప్రకారం బహుముఖ పేదరికం ఏ సంవత్సరాల మధ్య ఎంత తగ్గింది?
A. 2015-16 లో 24.85% నుండి 2019-21 లో 14.96%
B. 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28%
C. 2011-12 లో 27.1% నుండి 2022-23 లో 5.3%
D. 1993-94 లో 36% నుండి 2011-12 లో 21.9%
Answer & explanation
Correct: B — 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28%
జనవరి 2024 పత్రం: 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28% కి తగ్గింది. 24.85% → 14.96% జూలై 2023 ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ, 27.1% → 5.3% ప్రపంచ బ్యాంకు (రోజుకు $3.00) అంచనా, 36% → 21.9% దారిద్ర్య రేఖ అంచనాలు.
బహుముఖ పేదరికం అత్యధికంగా మరియు అత్యల్పంగా ఉన్న రాష్ట్రాలు వరుసగా ఏవి?
A. కేరళ మరియు బీహార్
B. ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు గోవా
C. బీహార్ మరియు కేరళ
D. ఛత్తీస్‌గఢ్ మరియు తమిళనాడు
Answer & explanation
Correct: C — బీహార్ మరియు కేరళ
నీతి ఆయోగ్ MPI ప్రకారం బీహార్‌లో అత్యధిక, కేరళలో అత్యల్ప బహుముఖ పేదరికం. పేదరికం నుండి బయటపడినవారి సంఖ్యలో ఉత్తరప్రదేశ్ మొదటి స్థానం. ఛత్తీస్‌గఢ్ 2011-12 దారిద్ర్య రేఖ అంచనాలో అత్యధిక పేదరికం ఉన్న రాష్ట్రం.
పేదరిక నిర్మూలనలో "స్వయం ఉపాధి" కోవకు చెందిన పథకాలు ఏవి?
A. MGNREGA మాత్రమే
B. NFSA
C. PMAY
D. IRDP, NRLM
Answer & explanation
Correct: D — IRDP, NRLM
స్వయం ఉపాధి పథకాలకు ఉదాహరణలు IRDP, NRLM; వేతన ఉపాధికి MGNREGA; సామాజిక భద్రతకు NFSA, NSAP, ఆయుష్మాన్ భారత్; కనీస సదుపాయాలకు PMAY, జల్ జీవన్ మిషన్, ఉజ్వల. కాబట్టి స్వయం ఉపాధి కోవ IRDP, NRLM.
A. అధిక జనాభా వృద్ధి, పెద్ద కుటుంబాలు, ఎక్కువ ఆధారపడేవారు (Dependency Ratio)
B. కుల వివక్ష
C. చేతివృత్తుల నాశనం
D. ద్రవ్యోల్బణం
Answer & explanation
Correct: A — అధిక జనాభా వృద్ధి, పెద్ద కుటుంబాలు, ఎక్కువ ఆధారపడేవారు (Dependency Ratio)
జనాభా కారణాల్లో అధిక జనాభా వృద్ధి, పెద్ద కుటుంబాలు, ఎక్కువ ఆధారపడేవారు ఉన్నాయి. కుల వివక్ష సామాజిక కారణం, చేతివృత్తుల నాశనం చారిత్రక కారణం (వలస పాలన), ద్రవ్యోల్బణం ఆర్థిక కారణం.