Free practice MCQs with answers and explanations for బహుముఖ పేదరిక సూచీ – నీతి ఆయోగ్ MPI నివేదికలు (Multidimensional Poverty Index) in భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
బహుముఖ పేదరిక సూచీ (MPI) లో ఉన్న మూడు కోణాలు ఏవి?
A. ఆదాయం, పొదుపు, పెట్టుబడి
B. వ్యవసాయం, పరిశ్రమ, సేవలు
C. ఆరోగ్యం, విద్య, జీవన ప్రమాణం
D. జనాభా, ఉపాధి, ధరలు
Answer & explanation
Correct: C — ఆరోగ్యం, విద్య, జీవన ప్రమాణం
MPI మూడు కోణాలు ఆరోగ్యం, విద్య, జీవన ప్రమాణం. ఇవి ఆదాయం ఒక్కటే కాకుండా పేదరికపు బహుముఖ లోపాలను (విద్య లేకపోవడం, ఆరోగ్యం, ఇల్లు, నీరు, విద్యుత్) కొలుస్తాయి. ఇతర ఎంపికలు MPI కోణాలు కావు.
ప్రపంచ MPI ని 2010 నుండి కలిసి విడుదల చేస్తున్న సంస్థలు ఏవి?
A. OPHI (ఆక్స్‌ఫర్డ్) మరియు UNDP
B. IMF మరియు ప్రపంచ బ్యాంకు
C. WTO మరియు UNCTAD
D. నీతి ఆయోగ్ మరియు RBI
Answer & explanation
Correct: A — OPHI (ఆక్స్‌ఫర్డ్) మరియు UNDP
ప్రపంచ MPI ని ఆక్స్‌ఫర్డ్ పేదరిక & మానవాభివృద్ధి ఇనిషియేటివ్ (OPHI), UNDP కలిసి 2010 నుండి విడుదల చేస్తున్నాయి. నీతి ఆయోగ్ జాతీయ MPI ని విడుదల చేస్తుంది; IMF, WTO ఈ సూచీని ప్రకటించవు.
నీతి ఆయోగ్ జాతీయ MPI లో ఎన్ని సూచికలు (Indicators) ఉన్నాయి?
A. 10
B. 12
C. 8
D. 3
Answer & explanation
Correct: B — 12
నీతి ఆయోగ్ జాతీయ MPI లో 12 సూచికలు ఉన్నాయి, ప్రపంచ MPI లో 10. 3 అనేది కోణాల సంఖ్య. జాతీయ MPI లో అదనంగా ప్రసూతి ఆరోగ్యం, బ్యాంకు ఖాతా చేర్చారు, డేటా ఆధారం NFHS.
గ్లోబల్ MPI 2023 ప్రకారం 2005-06 నుండి 2019-21 మధ్య భారత్‌లో సుమారు ఎంతమంది పేదరికం నుండి బయటపడ్డారు?
A. సుమారు 13.5 కోట్లు
B. సుమారు 24.82 కోట్లు
C. సుమారు 2.7 కోట్లు
D. సుమారు 41.5 కోట్లు
Answer & explanation
Correct: D — సుమారు 41.5 కోట్లు
గ్లోబల్ MPI 2023 ప్రకారం 2005-06 నుండి 2019-21 మధ్య సుమారు 41.5 కోట్ల మంది బయటపడ్డారు. 13.5 కోట్లు నీతి ఆయోగ్ ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ (2015-16 నుండి 2019-21), 24.82 కోట్లు నీతి ఆయోగ్ 2024 పత్రం (2013-14 నుండి 2022-23).
నీతి ఆయోగ్ జనవరి 2024 చర్చా పత్రం ప్రకారం బహుముఖ పేదరికం ఏ సంవత్సరాల మధ్య ఎంత తగ్గింది?
A. 2015-16 లో 24.85% నుండి 2019-21 లో 14.96%
B. 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28%
C. 2011-12 లో 27.1% నుండి 2022-23 లో 5.3%
D. 1993-94 లో 36% నుండి 2011-12 లో 21.9%
Answer & explanation
Correct: B — 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28%
జనవరి 2024 పత్రం: 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28% కి తగ్గింది. 24.85% → 14.96% జూలై 2023 ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ, 27.1% → 5.3% ప్రపంచ బ్యాంకు (రోజుకు $3.00) అంచనా, 36% → 21.9% దారిద్ర్య రేఖ అంచనాలు.
బహుముఖ పేదరికం అత్యధికంగా మరియు అత్యల్పంగా ఉన్న రాష్ట్రాలు వరుసగా ఏవి?
A. కేరళ మరియు బీహార్
B. ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు గోవా
C. బీహార్ మరియు కేరళ
D. ఛత్తీస్‌గఢ్ మరియు తమిళనాడు
Answer & explanation
Correct: C — బీహార్ మరియు కేరళ
నీతి ఆయోగ్ MPI ప్రకారం బీహార్‌లో అత్యధిక, కేరళలో అత్యల్ప బహుముఖ పేదరికం. పేదరికం నుండి బయటపడినవారి సంఖ్యలో ఉత్తరప్రదేశ్ మొదటి స్థానం. ఛత్తీస్‌గఢ్ 2011-12 దారిద్ర్య రేఖ అంచనాలో అత్యధిక పేదరికం ఉన్న రాష్ట్రం.
MPI గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) ప్రపంచ MPI లో 10 సూచికలు. (2) నీతి ఆయోగ్ MPI లో 12 సూచికలు. (3) జాతీయ MPI కి డేటా ఆధారం NFHS. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (2) మాత్రమే
B. (2), (3) మాత్రమే
C. (1), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2), (3) అన్నీ
మూడూ సరైనవి: ప్రపంచ MPI లో 10, జాతీయ MPI లో 12 (ప్రసూతి ఆరోగ్యం, బ్యాంకు ఖాతా అదనం), డేటా ఆధారం జాతీయ కుటుంబ ఆరోగ్య సర్వే (NFHS). రెండూ మూడు కోణాల ఆధారంగా ఉంటాయి.
A. నీతి ఆయోగ్ MPI బేస్‌లైన్ నివేదిక – NFHS-4 ఆధారంగా 25.01% (నవంబర్ 2021)
B. ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ – 2015-16 లో 24.85% నుండి 2019-21 లో 14.96%
C. చర్చా పత్రం – 2013-14 లో 29.17% నుండి 2022-23 లో 11.28%
D. ప్రపంచ బ్యాంకు (జూన్ 2025) – రోజుకు $3.00 రేఖతో అత్యంత పేదరికం 2011-12 లో 5.3% నుండి 2022-23 లో 27.1%
Answer & explanation
Correct: A — నీతి ఆయోగ్ MPI బేస్‌లైన్ నివేదిక – NFHS-4 ఆధారంగా 25.01% (నవంబర్ 2021)
ప్రపంచ బ్యాంకు (రోజుకు $3.00 రేఖ) అంచనాలో అత్యంత పేదరికం 2011-12 లో 27.1% నుండి 2022-23 లో 5.3% కి తగ్గింది; ఇచ్చిన జతలో అవి తారుమారయ్యాయి కాబట్టి తప్పు. మిగతా మూడు జతలూ సరైనవి.
కింది సంఘటనలను పాతది నుండి కొత్తదిగా క్రమంలో అమర్చండి: (1) నీతి ఆయోగ్ MPI బేస్‌లైన్ నివేదిక (2) MPI ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ (3) MPI చర్చా పత్రం (2024) (4) ప్రపంచ MPI ప్రారంభం (2010)
A. 1, 4, 2, 3
B. 4, 2, 1, 3
C. 4, 1, 2, 3
D. 3, 2, 1, 4
Answer & explanation
Correct: C — 4, 1, 2, 3
ప్రపంచ MPI 2010 నుండి; నీతి ఆయోగ్ బేస్‌లైన్ నివేదిక నవంబర్ 2021; ప్రోగ్రెస్ రివ్యూ జూలై 2023; చర్చా పత్రం జనవరి 2024. కాబట్టి క్రమం 4, 1, 2, 3. 2013-14 నుండి 2022-23 వరకు పేదరికం తగ్గుదల చివరి పత్రంలో ఉంది.