భారత్లో తొలి పేదరిక అంచనాలు – దాదాభాయ్ నౌరోజీ నుండి అలఘ్ వరకు (Early Poverty Estimates)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారత్లో తొలి పేదరిక అంచనాలు – దాదాభాయ్ నౌరోజీ నుండి అలఘ్ వరకు (Early Poverty Estimates) in భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారత్లో పేదరికాన్ని మొదటిసారి అంచనా వేసినవారు ఎవరు?
A. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
B. సుభాష్ చంద్రబోస్
C. గోపాలకృష్ణ గోఖలే
D. దాదాభాయ్ నౌరోజీ
Answer & explanation
Correct: D — దాదాభాయ్ నౌరోజీ
దాదాభాయ్ నౌరోజీ భారత్లో పేదరికాన్ని మొదటిసారి అంచనా వేశారు; ఆయన పుస్తకం "Poverty and Un-British Rule in India" (1901). ఆయన సంపద తరలింపు సిద్ధాంతం (Drain Theory) ద్వారా బ్రిటిష్ పాలనే పేదరికానికి కారణమన్నారు.
అలఘ్ టాస్క్ ఫోర్స్ (1979) ప్రకారం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఒక్కొక్కరికి రోజుకు అవసరమైన కేలరీలు ఎన్ని?
A. 2,100 కేలరీలు
B. 2,400 కేలరీలు
C. 2,250 కేలరీలు
D. 1,800 కేలరీలు
Answer & explanation
Correct: B — 2,400 కేలరీలు
అలఘ్ టాస్క్ ఫోర్స్ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 2,400, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 2,100 కేలరీలను ప్రమాణంగా తీసుకుంది; గ్రామాల్లో శారీరక శ్రమ ఎక్కువ కాబట్టి అవసరం ఎక్కువ. 2,250 కేలరీలు దండేకర్, రథ్ (1971) అంచనాలో వాడిన ప్రమాణం.
"గరీబీ హటావో" నినాదాన్ని 1971 ఎన్నికల్లో ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
B. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి
C. ఇందిరా గాంధీ
D. మొరార్జీ దేశాయ్
Answer & explanation
Correct: C — ఇందిరా గాంధీ
"గరీబీ హటావో" 1971 ఎన్నికల్లో ఇందిరా గాంధీ ఇచ్చిన నినాదం; 5వ పంచవర్ష ప్రణాళిక (1974-79) పేదరిక నిర్మూలన, స్వావలంబనను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. 20 సూత్రాల కార్యక్రమం 1975లో ప్రారంభమైంది.
ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటు చేసిన 1962 వర్కింగ్ గ్రూప్ గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. మొదటిసారి అధికారికంగా దారిద్ర్య రేఖ (నెలకు ఒక్కొక్కరికి ₹20, 1960-61 ధరల్లో) సూచించింది
B. 2,400 కేలరీల ప్రమాణం ఇచ్చింది
C. రాష్ట్రాల వారీ రేఖలు ఇచ్చింది
D. MPI ని ప్రవేశపెట్టింది
Answer & explanation
Correct: A — మొదటిసారి అధికారికంగా దారిద్ర్య రేఖ (నెలకు ఒక్కొక్కరికి ₹20, 1960-61 ధరల్లో) సూచించింది
1962 వర్కింగ్ గ్రూప్ అధికారికంగా దారిద్ర్య రేఖను మొదటిసారి సూచించింది: నెలకు ఒక్కొక్కరికి ₹20 (1960-61 ధరల్లో). 2,400 కేలరీలు అలఘ్ (1979), రాష్ట్రాల వారీ రేఖలు లక్డావాలా (1993), MPI తర్వాతి కాలపు భావన.
వి.ఎం. దండేకర్, ఎన్. రథ్ (1971) పేదరికాన్ని ఏ ప్రమాణం ఆధారంగా అంచనా వేశారు?
A. రోజుకు 2,400 కేలరీలు
B. రోజుకు $2.15
C. రోజుకు 2,250 కేలరీలు
D. నెలకు ₹816
Answer & explanation
Correct: C — రోజుకు 2,250 కేలరీలు
దండేకర్, రథ్ (1971) రోజుకు 2,250 కేలరీల ఆధారంగా పేదరికాన్ని అంచనా వేశారు. 2,400 / 2,100 అలఘ్ (1979) ప్రమాణం; ₹816 టెండూల్కర్ గ్రామీణ రేఖ; $2.15 ప్రపంచ బ్యాంకు రేఖ.
జాతీయ ప్రణాళికా కమిటీ (National Planning Committee, 1938) అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. సుభాష్ చంద్రబోస్
B. మహాత్మా గాంధీ
C. సర్దార్ పటేల్
D. జవహర్లాల్ నెహ్రూ
Answer & explanation
Correct: D — జవహర్లాల్ నెహ్రూ
జాతీయ ప్రణాళికా కమిటీ 1938లో జవహర్లాల్ నెహ్రూ అధ్యక్షతన ఏర్పడింది; కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు సుభాష్ చంద్రబోస్ దీన్ని ఏర్పాటు చేశారు. కాబట్టి ఏర్పాటు చేసినవారు బోస్, అధ్యక్షుడు నెహ్రూ – ఈ తేడా ప్రశ్నల్లో వస్తుంది.
కింది వాటిని పాతది నుండి కొత్తదిగా క్రమంలో అమర్చండి: (1) అలఘ్ టాస్క్ ఫోర్స్ (2) 1962 వర్కింగ్ గ్రూప్ (3) దండేకర్-రథ్ (4) లక్డావాలా నివేదిక
A. 2, 3, 1, 4
B. 1, 2, 3, 4
C. 3, 2, 4, 1
D. 2, 1, 3, 4
Answer & explanation
Correct: A — 2, 3, 1, 4
వర్కింగ్ గ్రూప్ (1962), దండేకర్-రథ్ (1971), అలఘ్ టాస్క్ ఫోర్స్ (1979), లక్డావాలా నివేదిక (1993). కాబట్టి క్రమం 2, 3, 1, 4. ఈ క్రమం పేదరిక కొలతల పరిణామ చరిత్రను సూచిస్తుంది.
అలఘ్ టాస్క్ ఫోర్స్ గురించి కింది ప్రకటనల్లో తప్పు ఏది?
A. కేలరీల ఆధారిత దారిద్ర్య రేఖ
B. గ్రామీణ ప్రాంతానికి 2,100, పట్టణానికి 2,400 కేలరీలు
C. 1973-74 ధరల్లో ఖర్చును లెక్కించారు
D. 1979లో ఏర్పాటైంది
Answer & explanation
Correct: B — గ్రామీణ ప్రాంతానికి 2,100, పట్టణానికి 2,400 కేలరీలు
అలఘ్ ప్రకారం గ్రామీణంలో 2,400, పట్టణంలో 2,100; ఇచ్చిన ప్రకటనలో అవి తారుమారయ్యాయి కాబట్టి తప్పు. మిగతావి సరైనవి: కేలరీల ఆధారం, 1973-74 ధరలు, 1979 టాస్క్ ఫోర్స్. గ్రామాల్లో శారీరక శ్రమ ఎక్కువ కాబట్టి అవసరం ఎక్కువ.
D. దాదాభాయ్ నౌరోజీ – Poverty and Un-British Rule in India (1901)
Answer & explanation
Correct: D — దాదాభాయ్ నౌరోజీ – Poverty and Un-British Rule in India (1901)
"Poverty and Un-British Rule in India" (1901) దాదాభాయ్ నౌరోజీ గ్రంథం; ఆయనే Drain Theory ప్రతిపాదించారు. గరీబీ హటావో ఇందిరా గాంధీ నినాదం; లక్డావాలా నిపుణుల బృందం అధ్యక్షుడు.