లక్డావాలా నిపుణుల బృందం – రాష్ట్రాల వారీ దారిద్ర్య రేఖ (Lakdawala Committee)
Free practice MCQs with answers and explanations for లక్డావాలా నిపుణుల బృందం – రాష్ట్రాల వారీ దారిద్ర్య రేఖ (Lakdawala Committee) in భారతదేశంలో పేదరికం (Poverty in India). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాష్ట్రాల వారీగా వేర్వేరు దారిద్ర్య రేఖలను సిఫార్సు చేసిన నిపుణుల బృందానికి అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. సురేష్ టెండూల్కర్
B. సి. రంగరాజన్
C. వై.కె. అలఘ్
D. డి.టి. లక్డావాలా
Answer & explanation
Correct: D — డి.టి. లక్డావాలా
లక్డావాలా నిపుణుల బృందం రాష్ట్రాల వారీ దారిద్ర్య రేఖలను (State-specific Poverty Lines) సిఫార్సు చేసింది, ఎందుకంటే రాష్ట్రాల మధ్య ధరలు వేరుగా ఉంటాయి. అలఘ్ ఒకే జాతీయ రేఖను వాడింది; టెండూల్కర్, రంగరాజన్ కమిటీలు తర్వాతి కాలానివి.
లక్డావాలా పద్ధతిలో గ్రామీణ ధరల సర్దుబాటుకు ఏ సూచీని ఉపయోగించారు?
A. వ్యవసాయ కూలీల వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI-AL)
B. పారిశ్రామిక కార్మికుల CPI (CPI-IW)
C. టోకు ధరల సూచీ (WPI)
D. GDP డిఫ్లేటర్
Answer & explanation
Correct: A — వ్యవసాయ కూలీల వినియోగదారుల ధరల సూచీ (CPI-AL)
లక్డావాలా పద్ధతిలో గ్రామీణ ధరల సర్దుబాటుకు CPI-AL, పట్టణ ధరల సర్దుబాటుకు CPI-IW వాడారు. WPI టోకు ధరల సూచీ, GDP డిఫ్లేటర్ మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థ ధరల కొలమానం; ఇవి ఈ సర్దుబాటుకు వాడలేదు.
లక్డావాలా నిపుణుల బృందం ఏ సంవత్సరంలో నివేదిక సమర్పించింది?
A. 1979
B. 2009
C. 1993
D. 2014
Answer & explanation
Correct: C — 1993
లక్డావాలా బృందాన్ని 1989లో ప్రణాళికా సంఘం ఏర్పాటు చేసింది; నివేదిక 1993లో వచ్చింది. 1979 అలఘ్ టాస్క్ ఫోర్స్ సంవత్సరం, 2009 టెండూల్కర్ నివేదిక, 2014 రంగరాజన్ నివేదిక.
లక్డావాలా కమిటీ విమర్శలకు సంబంధించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చును దారిద్ర్య రేఖలో కలపలేదు
B. కేలరీల ప్రమాణాన్ని పూర్తిగా వదిలేసింది
C. దేశమంతటికీ ఒకే రేఖను ఇచ్చింది
D. కేవలం పట్టణ రేఖను ఇచ్చింది
Answer & explanation
Correct: A — విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చును దారిద్ర్య రేఖలో కలపలేదు
లక్డావాలా పద్ధతిలో విద్య, ఆరోగ్యంపై ఖర్చును కలపలేదు (ప్రభుత్వం ఉచితంగా ఇస్తుందని భావించారు); పాత కేలరీల ప్రమాణం, పాత వినియోగ బుట్ట కొనసాగించారు. కేలరీలను వదిలింది టెండూల్కర్ కమిటీ, ఒకే రేఖ అలఘ్ పద్ధతిది.
లక్డావాలా పద్ధతి ప్రకారం 1993-94 లో భారత్‌లో పేదరికం సుమారు ఎంత?
A. సుమారు 21.9%
B. సుమారు 36%
C. సుమారు 29.5%
D. సుమారు 5%
Answer & explanation
Correct: B — సుమారు 36%
లక్డావాలా పద్ధతి ప్రకారం 1993-94 లో పేదరికం సుమారు 36%. 21.9% టెండూల్కర్ 2011-12 అంచనా, 29.5% రంగరాజన్ 2011-12 అంచనా కాబట్టి వేర్వేరు సంవత్సరాల గణాంకాలను కలపకూడదు.
టెండూల్కర్ పద్ధతి వచ్చే వరకు ప్రభుత్వం అధికారికంగా ఉపయోగించిన పద్ధతి ఏది?
A. రంగరాజన్ పద్ధతి
B. MPI పద్ధతి
C. వర్కింగ్ గ్రూప్ 1962 పద్ధతి
D. లక్డావాలా పద్ధతి (2004-05 వరకు)
Answer & explanation
Correct: D — లక్డావాలా పద్ధతి (2004-05 వరకు)
టెండూల్కర్ పద్ధతి వచ్చే వరకు ప్రభుత్వం లక్డావాలా పద్ధతినే అధికారికంగా వాడింది (2004-05 వరకు). రంగరాజన్ పద్ధతి టెండూల్కర్ తర్వాత వచ్చింది, ప్రభుత్వం దాన్ని అధికారికంగా ఆమోదించలేదు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. (1) లక్డావాలా గ్రామీణ సర్దుబాటుకు CPI-AL వాడింది. (2) పట్టణ సర్దుబాటుకు CPI-IW వాడింది. (3) జాతీయ ఖాతాల ఆధారంగా సర్దుబాటును కొనసాగించమని సూచించింది. సరైనవి ఏవి?
A. (1), (3) మాత్రమే
B. (1), (2) మాత్రమే
C. (2), (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3)
Answer & explanation
Correct: B — (1), (2) మాత్రమే
(1), (2) సరైనవి. (3) తప్పు: లక్డావాలా జాతీయ ఖాతాల ఆధారంగా సర్దుబాటు చేయడం మానేసి, NSS వినియోగ సర్వేలనే ఆధారంగా తీసుకోవాలని సూచించింది. కాబట్టి (1), (2) మాత్రమే సరైనవి. పోలిక చేసేటప్పుడు ఒకే సంవత్సరం (2011-12) గణాంకాలను మాత్రమే చూడాలి.
పేదరిక కమిటీలను ఏర్పాటు/నివేదిక సంవత్సరాలతో జతచేయండి: (a) లక్డావాలా (b) టెండూల్కర్ (c) రంగరాజన్; (i) ఏర్పాటు 2012, నివేదిక 2014 (ii) ఏర్పాటు 1989, నివేదిక 1993 (iii) ఏర్పాటు 2005, నివేదిక 2009
A. a-i, b-ii, c-iii
B. a-iii, b-i, c-ii
C. a-ii, b-iii, c-i
D. a-ii, b-i, c-iii
Answer & explanation
Correct: C — a-ii, b-iii, c-i
లక్డావాలా 1989లో ఏర్పాటై 1993లో నివేదిక; టెండూల్కర్ 2005లో ఏర్పాటై 2009లో నివేదిక; రంగరాజన్ 2012లో ఏర్పాటై 2014లో నివేదిక. అందువల్ల a-ii, b-iii, c-i సరైనది.