ప్రభుత్వ వాటాల ఉపసంహరణ – డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ (Disinvestment Policy)
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రభుత్వ వాటాల ఉపసంహరణ – డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ (Disinvestment Policy) in భారత పారిశ్రామిక విధానాలు (Industrial Policies). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ (Disinvestment) అంటే ఏమిటి?
A. కొత్త ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను స్థాపించడం
B. విదేశీ మారక నిల్వలను పెంచడం
C. ప్రైవేటు సంస్థలపై పన్నులు తగ్గించడం
D. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో ప్రభుత్వ వాటాలను కొంత లేదా పూర్తిగా అమ్మడం
Answer & explanation
Correct: D — ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో ప్రభుత్వ వాటాలను కొంత లేదా పూర్తిగా అమ్మడం
పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ అంటే PSUలలో ప్రభుత్వానికి ఉన్న వాటాలను కొంత లేదా పూర్తిగా అమ్మడం. దీనివల్ల ప్రభుత్వానికి నిధులు వస్తాయి, సంస్థల సామర్థ్యం పెరుగుతుందని ఆశిస్తారు. కొత్త PSUల ఏర్పాటు దీనికి వ్యతిరేక దిశ; ఇది పన్నులు లేదా విదేశీ నిల్వలతో సంబంధం లేని అంశం.
ప్రస్తుతం పెట్టుబడులు & ప్రభుత్వ ఆస్తుల నిర్వహణ విభాగం (DIPAM) ఏ మంత్రిత్వ శాఖ కింద ఉంది?
A. ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
B. వాణిజ్య & పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ
C. భారీ పరిశ్రమల మంత్రిత్వ శాఖ
D. ప్రణాళికా శాఖ
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ
DIPAM (2016లో పేరు మార్పు) ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేస్తుంది. 1999లో డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ శాఖ ఏర్పడగా, తర్వాత ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖగా మారి, చివరికి ఇప్పటి రూపం వచ్చింది. పరిశ్రమల లేదా వాణిజ్య శాఖలతో దీనికి నేరుగా సంబంధం లేదు.
ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాల ఉపసంహరణపై సిఫార్సులు ఇచ్చిన సి. రంగరాజన్ కమిటీ ఏ సంవత్సరానికి చెందినది?
A. 1996
B. 1993
C. 1999
D. 2005
Answer & explanation
Correct: B — 1993
సి. రంగరాజన్ కమిటీ 1993లో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో వాటాల ఉపసంహరణపై సిఫార్సులు ఇచ్చింది. డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ కమిషన్ 1996లో, డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ శాఖ 1999లో, NIF 2005లో ఏర్పడ్డాయి. క్రమాన్ని గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.
పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ గురించి ఇచ్చిన ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. మైనారిటీ వాటా అమ్మకంలో 51% కంటే తక్కువ అమ్ముతారు, నియంత్రణ ప్రభుత్వం వద్దే ఉంటుంది.
2. వ్యూహాత్మక అమ్మకంలో నిర్వహణ నియంత్రణ కూడా ప్రైవేటు సంస్థకు వెళ్తుంది.
3. జాతీయ పెట్టుబడి నిధి (NIF) 2005లో ఏర్పడింది.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మరియు 3 అన్నీ
మూడు ప్రకటనలూ సరైనవే. మైనారిటీ వాటా అమ్మకంలో 51% కంటే తక్కువ వాటా అమ్ముతారు కాబట్టి నియంత్రణ ప్రభుత్వం దగ్గరే ఉంటుంది. వ్యూహాత్మక అమ్మకంలో వాటాతో పాటు నిర్వహణ కూడా ప్రైవేటుకు వెళ్తుంది. NIF 2005లో డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ ఆదాయం జమ చేయడానికి ఏర్పడింది.
ఈ సంఘటనలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) రంగరాజన్ కమిటీ, (b) డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ కమిషన్, (c) డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ శాఖ ఏర్పాటు, (d) జాతీయ పెట్టుబడి నిధి.
A. a → b → c → d
B. b → a → c → d
C. a → c → b → d
D. a → b → d → c
Answer & explanation
Correct: A — a → b → c → d
సరైన క్రమం రంగరాజన్ కమిటీ (1993) → డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ కమిషన్ (1996) → డిజిన్వెస్ట్‌మెంట్ శాఖ (1999) → జాతీయ పెట్టుబడి నిధి (2005). తర్వాత 2016లో శాఖ పేరు DIPAMగా మారింది. ఈ సంవత్సరాలను వరుసగా గుర్తుంచుకోవాలి.
కింది వ్యూహాత్మక అమ్మకాలను కొనుగోలుదారులతో జతచేయండి.
A. మోడర్న్ ఫుడ్ ఇండస్ట్రీస్ (2000)
B. BALCO (2001)
C. ఎయిర్ ఇండియా
1. స్టెర్లైట్
2. హిందుస్తాన్ లీవర్
3. టాటా గ్రూప్
A. A-1, B-2, C-3
B. A-2, B-1, C-3
C. A-2, B-3, C-1
D. A-3, B-1, C-2
Answer & explanation
Correct: B — A-2, B-1, C-3
మోడర్న్ ఫుడ్ ఇండస్ట్రీస్ హిందుస్తాన్ లీవర్‌కు (A-2), BALCO స్టెర్లైట్‌కు (B-1), ఎయిర్ ఇండియా టాటా గ్రూప్‌కు (C-3) అమ్మారు. ఎయిర్ ఇండియా అప్పగింత జనవరి 2022లో పూర్తయింది. మోడర్న్ ఫుడ్ మొదటి వ్యూహాత్మక అమ్మకాల్లో ఒకటి.