వ్యవసాయ రంగం & హరిత విప్లవం (Green Revolution) · Practice MCQs

Correct: C — MSP = సమగ్ర వ్యయం (C2) + 50%

స్వామినాథన్ కమిషన్ ప్రధాన సిఫార్సు కనీస మద్దతు ధరను సమగ్ర ఉత్పత్తి వ్యయం (C2) కంటే కనీసం 50% అధికంగా నిర్ణయించాలని. A2 అనేది కేవలం నగదు రూపంలో చెల్లించిన ఖర్చు; అంత తక్కువ ధర రైతుకు న్యాయం చేయదు. మిగిలిన రెండు ఎంపికలు ఆ కమిషన్ సిఫార్సులు కావు.

Correct: D — మొదటి ప్రపంచ ఆహార బహుమతి (World Food Prize)

స్వామినాథన్ 1987లో మొదటి ప్రపంచ ఆహార బహుమతి (World Food Prize) అందుకున్నారు. నోబెల్ శాంతి బహుమతి నార్మన్ బోర్లాగ్‌కు 1970లో వచ్చింది, స్వామినాథన్‌కు కాదు. ఆయనకు 1971లో రామన్ మెగసెసే అవార్డు కూడా లభించింది, 2024లో మరణానంతరం భారతరత్న ప్రకటించారు.

Correct: A — అధిక దిగుబడి వంగడాలు (HYV Seeds)

హరిత విప్లవం కొత్త వ్యవసాయ వ్యూహం; దానికి ప్రధాన ఆధారం అధిక దిగుబడి నిచ్చే HYV విత్తనాలు. నీరు, ఎరువులు, యంత్రాలు, రుణం వీటికి సహాయక అంశాలు మాత్రమే. భూ గరిష్ఠ పరిమితి భూసంస్కరణలకు చెందిన అంశం, హరిత విప్లవ భాగం కాదు.

Correct: B — 1965

FCI, వ్యవసాయ ధరల కమిషన్ (ఇప్పటి CACP) రెండూ 1965లో ఏర్పడ్డాయి; ఇవి హరిత విప్లవానికి సంస్థాగత మద్దతు ఇచ్చాయి. రైతుల నుండి ధాన్యం సేకరించి, నిల్వ చేసి పంపిణీ చేయడం FCI పని. 1947, 1975, 1991 ఈ సంస్థల ఏర్పాటుతో సంబంధం లేని సంవత్సరాలు.

Correct: C — గోధుమ

హరిత విప్లవం ప్రధానంగా గోధుమ, తర్వాత వరి పంటలకు లాభం చేసింది. పప్పుధాన్యాలు, నూనె గింజలు, చిరుధాన్యాలు నిర్లక్ష్యానికి గురయ్యాయి, అందుకే తర్వాత ఇతర రంగుల విప్లవాలు అవసరమయ్యాయి. మరుగుజ్జు మెక్సికన్ గోధుమ రకాలే ఈ విప్లవానికి ఆధారం.

Correct: D — పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్

నీటిపారుదల, భూముల ఏకీకరణ, పెట్టుబడి సామర్థ్యం ఉన్న పంజాబ్, హర్యానా, పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లకు హరిత విప్లవ లాభం ఎక్కువగా దక్కింది. తూర్పు భారతం, వర్షాధార ప్రాంతాలు వెనుకబడ్డాయి; ఈ ప్రాంతీయ అసమానతను తగ్గించడానికే BGREI వంటి పథకాలు వచ్చాయి.

Correct: A — ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్

పర్యావరణానికి హాని లేకుండా శాశ్వతంగా ఉత్పాదకత పెంచాలనే సతత హరిత విప్లవ భావనను స్వామినాథన్ ప్రతిపాదించారు. బోర్లాగ్ మొదటి హరిత విప్లవ శాస్త్రవేత్త. సుభాష్ పాలేకర్ జీరో బడ్జెట్ వ్యవసాయ ప్రవక్త, సి. సుబ్రమణ్యం అప్పటి వ్యవసాయ మంత్రి.

Correct: B — Bt పత్తి

భారత్‌లో వాణిజ్య సాగుకు 2002లో అనుమతి పొందిన ఏకైక GM పంట Bt పత్తి. Bt వంకాయ, GM ఆవాలు, GM మొక్కజొన్నకు వాణిజ్య సాగు అనుమతి లేదు. ఈ విషయం రెండో హరిత విప్లవ కాలపు సాంకేతికతల్లో పరీక్షలు తరచూ అడుగుతాయి.

Correct: C — పాల ఉత్పత్తి

శ్వేత విప్లవం పాల ఉత్పత్తి పెంపునకు సంబంధించింది; దీని కింద ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ అమలైంది. చేపలు నీలి విప్లవం, నూనె గింజలు పసుపు విప్లవం, గుడ్లు వెండి విప్లవం పరిధిలోకి వస్తాయి. రంగును ఉత్పత్తితో జతచేసి గుర్తుపెట్టుకోవడం సులభం.

Correct: D — డా. వర్గీస్ కురియన్

ఆపరేషన్ ఫ్లడ్‌కు నాయకత్వం వహించిన డా. వర్గీస్ కురియన్‌ను శ్వేత విప్లవ పితామహుడు, మిల్క్‌మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా అంటారు. ఆయన జయంతి 26 నవంబర్‌ను జాతీయ పాల దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. స్వామినాథన్ హరిత విప్లవంతో, సామ్ పిట్రోడా పసుపు విప్లవంతో సంబంధం ఉన్నవారు.