వ్యవసాయ రంగం & హరిత విప్లవం (Green Revolution) · Practice MCQs

Correct: A — సుమారు 45.8%

PLFS 2022-23 ప్రకారం శ్రామికుల్లో సుమారు 45.8% మంది వ్యవసాయంలో ఉన్నారు. 18% అనేది GVAలో వ్యవసాయ వాటా, 68% అనేది ఉపాంత రైతుల వాటా (1 హెక్టారు కంటే తక్కువ కమతాలు). ఈ మూడు సంఖ్యలు ఒకదానితో ఒకటి కలిపి గందరగోళపడే అవకాశం ఉంది కాబట్టి జాగ్రత్తగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: B — శ్రామికుల్లో దాదాపు 46% వ్యవసాయంలో ఉండగా GVAలో వాటా సుమారు 18% మాత్రమే

ఎక్కువ మంది వ్యవసాయంపై ఆధారపడుతున్నా దేశ ఆదాయంలో దాని వాటా తక్కువగా ఉండటమే అసలు సమస్య; అంటే తలసరి వ్యవసాయ ఆదాయం చాలా తక్కువ. ఇది తక్కువ ఉత్పాదకత, ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం, చిన్న కమతాల ఫలితం. వ్యతిరేక పోలికలు వాస్తవ గణాంకాలకు విరుద్ధం.

Correct: C — వరి, పత్తి

వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, జొన్న, సజ్జ, వేరుశనగ, సోయాబీన్, కంది ఖరీఫ్ పంటలు. గోధుమ, శనగ, ఆవాలు, బార్లీ, మసూర్ రబీ పంటలు. కాబట్టి "ఖరీఫ్ = వర్షం = వరి", "రబీ = చలి = గోధుమ" అనే సూత్రంతో సరైన జతను గుర్తించవచ్చు.

Correct: D — గోధుమ

ఉత్తర భారతంలో చలికాలంలో పశ్చిమ విక్షోభాల ద్వారా వచ్చే వర్షాలు రబీ పంట అయిన గోధుమకు ఎంతో మేలు చేస్తాయి. వరి, పత్తి, సజ్జ ఖరీఫ్ పంటలు; వాటికి నైరుతి రుతుపవన వర్షం ముఖ్యం. అందుకే గోధుమ రబీ పంటలకు ప్రతినిధి.

Correct: A — PL-480

1965-66, 1966-67 కరువుల సమయంలో భారత్ అమెరికా PL-480 పథకం కింద గోధుమలు దిగుమతి చేసుకుంది; ఓడలో వచ్చిన ధాన్యాన్ని నేరుగా ప్రజలకు పంచే స్థితిని "Ship to Mouth" అన్నారు. మార్షల్ ప్లాన్ యూరప్ పునర్నిర్మాణానికి, లెండ్-లీజ్ రెండో ప్రపంచ యుద్ధ సహాయానికి సంబంధించినవి.

Correct: B — విలియం గౌడ్ (USAID అధికారి)

"Green Revolution" పదాన్ని 1968లో అమెరికా USAID అధికారి విలియం గౌడ్ మొదట వాడారు. బోర్లాగ్, స్వామినాథన్ శాస్త్రవేత్తలుగా ఈ విప్లవానికి పునాది వేసినా, పేరు పెట్టింది వారు కాదు. సి. సుబ్రమణ్యం భారత వ్యవసాయ మంత్రిగా విధానానికి నాయకత్వం వహించారు.

Correct: C — IR-8

ఫిలిప్పీన్స్‌లోని అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధన సంస్థ (IRRI) తయారుచేసిన IR-8 వరి రకం హరిత విప్లవంలో ఉపయోగించారు. సోనోరా-64, లెర్మా రోజో మెక్సికన్ మరుగుజ్జు గోధుమ రకాలు, వరి రకాలు కావు. అందువల్ల పంట, రకం జత గుర్తుంచుకోవడం ముఖ్యం.

Correct: D — సఘన వ్యవసాయ జిల్లా కార్యక్రమం (IADP)

1961లో ప్రారంభమైన సఘన వ్యవసాయ జిల్లా కార్యక్రమం (IADP)ను విత్తనం, ఎరువు, రుణం వంటి వాటిని కలిపి ఇచ్చినందున "ప్యాకేజీ కార్యక్రమం" అన్నారు; ఇది హరిత విప్లవానికి ముందడుగు. ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ 1970 పాల పథకం; NFSM 2007, సాయిల్ హెల్త్ కార్డ్ 2015లో వచ్చాయి.

Correct: A — ICAR, IRRI

స్వామినాథన్ భారత వ్యవసాయ పరిశోధన మండలి (ICAR), ఫిలిప్పీన్స్‌లోని అంతర్జాతీయ వరి పరిశోధన సంస్థ (IRRI) డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశారు. NDDB, FCI వంటి సంస్థలు ఆయనతో సంబంధం లేనివి. ఆయన చెన్నైలో ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ కూడా స్థాపించారు.

Correct: B — 2023, చెన్నై

స్వామినాథన్ 28 సెప్టెంబర్ 2023న చెన్నైలో మరణించారు, తర్వాత 2024లో ఆయనకు మరణానంతరం భారతరత్న ప్రకటించారు. ఆయన రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ కూడా చెన్నైలోనే ఉంది. మిగిలిన సంవత్సరాలు, నగరాలు సరైనవి కావు కాబట్టి భారతరత్న ప్రకటన తేదీతో కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.