వ్యవసాయ రంగం & హరిత విప్లవం (Green Revolution) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for వ్యవసాయ రంగం & హరిత విప్లవం (Green Revolution) (వ్యవసాయ ఆర్థిక వ్యవస్థ (Agricultural Economy)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భారత వ్యవసాయాన్ని "రుతుపవనాలతో జూదం (Gamble in Monsoons)" అని ఎందుకు అంటారు?
A. సాగు భూమిలో సగం వరకు ఇంకా వర్షాధారం కావడం వల్ల
B. అన్ని పంటలకూ ప్రభుత్వం ధర హామీ ఇవ్వడం వల్ల
C. పంటలన్నీ విదేశాలకు ఎగుమతి కావడం వల్ల
D. రైతులందరికీ పెద్ద కమతాలు ఉండటం వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — సాగు భూమిలో సగం వరకు ఇంకా వర్షాధారం కావడం వల్ల
భారతదేశంలో సాగు భూమిలో దాదాపు సగం ఇంకా వర్షాధారమే, అంటే నీటిపారుదల సౌకర్యం లేదు. రుతుపవనాలు ఆలస్యమైనా, తగ్గినా దిగుబడి దెబ్బతింటుంది కాబట్టి దీన్ని జూదంతో పోలుస్తారు. ధర హామీ (MSP), ఎగుమతులు, పెద్ద కమతాలు ఈ పోలికకు కారణం కావు; నిజానికి మన కమతాలు చిన్నవి.
వ్యవసాయ గణన 2015-16 ప్రకారం భారతదేశంలో సగటు కమతం పరిమాణం ఎంత?
A. 2.5 హెక్టార్లు
B. 1.08 హెక్టార్లు
C. 5 హెక్టార్లు
D. 0.25 హెక్టార్లు
Answer & explanation
Correct: B — 1.08 హెక్టార్లు
వ్యవసాయ గణన 2015-16 ప్రకారం సగటు కమతం పరిమాణం 1.08 హెక్టార్లు మాత్రమే. అంటే మన రైతులు ఎక్కువగా చిన్న కమతాల యజమానులు. ఇతర ఎంపికలు వాస్తవ గణాంకానికి దూరంగా ఉన్నాయి; ఈ సంఖ్య పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే ముఖ్యమైన గణాంకం.
ఒకే పొలంలో అవసరానికి మించి ఎక్కువ మంది పనిచేస్తూ, కొందరు మానేసినా ఉత్పత్తి తగ్గని స్థితిని ఏమంటారు?
A. ఘర్షణ నిరుద్యోగం (Frictional)
B. చక్రీయ నిరుద్యోగం (Cyclical)
C. ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం (Disguised Unemployment)
D. నిర్మాణాత్మక నిరుద్యోగం (Structural)
Answer & explanation
Correct: C — ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం (Disguised Unemployment)
అదనపు శ్రమ ఉన్నా ఉత్పత్తి పెరగకపోవడం, కొందరు తప్పుకున్నా తగ్గకపోవడం ప్రచ్ఛన్న నిరుద్యోగం లక్షణం; ఇది భారత వ్యవసాయ రంగంలో ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఘర్షణ నిరుద్యోగం ఉద్యోగ మార్పు మధ్య కాలంలో వస్తుంది, చక్రీయ నిరుద్యోగం ఆర్థిక మాంద్యం వల్ల వస్తుంది. ఇవి వ్యవసాయ అదనపు శ్రమను సూచించవు.
ఖరీఫ్ పంటలను నైరుతి రుతుపవనాల ప్రారంభంతో జూన్-జూలైలో విత్తి, సెప్టెంబర్-అక్టోబర్లో కోస్తారు. అక్టోబర్-నవంబర్ రబీ విత్తన కాలం; మార్చి-ఏప్రిల్ రబీ కోత కాలం. కాబట్టి వర్షంతో ముడిపడిన పంట కాలం ఖరీఫ్ అని గుర్తుంచుకోవాలి.
గోధుమ చలికాలంలో పండే రబీ పంట; అక్టోబర్-నవంబర్లో విత్తి మార్చి-ఏప్రిల్లో కోస్తారు. వరి, పత్తి, సజ్జ ఖరీఫ్ పంటలు, అంటే వర్షాకాలంలో పండేవి. "రబీ = చలి = గోధుమ" అనే జత పరీక్షల్లో ఉపయోగపడుతుంది.
రబీ, ఖరీఫ్ మధ్య వేసవిలో పండించే స్వల్పకాలిక పంటల కాలాన్ని ఏమంటారు?
A. ఖరీఫ్
B. జాయిద్ (Zaid)
C. రబీ
D. మాన్సూన్ సీజన్
Answer & explanation
Correct: B — జాయిద్ (Zaid)
రబీ కోత తర్వాత, ఖరీఫ్ విత్తనానికి ముందు వేసవిలో వేసే పంటలను జాయిద్ పంటలు అంటారు. ఉదాహరణలు పుచ్చకాయ, దోసకాయ, కూరగాయలు, పెసర. ఖరీఫ్, రబీ ప్రధాన పంట కాలాలు; ఈ రెండింటి మధ్య ఉండే మూడో కాలమే జాయిద్.
భారతదేశంలో హరిత విప్లవం (HYV కార్యక్రమం) ఏ సంవత్సరం ఖరీఫ్ నుండి మొదలైంది?
A. 1951-52
B. 1980-81
C. 1966-67
D. 1991-92
Answer & explanation
Correct: C — 1966-67
అధిక దిగుబడి వంగడాల కార్యక్రమం (HYVP) 1966-67 ఖరీఫ్ నుండి ప్రారంభమైంది. అంతకుముందు 1965-66, 1966-67 కరువుల వల్ల ఆహార కొరత తీవ్రమై ఈ కొత్త వ్యూహానికి దారితీసింది. 1951-52 మొదటి పంచవర్ష ప్రణాళిక ప్రారంభం, 1991 ఆర్థిక సంస్కరణల సంవత్సరం.
"ప్రపంచ హరిత విప్లవ పితామహుడు" అని ఎవరిని పిలుస్తారు?
A. ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
B. వర్గీస్ కురియన్
C. సి. సుబ్రమణ్యం
D. నార్మన్ బోర్లాగ్
Answer & explanation
Correct: D — నార్మన్ బోర్లాగ్
మెక్సికోలో మరుగుజ్జు గోధుమ రకాలను తయారుచేసిన నార్మన్ బోర్లాగ్ను ప్రపంచ హరిత విప్లవ పితామహుడు అంటారు; ఆయనకు 1970లో నోబెల్ శాంతి బహుమతి వచ్చింది. స్వామినాథన్ భారత హరిత విప్లవ పితామహుడు, కురియన్ శ్వేత విప్లవ పితామహుడు. సి. సుబ్రమణ్యం అప్పటి వ్యవసాయ మంత్రి.
ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్ బోర్లాగ్తో కలిసి మరుగుజ్జు గోధుమ రకాలను భారత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా అభివృద్ధి చేశారు, అందుకే భారత హరిత విప్లవ పితామహుడు అయ్యారు. కురియన్ పాల రంగానికి, సామ్ పిట్రోడా నూనెగింజల మిషన్కు సంబంధించినవారు. కుమారప్ప భూసంస్కరణల కమిటీ అధ్యక్షుడు.
జాతీయ రైతుల కమిషన్ (National Commission on Farmers) ఛైర్మన్ ఎవరు?
A. నార్మన్ బోర్లాగ్
B. ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
C. వినోబా భావే
D. వర్గీస్ కురియన్
Answer & explanation
Correct: B — ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్
జాతీయ రైతుల కమిషన్ 2004లో ఏర్పడింది, దానికి అధ్యక్షుడు ఎం.ఎస్. స్వామినాథన్. అందుకే దీన్ని స్వామినాథన్ కమిషన్ అని కూడా అంటారు. బోర్లాగ్ విదేశీ శాస్త్రవేత్త, వినోబా భావే భూదాన ఉద్యమ నాయకుడు, కురియన్ ఆపరేషన్ ఫ్లడ్తో ముడిపడినవారు.