భారతీయ సంగీత మూలాలు & ప్రాథమికాంశాలు (Basics of Indian Classical Music)
Free practice MCQs with answers and explanations for భారతీయ సంగీత మూలాలు & ప్రాథమికాంశాలు (Basics of Indian Classical Music) in భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం (Classical Music). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భారతీయ సంగీతానికి మూలంగా భావించే వేదం ఏది?
A. సామవేదం
B. ఋగ్వేదం
C. యజుర్వేదం
D. అథర్వణవేదం
Answer & explanation
Correct: A — సామవేదం
సామవేదంలోని మంత్రాలను రాగయుక్తంగా పాడేవారు; ఆ గానమే తర్వాత సంగీతంగా అభివృద్ధి చెందింది. కాబట్టి సంగీతానికి మూలం సామవేదం, ఇతర వేదాలు కాదు. సంగీతానికి మూలం సామవేదం, నాట్యశాస్త్రం (భరతముని) నాటకం–నృత్యం–సంగీత నియమాలకు ఆధారం అని కలిపి గుర్తుంచుకోవాలి.
సంగీత రత్నాకరం శార్ంగదేవుని రచన; సంగీత శాస్త్రంలో ముఖ్య గ్రంథం, హిందుస్థానీ–కర్ణాటక విభజనకు ముందు రూపొందింది. భరతముని నాట్యశాస్త్రం రచించాడు; త్యాగరాజు, పురందరదాసు వాగ్గేయకారులు.
భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతంలోని రెండు ప్రధాన విధానాలు ఏవి?
A. జానపద మరియు లలిత
B. ధ్రుపద్ మరియు ఖయాల్
C. హిందుస్థానీ మరియు కర్ణాటక
D. కృతి మరియు కీర్తన
Answer & explanation
Correct: C — హిందుస్థానీ మరియు కర్ణాటక
భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీతం హిందుస్థానీ (ఉత్తర భారతం), కర్ణాటక (దక్షిణ భారతం) అనే రెండు విధానాలుగా ఉంది. ధ్రుపద్, ఖయాల్ హిందుస్థానీ గానరూపాలు; కృతి, కీర్తన కర్ణాటక రచనా రూపాలు.
సంగీత నాటక అకాడమీ 1953లో స్థాపించబడింది. 1947 భారత స్వాతంత్ర్య సంవత్సరం, 1936 కళాక్షేత్ర స్థాపన సంవత్సరం; ఈ సంవత్సరాలను అకాడమీతో కలపకూడదు. పరీక్షల్లో సంగీత, నాటక, నృత్య సంస్థల స్థాపన సంవత్సరాలు (1953, 1936) జతగా అడుగుతారు.
సప్త స్వరాలు సా, రి, గ, మ, ప, ధ, ని అంటే షడ్జమం, రిషభం, గాంధారం, మధ్యమం, పంచమం, ధైవతం, నిషాదం. కాబట్టి ‘ప’ పంచమం; ధైవతం ‘ధ’, షడ్జమం ‘సా’, మధ్యమం ‘మ’. ఈ సప్త స్వరాల పేర్లను క్రమంగా కంఠస్థం చేయడం ఉపయోగకరం.
Correct: D — కాల పరిమాణాన్ని (లయ) నిర్ణయించే విధానం
తాళం సంగీతంలో కాల పరిమాణాన్ని (లయ) నిర్ణయిస్తుంది. స్వరాల నిర్దిష్ట క్రమం, భావాన్ని కలిగించేది రాగం; తాళం రాగం కాదు. రాగం స్వరాల నిర్దిష్ట క్రమం, తాళం లయ; ఈ రెండు కలిసి సంగీతాన్ని రూపొందిస్తాయి.
సంగీత మూలాల గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1. సామవేదం సంగీతానికి మూలం. 2. నాట్యశాస్త్రం భరతముని రచన. 3. సంగీత రత్నాకరం శార్ంగదేవుని రచన. 4. సంగీత నాటక అకాడమీని 1947లో స్థాపించారు.
A. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
B. 1 మరియు 4 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 మరియు 4
Answer & explanation
Correct: C — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
సామవేదం మూలం, నాట్యశాస్త్రం (భరతముని), సంగీత రత్నాకరం (శార్ంగదేవుడు) సరైనవి. సంగీత నాటక అకాడమీ 1953లో స్థాపించబడింది, 1947లో కాదు; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు.
సంగీత రత్నాకరం శార్ంగదేవుని రచన; నాట్యశాస్త్రం భరతముని రచన. సామవేదం ఒక వేదం (సంగీతానికి మూలం), నాట్యశాస్త్రం కాదు; అందువల్ల ఇతర జతలు తప్పు. గ్రంథ–రచయిత జతలను తారుమారు చేసి పరీక్షల్లో ప్రశ్నలు ఇస్తారు కాబట్టి జాగ్రత్త.
సప్త స్వరాలను వాటి పూర్తి పేర్లతో సరిగా జతచేసినది ఏది?
A. గ – గాంధారం, ధ – ధైవతం, ని – నిషాదం
B. గ – రిషభం, ధ – పంచమం, ని – షడ్జమం
C. గ – మధ్యమం, ధ – నిషాదం, ని – ధైవతం
D. గ – షడ్జమం, ధ – గాంధారం, ని – పంచమం
Answer & explanation
Correct: A — గ – గాంధారం, ధ – ధైవతం, ని – నిషాదం
సా (షడ్జమం), రి (రిషభం), గ (గాంధారం), మ (మధ్యమం), ప (పంచమం), ధ (ధైవతం), ని (నిషాదం). కాబట్టి మొదటి ఎంపిక సరైనది; మిగిలిన ఎంపికల్లో స్వరాల పేర్లు తారుమారయ్యాయి.