హిందుస్థానీ సంగీతం – రూపాలు & ఘరానాలు (Hindustani Music & Gharanas)

Correct: D — ధ్రుపద్

ధ్రుపద్ అతి పురాతనమైన గంభీర గానరూపం; గ్వాలియర్ రాజు మాన్‌సింగ్ తోమర్ దీన్ని ప్రోత్సహించారు. ఖయాల్ దానికంటే వేగవంతమైనది, ఠుమ్రీ, గజల్ తేలికైన (లలిత) శైలులు.

Correct: A — 16

తీన్‌తాళ్‌లో 16 మాత్రలు ఉంటాయి; ఇది హిందుస్థానీలో అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందిన తాళం. కర్ణాటక సంగీతంలో ప్రసిద్ధ ఆది తాళంలో 8 మాత్రలు ఉంటాయి. ఈ రెండు తాళాల మాత్రల సంఖ్య (16 – 8) పరీక్షల్లో తరచూ జతగా అడుగుతారు.

Correct: B — ఊహ / ఆలోచన

ఖయాల్ అంటే ‘ఊహ/ఆలోచన’. ఇది ధ్రుపద్ కంటే వేగంగా, అలంకారాలతో కూడిన గానరూపం; అమీర్ ఖుస్రోకు దీనితో సంబంధం ఉందని చెబుతారు. హిందుస్థానీ గానరూపాల్లో ధ్రుపద్, ఖయాల్, ఠుమ్రీ, టప్పా, గజల్ ముఖ్యమైనవి.

Correct: A — మాన్‌సింగ్ తోమర్

గ్వాలియర్ రాజు మాన్‌సింగ్ తోమర్ ధ్రుపద్‌ను ప్రోత్సహించారు. అక్బర్ ఆస్థానంలో తాన్‌సేన్ ఉన్నారు; రాజరాజ నరేంద్రుడు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు తెలుగు సాహిత్య పోషకులు.

Correct: B — గ్వాలియర్

గ్వాలియర్ ఘరానా అత్యంత పురాతనమైనది. ఆగ్రా, జైపూర్–అత్రౌలీ, కిరానా, పటియాలా, రాంపూర్–సహస్వాన్, భెండిబజార్ ఇతర ఘరానాలు; ఘరానా అంటే గురు–శిష్య పరంపరలో వచ్చిన శైలి సంప్రదాయం.

Correct: C — ఉదయం

హిందుస్థానీలో ప్రతి రాగాన్ని రోజులో నిర్ణీత సమయంలో పాడతారు; భైరవ్ ఉదయపు రాగం. మల్హార్ వర్షాకాలంతో ముడిపడి ఉంది, అందుకే రెండింటినీ కలపకూడదు. రాగాలను సమయంతో జతచేయడం హిందుస్థానీ సంగీత విశేషం.

Correct: B — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే

మొదటి మూడు ప్రకటనలు సరైనవి. ఖయాల్ అంటే ‘ఊహ/ఆలోచన’, ‘గంభీరమైన ప్రార్థన’ కాదు; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు. హిందుస్థానీ గానరూపాలను వాటి లక్షణాలతో కలిపి చదవడం అవసరం; ఉదాహరణకు ధ్రుపద్ గంభీరం, ఖయాల్ అలంకార ప్రధానం, ఠుమ్రీ–టప్పా–గజల్ లలిత శైలులు.

Correct: C — తంజావూరు

గ్వాలియర్, ఆగ్రా, పటియాలా హిందుస్థానీ ఘరానాలు (జైపూర్–అత్రౌలీ, కిరానా, రాంపూర్–సహస్వాన్, భెండిబజార్ కూడా). తంజావూరు దక్షిణ భారతదేశంలోని ప్రదేశం, హిందుస్థానీ ఘరానా కాదు.

Correct: D — తోడి

ఆరు ప్రధాన రాగాలు భైరవ్, మాల్‌కౌన్స్, హిందోళ, దీపక్, మేఘ, శ్రీ. తోడి ఈ ఆరింటిలో లేదు; మియాన్ కీ తోడి తాన్‌సేన్ రూపొందించిన రాగంగా చెప్పబడుతుంది. ఈ ఆరు ప్రధాన రాగాల పేర్లను కలిపి గుర్తుంచుకోవడం ఉపయోగకరం.