భారత శాస్త్రీయ నృత్యాలు (Classical Dances) · Practice MCQs

Correct: C — కేరళ

కథకళి కేరళకు చెందిన నృత్య నాటకం; ‘కథ’ అంటే కథ, ‘కళి’ అంటే ఆట. రామాయణం, మహాభారతం, పురాణ కథలను ప్రదర్శిస్తారు. కథకళిలో పాత్రలు మాట్లాడవు, ముద్రలు, ముఖ కవళికలతో కథ చెబుతారు; ఇది పురుషులు చేసే శక్తిమంతమైన నృత్య నాటకం.

Correct: D — విష్ణువు మోహినీ అవతారం

మోహినీయాట్టం విష్ణువు మోహినీ అవతార కథ ఆధారంగా రూపొందింది; స్త్రీలు ఒంటరిగా చేసే లాస్య నృత్యం. రాధాకృష్ణుల రాసలీల మణిపురి ఇతివృత్తం. కాబట్టి మోహినీయాట్టం సున్నితమైన లాస్య నృత్యం, కథకళి శక్తిమంతమైన నృత్య నాటకం అని తేడా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: A — చెండ, మద్దళం

కథకళిలో చెండ, మద్దళం ప్రధాన వాయిద్యాలు. తబలా, సారంగి కథక్‌లో, పఖావజ్–సితార్ ఒడిస్సీలో, వీణ–వయోలిన్ భరతనాట్య సంగీతంలో వాడతారు. కథకళి ప్రదర్శనలో నేపథ్య గాయకులు పాడతారు, నటులు మాట్లాడరు.

Correct: B — సాత్త్విక, ఉత్తమ పాత్రలను

కథకళిలో పచ్చ మేకప్ సాత్త్విక, ఉత్తమ పాత్రలను సూచిస్తుంది. కత్తి దుష్ట, గర్వ పాత్రలకు, కరి రాక్షసీ పాత్రలకు, మినుక్కు స్త్రీలు–మునులకు వాడతారు. కథకళి మేకప్ రంగులు పాత్ర స్వభావాన్ని ముందే తెలియజేస్తాయి; పచ్చ, కత్తి, కరి, తాడి, మినుక్కు ఐదు ముఖ్య రకాలు.

Correct: C — ఒడిశా

ఒడిస్సీ ఒడిశా రాష్ట్ర శాస్త్రీయ నృత్యం; ఉదయగిరి–ఖండగిరి గుహలు, కోణార్క్, పూరి ఆలయ శిల్పాల్లో దాని ఆధారాలు కనిపిస్తాయి. అస్సాం, మణిపూర్‌లకు సత్రియ, మణిపురి వేర్వేరు నృత్యాలు.

Correct: D — ఒడిస్సీ

త్రిభంగి (తల, మొండెం, కాళ్లు మూడు చోట్ల వంపు) ఒడిస్సీని ఇతర నృత్యాల నుండి వేరు చేస్తుంది. భరతనాట్యంలో అరమండి, కథక్‌లో తత్కార్–చక్కర్ ముఖ్య లక్షణాలు. ఒడిస్సీలో చతురస్ర భంగిమ ‘చౌక’ కూడా ఉంటుంది; కృష్ణ భక్తి దీనిలో ప్రధానం.

Correct: A — గీత గోవిందం

ఒడిస్సీ అభినయం ఎక్కువగా జయదేవుని గీత గోవిందం ఆధారంగా ఉంటుంది; కృష్ణ భక్తి ప్రధానం. రఘువంశం, మేఘసందేశం కాళిదాసు రచనలు, మృచ్ఛకటికం శూద్రకుని నాటకం. కాబట్టి ఒడిస్సీ రచన–నృత్యం జతను గీత గోవిందం (జయదేవుడు)తో గుర్తుంచుకోండి.

Correct: B — రాధాకృష్ణుల రాసలీల

మణిపురి ఇతివృత్తం రాధాకృష్ణుల రాసలీల; వైష్ణవ భక్తి ప్రధానం. శివ తాండవం, రామాయణ యుద్ధం, మహిషాసుర వధ దీనికి ప్రధాన ఇతివృత్తాలు కావు. మణిపురిలో సున్నితమైన కదలికలు, ముఖ్యంగా చేతులు, నడుము కదలికలు ప్రధానం; పాదాలు నెమ్మదిగా కదులుతాయి, ఎగురుదాటులు తక్కువ.

Correct: C — శ్రీమంత శంకరదేవుడు

15వ శతాబ్దంలో శ్రీమంత శంకరదేవుడు వైష్ణవ మతాన్ని ప్రచారం చేయడానికి సత్రియను సృష్టించాడు. కేలుచరణ్ ఒడిస్సీ గురువు, ఠాగూర్ మణిపురిని శాంతినికేతన్‌కు తెచ్చారు, వల్లత్తోల్ కేరళ కళామండలం స్థాపించారు.

Correct: D — 2000

సత్రియను సంగీత నాటక అకాడమీ 2000 సంవత్సరంలో శాస్త్రీయ నృత్యంగా గుర్తించింది. ఇది అస్సాంలోని వైష్ణవ మఠాలైన సత్రాల్లో భోకతులు ప్రదర్శించే కళ. సత్రియ గుర్తింపు తర్వాత అకాడమీ జాబితాలో ఎనిమిది శాస్త్రీయ నృత్యాలు ఉన్నాయి.