భారత శాస్త్రీయ నృత్యాలు (Classical Dances) · Practice MCQs

Correct: A — భరతముని

నాట్యశాస్త్రం భరతముని రచన; ఇది నృత్యం, నాటకం, సంగీతం, రసాల గురించి చెప్పే ప్రాచీన గ్రంథం. నందికేశ్వరుడు అభినయ దర్పణం రచించాడు, కాళిదాసు కవి–నాటక కర్త, పాణిని వ్యాకరణకర్త.

Correct: B — ఎనిమిది

సంగీత నాటక అకాడమీ గుర్తించిన శాస్త్రీయ నృత్యాలు ఎనిమిది: భరతనాట్యం, కథక్, కథకళి, కూచిపూడి, ఒడిస్సీ, మణిపురి, మోహినీయాట్టం, సత్రియ. ఛౌను కొందరు తొమ్మిదోదిగా చెప్పినా అకాడమీ జాబితాలో అది లేదు.

Correct: C — ఆంధ్రప్రదేశ్

కూచిపూడి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు చెందిన శాస్త్రీయ నృత్యం. భరతనాట్యం తమిళనాడుకు, కథకళి–మోహినీయాట్టం కేరళకు, ఒడిస్సీ ఒడిశాకు చెందినవి. ఈ నృత్యాల రాష్ట్రాల క్రమం: తమిళనాడు–భరతనాట్యం, కేరళ–కథకళి & మోహినీయాట్టం, ఆంధ్ర–కూచిపూడి, ఒడిశా–ఒడిస్సీ, మణిపూర్–మణిపురి, అస్సాం–సత్రియ, ఉత్తరం–కథక్.

Correct: D — తాండవం

శివుని ఉగ్ర నృత్యం తాండవం; పార్వతి సున్నితమైన నృత్యం లాస్యం. నృత్తం అంటే అర్థం లేని కేవలం లయబద్ధ కదలికలు, అభినయం భావ ప్రకటన. ఈ రెండు పదాలు శివ–పార్వతుల నృత్య స్వభావాలను పోల్చడానికి పరీక్షల్లో వస్తాయి.

Correct: A — తమిళనాడు

భరతనాట్యం తమిళనాడుకు చెందినది; పూర్వం ఆలయాల్లో దేవదాసీలు చేసేవారు. కేరళలో కథకళి, మోహినీయాట్టం, ఒడిశాలో ఒడిస్సీ, అస్సాంలో సత్రియ ప్రసిద్ధి. ఈ నృత్యంలో భావ, రాగ, తాళ మూడూ ఉండటం వల్ల ‘భ-ర-త’ అని కూడా చెబుతారు; ఇది ఒంటరిగా (solo) చేసే నృత్యం.

Correct: B — రుక్మిణీ దేవి అరండేల్

రుక్మిణీ దేవి అరండేల్ భరతనాట్యానికి గౌరవాన్ని తిరిగి తెచ్చి 1936లో చెన్నైలో కళాక్షేత్రను స్థాపించారు. బాలసరస్వతి, యామినీ కృష్ణమూర్తి, పద్మా సుబ్రహ్మణ్యం ఈ నృత్యంలోని ఇతర ప్రముఖులు.

Correct: C — సదిర్ (Sadir)

పూర్వం దేవదాసీలు ఆలయాల్లో చేసిన ఈ నృత్యాన్ని సదిర్ అనేవారు. అంకియా నాట్ అస్సాం నాటకాలు, రామనాట్టం కథకళి పూర్వ రూపం, గోటిపువా ఒడిశా సంప్రదాయం. సదిర్ ఆలయ దేవదాసీల నృత్యం; తంజావూరు చతుష్టయం, రుక్మిణీ దేవి కృషి వల్ల ఆధునిక భరతనాట్యంగా స్థిరపడింది.

Correct: D — కథ

కథక్ పేరు ‘కథ’ అనే పదం నుండి వచ్చింది; పూర్వం కథకులు ఆలయాల్లో పురాణ కథలను నృత్యం, అభినయంతో చెప్పేవారు. ఇది ఉత్తర భారతదేశ ముఖ్య శాస్త్రీయ నృత్యం. కథక్ హిందూ, ముస్లిం సంస్కృతుల కలయికకు ఉదాహరణ; రాధాకృష్ణ కథలు భక్తి ఉద్యమం ప్రభావంతో చేరాయి.

Correct: A — చక్కర్

కథక్‌లో గిరగిరా తిరగడాన్ని చక్కర్ అంటారు; వేగవంతమైన పాద కదలికలను తత్కార్ అంటారు. అరమండి భరతనాట్యం భంగిమ, త్రిభంగి ఒడిస్సీ లక్షణం. కథక్‌లో కాళ్లకు గజ్జెలు కట్టి, తబలా లయకు తగ్గట్టు పాదాల శబ్దం చేస్తారు.

Correct: B — కథక్ (లక్నో ఘరానా)

బిర్జూ మహారాజ్ కథక్ లక్నో ఘరానాకు చెందిన ప్రముఖ కళాకారుడు. సితారా దేవి, శంభు మహారాజ్, లచ్చు మహారాజ్, గోపీ కృష్ణ కూడా కథక్ ప్రముఖులు. లక్నో ఘరానా కథక్ ప్రధాన ఘరానాల్లో ఒకటి; ఇతరవి జైపూర్, బనారస్.