భూకంపం – నాభి, అధికేంద్రం & కారణాలు (Earthquake Basics)
Free practice MCQs with answers and explanations for భూకంపం – నాభి, అధికేంద్రం & కారణాలు (Earthquake Basics) in భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు (Earthquakes & Volcanoes). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భూకంపాలను అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని ఏమంటారు?
A. వోల్కనాలజీ (Volcanology)
B. ఎకాలజీ (Ecology)
C. సీస్మాలజీ (Seismology)
D. మెటియరాలజీ (Meteorology)
Answer & explanation
Correct: C — సీస్మాలజీ (Seismology)
భూకంపాల అధ్యయనం సీస్మాలజీ; 'సీస్మోస్' అంటే గ్రీకులో కంపనం. అగ్నిపర్వతాల అధ్యయనం వోల్కనాలజీ, వాతావరణ అధ్యయనం మెటియరాలజీ, జీవావరణ అధ్యయనం ఎకాలజీ. భూకంపాలను నమోదు చేసే పరికరం సీస్మోగ్రాఫ్, అది గీసే గ్రాఫ్ సీస్మోగ్రామ్.
భూమి లోపల శక్తి విడుదలయ్యే బిందువుకు నేరుగా పైన, భూ ఉపరితలంపై ఉండే బిందువును ఏమంటారు?
A. అధికేంద్రం (Epicentre)
B. నాభి (Focus)
C. ఐసోసీస్మల్ బిందువు
D. సీస్మోగ్రామ్
Answer & explanation
Correct: A — అధికేంద్రం (Epicentre)
నాభి (Focus/Hypocentre) భూమి లోపల ఉంటుంది; దానికి నేరుగా పైన ఉపరితలంపై ఉండేది అధికేంద్రం. భూకంప తరంగాలు ఉపరితలంపై మొదట చేరేది, సాధారణంగా అత్యధిక నష్టం జరిగేది ఇక్కడే.
1967లో మహారాష్ట్రలోని కొయినా ఆనకట్ట సమీపంలో వచ్చిన భూకంపం ఏ రకానికి చెందినది?
A. టెక్టానిక్ ప్లేట్ల ఢీ
B. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం
C. గనుల పైకప్పు కూలడం
D. జలాశయ ప్రేరిత భూకంపం
Answer & explanation
Correct: D — జలాశయ ప్రేరిత భూకంపం
కొయినా భూకంపం (11 డిసెంబర్ 1967) పెద్ద ఆనకట్ట వెనుక భారీ నీటి బరువు వల్ల వచ్చిన జలాశయ ప్రేరిత భూకంపానికి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ. స్థిరమైన దక్కన్ పీఠభూమిలోనూ భూకంపం రావచ్చని ఇది చూపింది.
భూకంపాల లోతు ఆధారంగా, ఏ రకం భూకంపాలు ఎక్కువ నష్టం చేస్తాయి?
A. తక్కువ లోతు (Shallow, సుమారు 70 కి.మీ. లోపు)
B. లోతైన (Deep, 300 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ)
C. మధ్యస్థ లోతు మాత్రమే
D. లోతుకు సంబంధం లేదు
Answer & explanation
Correct: A — తక్కువ లోతు (Shallow, సుమారు 70 కి.మీ. లోపు)
నాభి ఉపరితలానికి దగ్గరగా ఉంటే తరంగాలు బలంగా చేరతాయి; కాబట్టి తక్కువ లోతు భూకంపాలు ఎక్కువ నష్టం కలిగిస్తాయి. 300 కి.మీ. కంటే లోతైనవి ఉపరితలం చేరేసరికి బలహీనపడతాయి.
ప్రధాన భూకంపం తర్వాత వచ్చే చిన్న కంపనాలను ఏమంటారు?
A. ఫోర్‌షాక్స్ (Foreshocks)
B. హోమోసీస్మల్ రేఖలు
C. ఐసోసీస్మల్ రేఖలు
D. ఆఫ్టర్‌షాక్స్ (Aftershocks)
Answer & explanation
Correct: D — ఆఫ్టర్‌షాక్స్ (Aftershocks)
ప్రధాన భూకంపం తర్వాత వచ్చేవి ఆఫ్టర్‌షాక్స్; ముందు వచ్చేవి ఫోర్‌షాక్స్. ఐసోసీస్మల్ రేఖలు ఒకే తీవ్రత గల ప్రదేశాలను కలుపుతాయి, హోమోసీస్మల్ రేఖలు ఒకేసారి ప్రకంపనలు చేరిన ప్రదేశాలను కలుపుతాయి.
A. టెక్టానిక్ – ప్లేట్ల కదలిక వల్ల ఫాల్ట్ వెంట శిలలు అకస్మాత్తుగా జారడం
B. జలాశయ ప్రేరిత – పెద్ద ఆనకట్టల వెనుక నీటి బరువు
C. కూలిపోవడం – గనుల పైకప్పులు, భూగర్భ గుహలు కూలడం
D. అగ్నిపర్వత – పెద్ద ఆనకట్టల వెనుక నీటి బరువు
Answer & explanation
Correct: D — అగ్నిపర్వత – పెద్ద ఆనకట్టల వెనుక నీటి బరువు
అగ్నిపర్వత కారణం అంటే అగ్నిపర్వత ప్రాంతాల్లో వచ్చే భూకంపాలు; ఆనకట్టల వెనుక నీటి బరువు వల్ల వచ్చేవి జలాశయ ప్రేరిత భూకంపాలు. అత్యధిక, అత్యంత శక్తివంతమైన భూకంపాలు టెక్టానిక్ కారణాల వల్లే వస్తాయి.
1. అధికేంద్రం భూమి లోపల శక్తి విడుదలయ్యే బిందువు 2. ప్రధాన భూకంపానికి ముందు వచ్చే చిన్న కంపనాలను ఫోర్‌షాక్స్ అంటారు 3. అత్యధిక భూకంపాలకు కారణం టెక్టానిక్ ప్లేట్ల కదలిక. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 2 మరియు 3 మాత్రమే
ఫోర్‌షాక్స్ ప్రధాన భూకంపానికి ముందు వచ్చేవి, అత్యధిక భూకంపాలు టెక్టానిక్ కారణాలవి — 2, 3 సరైనవి. భూమి లోపల శక్తి విడుదలయ్యే బిందువు నాభి (Focus); అధికేంద్రం దానికి నేరుగా పైన ఉపరితలంపై ఉంటుంది, కాబట్టి 1 తప్పు.