భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు (Earthquakes & Volcanoes) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for భూకంపాలు & అగ్నిపర్వతాలు (Earthquakes & Volcanoes) (విశ్వం & భూమి (Universe & Earth)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
భూకంపాలను అధ్యయనం చేసే శాస్త్రాన్ని ఏమంటారు?
A. వోల్కనాలజీ (Volcanology)
B. ఎకాలజీ (Ecology)
C. సీస్మాలజీ (Seismology)
D. మెటియరాలజీ (Meteorology)
Answer & explanation
Correct: C — సీస్మాలజీ (Seismology)
భూకంపాల అధ్యయనం సీస్మాలజీ; 'సీస్మోస్' అంటే గ్రీకులో కంపనం. అగ్నిపర్వతాల అధ్యయనం వోల్కనాలజీ, వాతావరణ అధ్యయనం మెటియరాలజీ, జీవావరణ అధ్యయనం ఎకాలజీ. భూకంపాలను నమోదు చేసే పరికరం సీస్మోగ్రాఫ్, అది గీసే గ్రాఫ్ సీస్మోగ్రామ్.
భూమి లోపల శక్తి విడుదలయ్యే బిందువుకు నేరుగా పైన, భూ ఉపరితలంపై ఉండే బిందువును ఏమంటారు?
A. అధికేంద్రం (Epicentre)
B. నాభి (Focus)
C. ఐసోసీస్మల్ బిందువు
D. సీస్మోగ్రామ్
Answer & explanation
Correct: A — అధికేంద్రం (Epicentre)
నాభి (Focus/Hypocentre) భూమి లోపల ఉంటుంది; దానికి నేరుగా పైన ఉపరితలంపై ఉండేది అధికేంద్రం. భూకంప తరంగాలు ఉపరితలంపై మొదట చేరేది, సాధారణంగా అత్యధిక నష్టం జరిగేది ఇక్కడే.
1967లో మహారాష్ట్రలోని కొయినా ఆనకట్ట సమీపంలో వచ్చిన భూకంపం ఏ రకానికి చెందినది?
A. టెక్టానిక్ ప్లేట్ల ఢీ
B. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం
C. గనుల పైకప్పు కూలడం
D. జలాశయ ప్రేరిత భూకంపం
Answer & explanation
Correct: D — జలాశయ ప్రేరిత భూకంపం
కొయినా భూకంపం (11 డిసెంబర్ 1967) పెద్ద ఆనకట్ట వెనుక భారీ నీటి బరువు వల్ల వచ్చిన జలాశయ ప్రేరిత భూకంపానికి ప్రపంచ ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ. స్థిరమైన దక్కన్ పీఠభూమిలోనూ భూకంపం రావచ్చని ఇది చూపింది.
Correct: B — భూకంప పరిమాణం (Magnitude – విడుదలైన శక్తి)
రిక్టర్ స్కేల్ భూకంపం విడుదల చేసిన శక్తిని, అంటే పరిమాణాన్ని కొలుస్తుంది. నష్టం/ప్రజలు అనుభవించిన స్థాయి (తీవ్రత)ను కొలిచేది మెర్కల్లీ స్కేల్. ఒకే భూకంపానికి పరిమాణం ఒకటే ఉంటుంది, తీవ్రత ప్రదేశాన్ని బట్టి మారుతుంది.
రిక్టర్ స్కేల్ను 1935లో అమెరికా శాస్త్రవేత్త చార్లెస్ రిక్టర్ రూపొందించారు. మెర్కల్లీ ఇటలీ శాస్త్రవేత్త; తీవ్రత స్కేల్ ఆయన పేరు మీద ఉంది. వార్తల్లో 'రిక్టర్' అని చెప్పినా పెద్ద భూకంపాలను ఇప్పుడు ఎక్కువగా మోమెంట్ మాగ్నిట్యూడ్ స్కేల్ (Mw)తో కొలుస్తారు.
మెర్కల్లీ స్కేల్లో భూకంప తీవ్రతను ఏ పరిధిలో కొలుస్తారు?
A. I నుండి XII (రోమన్ అంకెలు)
B. 1 నుండి 5
C. 1 నుండి 10 (దశాంశ అంకెలు)
D. 0 నుండి 100
Answer & explanation
Correct: A — I నుండి XII (రోమన్ అంకెలు)
మెర్కల్లీ స్కేల్ (Modified Mercalli Intensity Scale) తీవ్రతను రోమన్ అంకెల్లో I నుండి XII వరకు చూపుతుంది. రిక్టర్ స్కేల్ సాధారణంగా దశాంశ అంకెల్లో చెప్పబడుతుంది.
'రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ (అగ్ని వలయం)' ఏ మహాసముద్రం చుట్టూ ఉంది?
A. అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం
B. హిందూ మహాసముద్రం
C. ఆర్కిటిక్ మహాసముద్రం
D. పసిఫిక్ మహాసముద్రం
Answer & explanation
Correct: D — పసిఫిక్ మహాసముద్రం
రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ పసిఫిక్ మహాసముద్రం చుట్టూ గుర్రపు నాడా ఆకారంలో ఉండే పట్టీ. ఇక్కడ ప్రపంచ భూకంపాల్లో సుమారు మూడింట రెండు వంతులు, అధిక క్రియాశీల అగ్నిపర్వతాలు ఉన్నాయి.
భూకంపాలు అత్యధికంగా వచ్చే దేశంగా పేర్కొనే దేశం ఏది?
A. ఆస్ట్రేలియా
B. జపాన్
C. కెనడా
D. బ్రెజిల్
Answer & explanation
Correct: B — జపాన్
జపాన్ రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్లో ఉండి భూకంపాలు ఎక్కువగా వచ్చే దేశం; అందుకే భూకంప నిరోధక కట్టడాలు, ముందస్తు హెచ్చరిక వ్యవస్థలకు ప్రసిద్ధి. ఆస్ట్రేలియా, కెనడా స్థిరమైన ప్రాచీన భూభాగాలు (Shields), అక్కడ భూకంపాలు తక్కువ.
భారతదేశ భూకంప మండలాల మ్యాప్ను రూపొందించే సంస్థ ఏది?
A. NDMA
B. INCOIS
C. బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS)
D. ISRO
Answer & explanation
Correct: C — బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS)
భూకంప ప్రమాద మండలాల మ్యాప్ను BIS (కోడ్ IS 1893) రూపొందిస్తుంది. NDMA విపత్తు నిర్వహణ మార్గదర్శకాలు ఇస్తుంది, INCOIS సునామీ హెచ్చరికలు ఇస్తుంది. ఈ మ్యాప్ ఆధారంగానే కట్టడాల నిర్మాణ నియమాలు ఉంటాయి; 2002 సవరణ తర్వాత జోన్లు II, III, IV, V.
మహారాష్ట్రలోని లాతూర్ (కిల్లారి) భూకంపం ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1993
B. 1967
C. 2001
D. 2015
Answer & explanation
Correct: A — 1993
లాతూర్ (కిల్లారి) భూకంపం 30 సెప్టెంబర్ 1993న వచ్చింది; స్థిరమైన దక్కన్ పీఠభూమిలో తీవ్ర నష్టం కలిగించింది. 1967 కొయినా, 2001 భుజ్, 2015 నేపాల్ భూకంపాలు.