ప్రపంచ పీడన మేఖలలు – డోల్‌డ్రమ్స్, అశ్వ అక్షాంశాలు (Pressure Belts of the World)

Correct: D — భూమధ్యరేఖా అల్ప పీడన మేఖల

సుమారు 5°N–5°S మధ్య ఉన్న భూమధ్యరేఖా అల్ప పీడన మేఖలలో క్షితిజ సమాంతర పవనాలు దాదాపు ఉండవు కాబట్టి దీన్ని డోల్‌డ్రమ్స్ లేదా ప్రశాంత మండలం అంటారు; పాత కాలంలో తెరచాప ఓడలు ఇక్కడ నిలిచిపోయేవి. ఇక్కడే ITCZ కూడా ఉంటుంది.

Correct: A — సుమారు 30°–35° ఉపఉష్ణమండల అధిక పీడన మేఖల

ప్రశాంత గాలుల్లో ఓడలు నిలిచిపోయినప్పుడు బరువు తగ్గించడానికి గుర్రాలను సముద్రంలో వదిలేసేవారనే కథనం వల్ల 30°–35° ఉపఉష్ణమండల అధిక పీడన మేఖలకు అశ్వ అక్షాంశాలు అనే పేరు వచ్చింది. ఇక్కడ గాలి కిందకు దిగి, సహారా, థార్ వంటి ఎడారులు ఏర్పడ్డాయి.

Correct: B — 7

భూమధ్యరేఖ వద్ద ఒకటి, ప్రతి అర్ధగోళంలో మూడు చొప్పున (ఉపఉష్ణమండల అధిక, ఉపధ్రువ అల్ప, ధ్రువ అధిక) కలిపి మొత్తం ఏడు పీడన మేఖలలు ఉన్నాయి. ఇవే గ్రహ పవనాల దిశను నిర్ణయిస్తాయి.

Correct: D — అక్కడ గాలి కిందకు దిగి పొడిగా ఉండటం (అధిక పీడనం)

భూమధ్యరేఖ వద్ద పైకి లేచిన గాలి 30°–35° వద్ద కిందకు దిగుతుంది; దిగే గాలి పొడిగా ఉండి మేఘాలు, వర్షానికి అనుకూలం కాదు, అందుకే ఇక్కడ పెద్ద ఎడారులు ఏర్పడ్డాయి. పైకి లేచే గాలి భూమధ్యరేఖా అల్ప పీడన మేఖలలో ఉంటుంది.

Correct: A — ఏడాది పొడవునా తీవ్రమైన వేడి (ఉష్ణ కారణం)

భూమధ్యరేఖ వద్ద తీవ్రమైన వేడికి గాలి వేడెక్కి విస్తరించి పైకి లేవడంతో అల్ప పీడనం ఏర్పడుతుంది (ఉష్ణ కారణం). ధ్రువ అధిక పీడనం కూడా ఉష్ణ కారణం; ఉపఉష్ణమండల అధిక, ఉపధ్రువ అల్ప పీడనాలు గతిజ కారణంతో ఏర్పడతాయి.

Correct: A — 1, 2 మరియు 3

ధ్రువ అధిక పీడనం తీవ్రమైన చలి వల్ల (ఉష్ణ కారణం) ఏర్పడుతుంది, గతిజ కారణం కాదు; కాబట్టి 4వ ప్రకటన తప్పు. 1, 2, 3 సరైనవి: ITCZ డోల్‌డ్రమ్స్‌లో, ఎడారులు 30° వద్ద, ఉపధ్రువ అల్ప పీడనం గతిజం.

Correct: B — ఉపధ్రువ అల్ప పీడనం – ఉష్ణ కారణం

ఉపధ్రువ అల్ప పీడన మేఖల (60°–65°) గతిజ కారణంతో ఏర్పడుతుంది; ఇక్కడ పశ్చిమ, ధ్రువ పవనాలు కలుస్తాయి. భూమధ్యరేఖా అల్ప, ధ్రువ అధిక పీడనాలు ఉష్ణ కారణం; ఉపఉష్ణమండల అధిక పీడనం గతిజం.

Correct: C — అమెజాన్ (వర్షారణ్యం)

సహారా, అరేబియా, థార్, కలహారి పెద్ద ఎడారులు 30° దగ్గర గాలి కిందకు దిగే ఉపఉష్ణమండల అధిక పీడన మేఖల ప్రాంతాల్లో ఉన్నాయి. అమెజాన్ భూమధ్యరేఖా అల్ప పీడన ప్రాంతంలో ఉన్న వర్షారణ్యం, ఎడారి కాదు.