భారత శీతోష్ణస్థితి & రుతుపవనాలు (Climate & Monsoon) · Practice MCQs

Correct: A — మధ్యధరా సముద్రం ప్రాంతం

పశ్చిమ అలజడులు మధ్యధరా సముద్ర ప్రాంతంలో పుట్టి ఇరాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ మీదుగా భారత్ చేరి, వాయువ్య భారతానికి శీతాకాల వర్షం ఇస్తాయి. పశ్చిమ జెట్ వీటిని ఇరాన్, ఆఫ్ఘనిస్తాన్, పాకిస్తాన్ మీదుగా భారత్‌కు తెస్తుంది; ఇవి రబీ గోధుమకు మేలు చేస్తాయి.

Correct: B — రుతుపవన ద్రోణి (Monsoon Trough)

జూలైలో ITCZ సుమారు 20°–25° ఉత్తర అక్షాంశం వద్ద గంగా మైదానం మీదకు జరిగినప్పుడు దాన్ని రుతుపవన ద్రోణి అంటారు. శీతాకాలంలో ఇది దక్షిణానికి జరుగుతుంది. ఈ ద్రోణి సుమారు 20°–25° ఉత్తర అక్షాంశం వద్ద ఉంటుంది.

Correct: D — మౌసిన్‌రామ్ (మేఘాలయ)

మేఘాలయలోని మౌసిన్‌రామ్ ప్రపంచంలో అత్యధిక సగటు వర్షం పడే ప్రదేశం (గిన్నిస్ రికార్డు). జైసల్మేర్, లేహ్ అతి తక్కువ వర్షం పొందే ప్రదేశాలు. ఈ ప్రదేశం గారో, ఖాసీ కొండల గరాటు ఆకారం వల్ల ఈ రికార్డు సాధించింది; చిరపుంజి సమీపంలోనే ఉంది.

Correct: A — 75%

వార్షిక వర్షంలో సుమారు 75% నైరుతి రుతుపవనాల (జూన్–సెప్టెంబర్) నుండే వస్తుంది. అందుకే భారత వ్యవసాయం వీటిపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది. ఈ వర్షంలో ఎక్కువ భాగం పర్వతీయ (Orographic) రకానికి చెందినది; అందుకే పశ్చిమ కనుమలు, ఈశాన్యంలో వర్షం ఎక్కువ.

Correct: B — అపసవ్య దిశ (Anticlockwise)

ఉత్తరార్ధగోళంలో తుపాను గాలులు అపసవ్య దిశలో, దక్షిణార్ధగోళంలో సవ్య దిశలో తిరుగుతాయి; దీనికి కోరియాలిస్ బలం కారణం. దక్షిణార్ధగోళంలో తుపాను గాలులు సవ్య దిశలో తిరుగుతాయి; భూమధ్యరేఖ వద్ద కోరియాలిస్ బలం లేకపోవడం వల్ల తుపానులు ఏర్పడవు, ఇవి సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రత సుమారు 27°C దాటినప్పుడు ఏర్పడతాయి.

Correct: C — కన్ను (Eye)

తుపాను మధ్యలోని ప్రశాంత భాగం కన్ను (Eye); దాని చుట్టూ ఉన్న కంటి గోడలో అత్యంత వేగమైన గాలులు, భారీ వర్షం ఉంటాయి. దాని చుట్టూ ఉన్న కంటి గోడ (Eye Wall)లో అత్యంత వేగమైన గాలులు, భారీ వర్షం ఉంటాయి; కన్ను మాత్రం ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. అందుకే తుపాను కన్ను దాటినప్పుడు కొంతసేపు గాలి ఆగుతుంది, తర్వాత మళ్లీ ఉధృతమవుతుంది.

Correct: A — ఉష్ణమండల తేమ శీతోష్ణస్థితి

A – ఉష్ణమండల తేమ (అన్ని నెలలూ వేడి), B – పొడి, C – వెచ్చని సమశీతోష్ణ, D – చల్లని తేమ, E – ధ్రువ శీతోష్ణస్థితి. B – పొడి (ఎడారి, పాక్షిక ఎడారి), C – వెచ్చని సమశీతోష్ణ, D – చల్లని తేమ, E – ధ్రువ శీతోష్ణస్థితి. ఉప సంకేతాలు w (శీతాకాలం పొడి), s (వేసవి పొడి), m (రుతుపవన రకం), h (వేడి), g (గంగా రకం).

Correct: B — BWhw

పశ్చిమ రాజస్థాన్ వేడి ఎడారి BWhw రకం. As కోరమాండల్ తీరం, Aw ద్వీపకల్ప పీఠభూమి, Cwg గంగా మైదానం రకాలు. BWhw లో B పొడి శీతోష్ణస్థితిని, W ఎడారిని, h వేడిని, w శీతాకాలం పొడిని సూచిస్తాయి; పశ్చిమ కనుమల వర్షచ్ఛాయ ప్రాంతాలు, హర్యానా వంటివి పాక్షిక ఎడారి BShw రకం. As కోరమాండల్ తీరానికి, Aw ద్వీపకల్ప పీఠభూమికి, Cwg గంగా మైదానానికి చెందినవి.

Correct: C — లంబసింగి

అల్లూరి సీతారామరాజు జిల్లా చింతపల్లి మండలంలోని లంబసింగి శీతాకాలంలో అతి చల్లగా ఉండటంతో ఆంధ్రా కాశ్మీర్ అని పిలుస్తారు. శీతాకాలంలో ఇక్కడ అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు నమోదవుతాయి; అరకు లోయ కూడా తూర్పు కనుమల్లోని చల్లని హిల్ స్టేషన్.

Correct: D — అనంతపురం

రాయలసీమలోని అనంతపురం పశ్చిమ కనుమల వర్షచ్ఛాయలో ఉండటం వల్ల AP లో అతి తక్కువ వర్షం పొందుతుంది. కోస్తా జిల్లాలు రెండు రుతుపవనాల వర్షం పొందుతాయి. ఇది రాయలసీమ వర్షచ్ఛాయ ప్రాంతంలో ఉండి కరువు పీడితమైనది; కోస్తా ఆంధ్ర నైరుతి, ఈశాన్య రెండు రుతుపవనాల వర్షం పొందుతుంది.