భారత శీతోష్ణస్థితి & రుతుపవనాలు (Climate & Monsoon) · Practice MCQs

Correct: B — ఒడిశా

కర్కటరేఖ గుజరాత్ నుండి మిజోరం వరకు గుజరాత్, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, జార్ఖండ్, పశ్చిమ బెంగాల్, త్రిపుర, మిజోరం గుండా వెళ్తుంది; ఒడిశా ఈ జాబితాలో లేదు.

Correct: C — సముద్ర సామీప్యం

సముద్రానికి దగ్గరగా ఉండటం వల్ల తీర ప్రాంతాల్లో ఉష్ణోగ్రత తేడాలు తక్కువ (Equable Climate). ఢిల్లీ, నాగ్‌పూర్ వంటి లోపలి ప్రాంతాల్లో వేసవి చాలా వేడి, శీతాకాలం చాలా చల్లగా ఉంటుంది.

Correct: D — కాల్ బైశాఖి

కాల్ బైశాఖి (Nor'westers) పశ్చిమ బెంగాల్, అస్సాంలో వేసవిలో సాయంత్రం వచ్చే ఉరుముల తుపానులు. లూ ఉత్తర భారత వేడి గాలి, మామిడి జల్లులు దక్షిణ తీర జల్లులు.

Correct: A — టీ జల్లులు (Tea Showers)

అస్సాంలో ఈ జల్లులు తేయాకు తోటలకు మేలు చేస్తాయి కాబట్టి టీ జల్లులు అంటారు. కర్ణాటకలో కాఫీ పూతకు ఉపయోగపడే జల్లులను కాఫీ/బ్లాసమ్ జల్లులు అంటారు. ఈ వర్షాలు తేయాకు తోటలకు మేలు చేయడం వల్ల ఆ పేరు వచ్చింది.

Correct: C — అరేబియా సముద్ర శాఖ

అరేబియా సముద్ర శాఖ పశ్చిమ కనుమలను తాకి పశ్చిమ తీరంలో భారీ వర్షం ఇస్తుంది; ఇదే రెండు శాఖల్లో బలమైనది. బంగాళాఖాత శాఖ ఈశాన్య భారతం, బెంగాల్ వైపు వెళ్తుంది.

Correct: D — మేఘాలయ

మౌసిన్‌రామ్, చిరపుంజి (సోహ్రా) మేఘాలయలో గారో, ఖాసీ కొండల గరాటు ప్రాంతంలో ఉన్నాయి; ఈ గరాటు ఆకారం తేమ గాలిని పైకి నెట్టి భారీ వర్షం కురిపిస్తుంది. ఇది గారో, ఖాసీ కొండల ప్రాంతంలో ఉంది; చిరపుంజి (సోహ్రా) కూడా అక్కడే.

Correct: A — జూలై 8

IMD 2020లో సవరించిన తేదీల ప్రకారం రుతుపవనాలు జూన్ 1న కేరళ చేరి జూలై 8 నాటికి దేశమంతా విస్తరిస్తాయి. సెప్టెంబర్ 17 నుండి తిరోగమనం మొదలవుతుంది. ఈ తేదీ IMD 2020లో సవరించిన సాధారణ తేదీల్లో ఒకటి.

Correct: B — సెప్టెంబర్ 17

తిరోగమనం సెప్టెంబర్ 17 నుండి వాయువ్య భారతం (రాజస్థాన్) నుండి మొదలవుతుంది. ఈ తేదీ నుండి రుతుపవనాలు వాయువ్య భారతం (రాజస్థాన్) నుండి వెనక్కి మళ్లడం మొదలవుతుంది, అక్టోబర్ 15 నాటికి దేశం నుండి పూర్తిగా వెళ్తాయి. వెనక్కి వెళ్లే రుతుపవనాలు భూమి మీదుగా వస్తాయి కాబట్టి తేమ తక్కువగా ఉండి ఉత్తర భారతంలో వర్షం ఇవ్వవు. అక్టోబర్–నవంబర్‌లో ఉక్కపోతగా ఉండే 'అక్టోబర్ వేడి' కూడా ఈ కాలం లక్షణం.

Correct: D — అక్టోబర్ 15

రుతుపవనాలు అక్టోబర్ 15 నాటికి దేశం నుండి పూర్తిగా వెనక్కి వెళ్తాయి. ఆ తర్వాత ఈశాన్య రుతుపవనాలు ప్రధానంగా ఆగ్నేయ తీరానికి వర్షం ఇస్తాయి. ఆ తర్వాత ఈశాన్య రుతుపవనాలు మొదలవుతాయి; జూలై 8 అంటే రుతుపవనాలు దేశమంతా విస్తరించే తేదీ.

Correct: A — బలహీనపడతాయి

ఎల్ నినోలో తూర్పు పసిఫిక్ (పెరూ తీరం) వేడెక్కి రుతుపవనాలు బలహీనపడి తక్కువ వర్షం, కరువు అవకాశం పెరుగుతాయి. అయితే ఎల్ నినో ఉన్న ప్రతి సంవత్సరం కరువు రావాలని లేదు.