జీవవైవిధ్యం & హాట్‌స్పాట్లు (Biodiversity Hotspots) · Practice MCQs

Correct: C — జాతి వైవిధ్యం (Species diversity)

ఒకే ప్రాంతంలో అనేక వేర్వేరు జాతులు ఉండటం జాతి వైవిధ్యం. జన్యు వైవిధ్యం అంటే ఒకే జాతిలోని రకాలు (ఉదా: వరి రకాలు). పర్యావరణ వ్యవస్థ వైవిధ్యం అంటే అడవి, చెరువు, గడ్డి భూమి వంటి విభిన్న వ్యవస్థలు ఉండటం, అందువల్ల పులి–జింక–పక్షి ఉదాహరణ ఆ స్థాయికి సరిపోదు.

Correct: A — బీటా వైవిధ్యం

ఆల్ఫా అంటే ఒక చోటి (ఒకే ప్రదేశంలోని) వైవిధ్యం, బీటా అంటే ప్రాంతాల మధ్య తేడా, గామా అంటే పెద్ద ప్రాంతం మొత్తం వైవిధ్యం. డెల్టా అనేది ఈ వర్గీకరణలో భాగం కాదు. అందువల్ల ప్రాంతాల మధ్య తేడాకు బీటా సరైన పదం.

Correct: D — ప్రపంచంలో 17 మెగా డైవర్స్ దేశాలు ఉన్నాయి; భారత్ వాటిలో ఒకటి

ప్రపంచంలో ఎక్కువ జాతులు ఉన్న 17 దేశాలను మెగా డైవర్స్ దేశాలు అంటారు; భూభాగం 2.4% మాత్రమే అయినా సుమారు 8% జాతులను కలిగి ఉన్న భారత్ వాటిలో ఒకటి. భారత్ లేదనే ప్రకటనలు, 50 లేదా 5 అనే సంఖ్యలు ఈ వాస్తవానికి విరుద్ధం.

Correct: B — S = CA^Z

జాతి–విస్తీర్ణ సంబంధం S = CA^Z రూపంలో ఉంటుంది; ఇక్కడ S జాతుల సంఖ్య, A విస్తీర్ణం, C, Z స్థిరాంకాలు. విస్తీర్ణం పెరిగే కొద్దీ జాతులు పెరుగుతాయని ఇది చెబుతుంది. ఇతర రూపాలు ఈ ప్రసిద్ధ సంబంధానికి చెందినవి కావు. చిన్న చెరువు కంటే పెద్ద సరస్సులో ఎక్కువ జాతులుండటం దీనికి సులభ ఉదాహరణ.

Correct: B — చాలా కాలం స్థిరమైన వాతావరణం ఉండటంతో జీవులు పరిణామం చెందడానికి ఎక్కువ సమయం దొరకడం

ఉష్ణమండలాల్లో వాతావరణం చాలా కాలంగా స్థిరంగా ఉండటం, ఎక్కువ సూర్యకాంతి, ఎక్కువ శక్తి ఉండటం వల్ల జాతులు పరిణామం చెంది విస్తరించాయి. సూర్యకాంతి అక్కడ ఎక్కువే కానీ తక్కువ కాదు; వర్షపాతం ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాల్లో ఎక్కువ. మనుషుల సంఖ్యతో జాతుల సంఖ్యకు నేరుగా సంబంధం లేదు.

Correct: D — జీవపైరసీ (Biopiracy) – సంప్రదాయ జ్ఞానంపై ఇతరుల పేటెంట్ ప్రయత్నాలు

పసుపు, వేప, బాస్మతి వంటి మన సంప్రదాయ జీవ వనరులపై విదేశీ సంస్థలు పేటెంట్లు పొందడానికి ప్రయత్నించిన కేసులను జీవపైరసీ అంటారు. ఇలాంటి దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడానికే జీవవైవిధ్య చట్టంలో NBA అనుమతి, లాభాల పంపిణీ నియమాలు ఉన్నాయి. ఈ కేసులకు ఆక్రమణ జాతులతో లేదా నిల్వ పద్ధతులతో సంబంధం లేదు.

Correct: A — కనీసం 1,500 ఎండెమిక్ నాళికా మొక్కలు + అసలు ఆవాసంలో కనీసం 70% నష్టం

రెండు ప్రమాణాలూ ఒకేసారి తీరాలి: 1,500 ఎండెమిక్ నాళికా మొక్కలు (ప్రపంచ మొత్తంలో 0.5%), ఆవాసంలో 70% కోల్పోవడం. మిగిలిన జతల్లో ఒక్కో సంఖ్య తప్పుగా ఉంది: 30% లేదా 50% నష్టం తీవ్రమైన ముప్పుగా పరిగణించబడదు, 150 లేదా 500 మొక్కలు తగినంత ఎండెమిజానికి సరిపోవు.

Correct: C — నికోబార్ దీవులు

సుండాలాండ్ హాట్‌స్పాట్‌లో భారత్ నుండి నికోబార్ దీవులు మాత్రమే ఉన్నాయి. పశ్చిమ కనుమలు వేరే హాట్‌స్పాట్ (పశ్చిమ కనుమలు & శ్రీలంక) లో భాగం; థార్ ఎడారి, లక్షద్వీప్ నాలుగు భారత హాట్‌స్పాట్లలో ఏదీ కాదు. కాబట్టి నికోబార్ మాత్రమే సరైనది.

Correct: D — తూర్పు కనుమలు

భారత హాట్‌స్పాట్లు హిమాలయాలు, ఇండో–బర్మా, పశ్చిమ కనుమలు & శ్రీలంక, సుండాలాండ్. తూర్పు కనుమలు జీవవైవిధ్యపరంగా ముఖ్యమైనవే (శేషాచలం, ఎర్రచందనం) కానీ అవి ఈ నాలుగు హాట్‌స్పాట్లలో భాగం కావు, పైగా అవి పశ్చిమ కనుమల్లా నిరంతరంగా కాకుండా ముక్కలుగా ఉంటాయి.

Correct: B — 36

హాట్‌స్పాట్లు మొదట 25 (2000లో) గుర్తించారు; తరువాత కొత్త ప్రాంతాలు చేరి ప్రపంచవ్యాప్తంగా 36 అయ్యాయి. 30, 40, 50 అనే సంఖ్యలు నోట్స్‌లో లేవు. ఈ ప్రాంతాలు భూమి వైశాల్యంలో చాలా తక్కువ భాగమైనా ప్రపంచంలోని అనేక ఎండెమిక్ జాతులకు ఆవాసం కావడం వాటి ప్రత్యేకత.