జీవవైవిధ్యం & హాట్‌స్పాట్లు (Biodiversity Hotspots) · Practice MCQs

Correct: C — సింహపు తోక కోతి – నీలగిరి తార్

సింహపు తోక కోతి, నీలగిరి తార్ పశ్చిమ కనుమల్లో ఎక్కువగా కనిపించే ఎండెమిక్ జీవులు. ఆసియా సింహం గుజరాత్ గిర్‌కు, ఖడ్గమృగం అస్సాం కాజీరంగాకు, హంగుల్ కశ్మీర్ దచిగామ్‌కు, మంచు చిరుత హిమాలయాలకు చెందినవి, కాబట్టి ఆ జతలు పశ్చిమ కనుమలకు సరిపోవు.

Correct: A — మాధవ్ గాడ్గిల్ కమిటీ, కస్తూరిరంగన్ కమిటీ

పశ్చిమ కనుమల పర్యావరణ పరిరక్షణ కోసం మాధవ్ గాడ్గిల్, కస్తూరిరంగన్ కమిటీలు నియమించారు. సర్కారియా, పుంఛి కమిటీలు కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలపై, బలవంతరాయ్ మెహతా, అశోక్ మెహతా కమిటీలు పంచాయతీ రాజ్‌పై ఉన్నవి కాబట్టి ఈ అంశానికి సంబంధం లేవు.

Correct: A — పశ్చిమ కనుమల్లా నిరంతర వరుసగా కాకుండా ముక్కలు ముక్కలుగా ఉంటాయి

తూర్పు కనుమలు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ, ఒడిశా, తమిళనాడు మీదుగా విస్తరించి, ముక్కలు ముక్కలుగా ఉంటాయి. పశ్చిమ తీరం వెంట నిరంతరంగా ఉండేవి పశ్చిమ కనుమలు. తూర్పు కనుమలు ఒక్క రాష్ట్రానికే పరిమితం కావు; 2012 యునెస్కో హోదా పశ్చిమ కనుమలకే వచ్చింది.

Correct: C — Pterocarpus santalinus

ఎర్రచందనం శాస్త్రీయ నామం Pterocarpus santalinus; శేషాచలం కొండల్లో ఎండెమిక్‌గా పెరుగుతుంది. Santalum album తెల్లచందనం, Tectona grandis టేకు, Azadirachta indica వేప. కాబట్టి పేర్లు తెలిసిన చెట్లే అయినా ఎర్రచందనానికి సరిపోయేది మొదటిది మాత్రమే.

Correct: B — అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్

అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ నల్లమల అడవుల్లో భాగం; ఇది నాగార్జునసాగర్–శ్రీశైలం టైగర్ రిజర్వ్ యొక్క తెలంగాణ భాగం. తెలంగాణలోని మరో రిజర్వ్ కవ్వాల్. సిమ్లిపాల్ ఒడిశాలో, పెరియార్ కేరళలో, రణతంబోర్ రాజస్థాన్‌లో ఉన్నాయి.

Correct: D — క్రయోప్రిజర్వేషన్ (అతి శీతల ఉష్ణోగ్రతలో కణాల నిల్వ)

క్రయోప్రిజర్వేషన్‌లో కణాలను అతి శీతల ఉష్ణోగ్రతలో జీవి ఆవాసం బయట నిల్వ చేస్తారు కాబట్టి అది ఎక్స్‌సిటు. పవిత్ర తోటలు, బయోస్ఫియర్ రిజర్వులు, జాతీయ ఉద్యానవనాలు జీవిని దాని సహజ ఆవాసంలోనే రక్షించే ఇన్‌సిటు పద్ధతులు.

Correct: B — యునెస్కో, 1971

MAB కార్యక్రమాన్ని యునెస్కో 1971లో ప్రారంభించింది; బయోస్ఫియర్ రిజర్వుల భావనకు ఇదే ఆధారం. 1992 సంవత్సరం CBD ఆమోదానికి, IUCN 1948 ఏర్పాటుకు సంబంధించినవి. UNEP వేరే సంస్థ, అది MAB ను ప్రారంభించలేదు.

Correct: A — కోర్ → బఫర్ → ట్రాన్సిషన్

కోర్ జోన్ మధ్యలో పూర్తి రక్షణతో ఉంటుంది, దాని చుట్టూ బఫర్ జోన్, ఆ బయట ప్రజలు నివసించే ట్రాన్సిషన్ జోన్ ఉంటాయి. కాబట్టి లోపలి నుండి బయటకు క్రమం కోర్ → బఫర్ → ట్రాన్సిషన్. మిగిలిన క్రమాల్లో బఫర్ లేదా ట్రాన్సిషన్ కోర్‌కు ఆవల లేదా మధ్యలో ఉంచారు, అది తప్పు.

Correct: D — 2010

శేషాచలం కొండల బయోస్ఫియర్ రిజర్వ్ 2010లో ఏర్పడింది; అది ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఉన్న ఏకైక బయోస్ఫియర్ రిజర్వ్. 1986 భారత్‌లో మొదటి రిజర్వ్ నీలగిరి సంవత్సరం, 2002 జీవవైవిధ్య చట్టం సంవత్సరం. కాబట్టి శేషాచలానికి 2010 సరైనది.

Correct: C — ఆక్రమణ జాతులు (Invasive alien species)

ఈ నాలుగూ ఇతర ప్రాంతాల నుండి వచ్చి స్థానిక జాతులను దెబ్బతీసే ఆక్రమణ జాతులు. ఎండెమిక్ జాతులు ఒక్క ప్రాంతానికే పరిమితమైనవి (ఎర్రచందనం వంటివి); కీస్టోన్ జాతులు పర్యావరణ వ్యవస్థను నిలబెట్టేవి (పులి, అంజూర); ఇండికేటర్ జాతులు పర్యావరణ ఆరోగ్య సూచికలు (లైకెన్లు).