భూకంపం అంటే ఏమిటి? కారణాలు (Earthquake – Meaning and Causes)
Free practice MCQs with answers and explanations for భూకంపం అంటే ఏమిటి? కారణాలు (Earthquake – Meaning and Causes) in భూకంపాలు – నివారణ చర్యలు (Earthquakes). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
భూకంపాలకు ప్రధాన కారణం ఏది?
A. భూ పలకల (Tectonic Plates) కదలికలు
B. భారీ వర్షాలు
C. తుఫాను గాలులు
D. సముద్ర ఆటుపోట్లు
Answer & explanation
Correct: A — భూ పలకల (Tectonic Plates) కదలికలు
భూ పలకలు ఢీకొనడం, విడిపోవడం, ఒకదాని కింద ఒకటి జారడం వల్ల భూమి పొరల్లో నిల్వ ఉన్న శక్తి ఒక్కసారిగా విడుదలై భూకంపం వస్తుంది. వర్షాలు, తుఫాను గాలులు, ఆటుపోట్లు వాతావరణ, ఖగోళ సంబంధమైనవి; అవి భూకంపానికి ప్రధాన కారణం కావు.
భూకంప కేంద్రమైన ఫోకస్కు నేరుగా పైన భూ ఉపరితలంపై ఉండే బిందువును ఏమంటారు?
A. హైపోసెంటర్
B. ఎపిసెంటర్ (Epicentre)
C. సీస్మోగ్రామ్
D. లాండ్ఫాల్
Answer & explanation
Correct: B — ఎపిసెంటర్ (Epicentre)
ఎపిసెంటర్ అంటే ఫోకస్ (హైపోసెంటర్) కు నేరుగా పైన భూ ఉపరితలంపై ఉండే బిందువు; నష్టం సాధారణంగా ఇక్కడే ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఫోకస్ భూమి లోపల భూకంపం పుట్టే స్థానం. సీస్మోగ్రామ్ సీస్మోగ్రాఫ్ నమోదు చేసే రికార్డు.
భూకంపాల అధ్యయన శాస్త్రం సీస్మాలజీ; భూకంపాలను నమోదు చేసే పరికరం సీస్మోగ్రాఫ్. వాతావరణ శాస్త్రం మెటియోరాలజీ, నీటి శాస్త్రం హైడ్రాలజీ, సముద్ర శాస్త్రం ఓషనోగ్రఫీ.
కొయినా డ్యామ్ ప్రాంతంలో సంభవించిన భూకంపం ఏ రకమైన కారణానికి ఉదాహరణ?
A. పెద్ద డ్యామ్లో నీటి నిల్వ వల్ల (Reservoir-induced)
B. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనం వల్ల
C. గనుల తవ్వకాల వల్ల
D. అణు పరీక్షల వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — పెద్ద డ్యామ్లో నీటి నిల్వ వల్ల (Reservoir-induced)
పెద్ద డ్యాముల్లో నీటి నిల్వ వల్ల కూడా భూకంపాలు రావచ్చు; కొయినా డ్యామ్ ప్రాంతం (1967 భూకంపం) దీనికి ఉదాహరణ. అగ్నిపర్వతాలు, గనుల తవ్వకాలు, అణు పరీక్షలు ఇతర కారణాలు, కానీ ఈ సందర్భానికి సంబంధించినవి కావు.
పసిఫిక్ మహాసముద్రం చుట్టూ ఉన్న, ప్రపంచ భూకంపాల్లో ఎక్కువ సంభవించే ప్రాంతాన్ని ఏమంటారు?
A. గ్రేట్ రిఫ్ట్ వ్యాలీ
B. రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్
C. థార్ ఎడారి
D. డెక్కన్ ట్రాప్స్
Answer & explanation
Correct: B — రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్
పసిఫిక్ చుట్టూ ఉన్న భూకంప, అగ్నిపర్వత ప్రాంతాన్ని రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ అంటారు; ప్రపంచ భూకంపాల్లో ఎక్కువ ఇక్కడే సంభవిస్తాయి. సునామీలు కూడా ఎక్కువగా ఈ ప్రాంతంలో వస్తాయి.
హిమాలయ ప్రాంతం భూకంపాలకు ఎక్కువగా గురవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. భారీ వర్షపాతం
B. సముద్ర ఆటుపోట్లు
C. భారత పలక యూరేషియా పలకను ఢీకొనడం
D. ఎడారి గాలులు
Answer & explanation
Correct: C — భారత పలక యూరేషియా పలకను ఢీకొనడం
భారత పలక యూరేషియా పలకను ఢీకొట్టడం వల్ల హిమాలయ ప్రాంతంలో నిరంతరం ఒత్తిడి పెరిగి భూకంపాలు సంభవిస్తాయి. వర్షాలు, గాలులు, ఆటుపోట్లు దీనికి కారణం కావు. అందుకే హిమాలయ ప్రాంతం భూకంపాల ముప్పు ఎక్కువ ఉన్న ప్రాంతంగా పరిగణించబడుతుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. భూ పలకల కదలికలు భూకంపాలకు ప్రధాన కారణం.
2. ఎపిసెంటర్ భూమి లోపల భూకంపం పుట్టే ప్రదేశం.
3. ఫోకస్కు నేరుగా పైన ఉన్న ఉపరితల బిందువు ఎపిసెంటర్.
సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 3 మాత్రమే
1, 3 సరైనవి. భూమి లోపల భూకంపం పుట్టే ప్రదేశం ఫోకస్ (హైపోసెంటర్), ఎపిసెంటర్ కాదు; కాబట్టి 2వ ప్రకటన తప్పు. ఎపిసెంటర్ ఉపరితలంపై ఉంటుంది, నష్టం సాధారణంగా అక్కడ ఎక్కువ.
రుతుపవన వర్షాల లోటు కరవుకు కారణం, భూకంపానికి కాదు. అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు, భూగర్భ లోపాల కదలిక, గనుల తవ్వకాలు, పెద్ద డ్యాముల్లో నీటి నిల్వ, అణు పరీక్షలు భూకంపానికి దారితీసే కారణాలు.
B. ఇది అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో ఏర్పడే తుఫానుల ప్రాంతం
C. ఇది పసిఫిక్ మహాసముద్రం చుట్టూ ఉన్న భూకంప, అగ్నిపర్వత ప్రాంతం
D. ఇది హిమాలయాల్లో ఉన్న మంచు ప్రాంతం
Answer & explanation
Correct: C — ఇది పసిఫిక్ మహాసముద్రం చుట్టూ ఉన్న భూకంప, అగ్నిపర్వత ప్రాంతం
రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ పసిఫిక్ మహాసముద్రం చుట్టూ ఉండి ప్రపంచ భూకంపాల్లో ఎక్కువ భాగానికి కారణమవుతుంది. ఇది తుఫానులు, ఎడారులు, మంచు ప్రాంతాలతో సంబంధం లేనిది. రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ ప్రాంతంలోనే ప్రపంచంలోని అత్యధిక భూకంపాలు, అగ్నిపర్వత విస్ఫోటనాలు సంభవిస్తాయి.