ప్రమాదం, విపత్తు & దుర్బలత్వం (Hazard & Vulnerability) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రమాదం, విపత్తు & దుర్బలత్వం (Hazard & Vulnerability) (విపత్తు భావనలు (Disaster Concepts)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
రిస్క్ (Risk) కు నోట్స్లో ఇచ్చిన సూత్రం ఏది?
A. రిస్క్ = హజార్డ్ + సామర్థ్యం
B. రిస్క్ = సామర్థ్యం × దుర్బలత్వం ÷ హజార్డ్
C. రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం
D. రిస్క్ = దుర్బలత్వం − హజార్డ్
Answer & explanation
Correct: C — రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం
రిస్క్ హజార్డ్, దుర్బలత్వం పెరిగితే పెరుగుతుంది; సామర్థ్యం పెరిగితే తగ్గుతుంది. కాబట్టి సామర్థ్యం హారంలో ఉంటుంది: రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం. ఇతర సూత్రాలు ఈ సంబంధాన్ని తప్పుగా చూపుతాయి.
D. విపత్తును తట్టుకుని, త్వరగా తిరిగి సాధారణ స్థితికి రాగల సామర్థ్యం
Answer & explanation
Correct: D — విపత్తును తట్టుకుని, త్వరగా తిరిగి సాధారణ స్థితికి రాగల సామర్థ్యం
Resilience అంటే విపత్తు ధాటిని తట్టుకుని త్వరగా కోలుకోగల శక్తి. హజార్డ్ను పూర్తిగా ఆపడం చాలాసార్లు అసాధ్యం కాబట్టి, స్థితిస్థాపకత పెంచడమే ముఖ్య లక్ష్యం. అంచనా వేయడం రిస్క్ అసెస్మెంట్ అవుతుంది.
రిస్క్ = హజార్డ్ × దుర్బలత్వం ÷ సామర్థ్యం కాబట్టి సామర్థ్యం హారంలో ఉంది; సామర్థ్యం పెరిగితే రిస్క్ తగ్గుతుంది. శిక్షణ, పరికరాలు, నిధులు, అవగాహన, సంస్థలు – ఇవన్నీ సామర్థ్యం కిందకు వస్తాయి.
భోపాల్ గ్యాస్ దుర్ఘటన 2–3 డిసెంబర్ 1984న యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీలో జరిగింది. 26 డిసెంబర్ 2004 హిందూ మహాసముద్ర సునామీ తేదీ. ఇది మానవ కారణ (పారిశ్రామిక) విపత్తుకు ప్రధాన ఉదాహరణ.
భోపాల్ యూనియన్ కార్బైడ్ ఫ్యాక్టరీ నుంచి మిథైల్ ఐసోసైనేట్ వాయువు లీక్ అయింది. స్టైరీన్ లీక్ 2020 విశాఖ ఘటనలో జరిగింది కాబట్టి దాన్ని భోపాల్తో కలపకూడదు. ఇది నిర్లక్ష్యం వల్ల జరిగిన మానవ కారణ విపత్తు.
ఈ క్రింది వాటిలో మానవ కారణ (Human-induced) విపత్తు ఏది?
A. భూకంపం
B. సునామీ
C. కరవు
D. పారిశ్రామిక వాయు లీకేజీ
Answer & explanation
Correct: D — పారిశ్రామిక వాయు లీకేజీ
పారిశ్రామిక, రసాయన ప్రమాదాలు, అగ్ని ప్రమాదాలు, రైలు, రోడ్డు ప్రమాదాలు మానవ కారణ విపత్తులు. భూకంపం, సునామీ, కరవు, వరద, తుఫాను వంటివి సహజ విపత్తులు. ఇవి నిర్లక్ష్యం లేదా మానవ చర్యల వల్ల జరుగుతాయి.
ప్రకృతి విపత్తుల నివారణ, సంసిద్ధత, తగ్గింపుపై మొదటి ప్రధాన మార్గదర్శకాలైన యోకోహామా వ్యూహం 1994లో జపాన్లోని యోకోహామాలో ఆమోదం పొందింది. 1990–99 IDNDR దశాబ్దం; 2005 హ్యోగో; 2015 సెండాయ్.
అంతర్జాతీయ విపత్తు తగ్గింపు దినం ప్రతి సంవత్సరం ఎప్పుడు జరుపుకుంటారు?
A. జనవరి 19
B. అక్టోబర్ 13
C. ఏప్రిల్ 14
D. నవంబర్ 5
Answer & explanation
Correct: B — అక్టోబర్ 13
అంతర్జాతీయ విపత్తు తగ్గింపు దినం అక్టోబర్ 13. జనవరి 19 NDRF రైజింగ్ డే, ఏప్రిల్ 14 అగ్నిమాపక సేవల దినోత్సవం, నవంబర్ 5 ప్రపంచ సునామీ అవగాహన దినోత్సవం – ఇవి వేర్వేరు తేదీలు.
UNDRR (ఐక్యరాజ్యసమితి విపత్తు రిస్క్ తగ్గింపు కార్యాలయం) కేంద్రం ఎక్కడ ఉంది?
A. న్యూయార్క్
B. వియన్నా
C. జెనీవా
D. టోక్యో
Answer & explanation
Correct: C — జెనీవా
UNDRR కేంద్ర కార్యాలయం స్విట్జర్లాండ్లోని జెనీవాలో ఉంది. వియన్నా అంతర్జాతీయ అణు శక్తి సంస్థ (IAEA) కేంద్రం. విపత్తు ఒప్పందాలు జపాన్లో జరిగినా, UNDRR కార్యాలయం జపాన్లో లేదు.
హ్యోగో కార్యాచరణ ఫ్రేమ్వర్క్ 2005లో జపాన్లో ఆమోదించబడి 2005–2015 వరకు అమలులో ఉంది; దీని స్థానంలో సెండాయ్ ఫ్రేమ్వర్క్ (2015–2030) వచ్చింది. 1990–99 IDNDR కాలం.