ప్రమాదం, విపత్తు & దుర్బలత్వం (Hazard & Vulnerability) · Practice MCQs

Correct: B — నగరంలో మనుషులు, ఆస్తులు ఉండి భారీ నష్టం జరుగుతుంది

భూకంపం అనేది హజార్డ్; అది జనావాసం ఉన్న చోట జరిగి భారీ నష్టం కలిగించినప్పుడే విపత్తు అవుతుంది. ఎడారిలో వస్తే కేవలం ప్రకృతి సంఘటన మాత్రమే. అంటే హజార్డ్‌తో పాటు దుర్బలత్వం కూడా ఉన్నప్పుడే విపత్తు ఏర్పడుతుంది.

Correct: C — ప్రకృతి సంఘటనలు నష్టం లేకుండా ముగియడం

విపత్తు నిర్వచనంలో ప్రకృతి/మానవ కారణం, ప్రాణ నష్టం లేదా మానవ బాధ, ఆస్తి, పర్యావరణ నష్టం, సమాజం తట్టుకోలేనంత స్థాయి అనే అంశాలు ఉంటాయి. నష్టం లేకుండా ముగిసే సంఘటన విపత్తు కాదు, అందువల్ల అది నిర్వచనంలో భాగం కాదు.

Correct: D — బయటి సహాయం అవసరం లేకపోవడం

విపత్తు లక్షణాలు: అకస్మాత్తుగా రావడం, భారీ నష్టం, సాధారణ జీవనం స్తంభించడం, బయటి సహాయం అవసరం కావడం. కాబట్టి "బయటి సహాయం అవసరం లేకపోవడం" లక్షణం కాదు; అది విపత్తు కంటే చిన్న సంఘటనను సూచిస్తుంది.

Correct: A — వాతావరణ (Meteorological)

తుఫానులు, ఉరుములు, వడగాలులు వాతావరణ (Meteorological) హజార్డ్స్. వరదలు జల సంబంధిత; భూకంపం, సునామీ భౌగోళిక; అంటువ్యాధులు జీవ సంబంధిత హజార్డ్స్ అవుతాయి. తుఫాను – వాతావరణ అని గుర్తుంచుకోండి.

Correct: B — శీతోష్ణ (Climatological)

కరవు, కార్చిచ్చు (వడగాలి కూడా) శీతోష్ణ (Climatological) హజార్డ్స్. భౌగోళిక వర్గంలో భూకంపం, సునామీ, అగ్నిపర్వతం ఉంటాయి; జీవ సంబంధితంలో అంటువ్యాధులు, మహమ్మారులు ఉంటాయి.

Correct: C — జీవ సంబంధిత (Biological)

అంటువ్యాధులు, మహమ్మారులు జీవ సంబంధిత (Biological) హజార్డ్స్. ఇవి సూక్ష్మజీవుల ద్వారా వ్యాపిస్తాయి కాబట్టి వాతావరణ లేదా భౌగోళిక వర్గాల్లో చేరవు. కోవిడ్ వంటి మహమ్మారులు ఈ వర్గానికి ఉదాహరణ.

Correct: D — సంయుక్త లేదా సెకండరీ హజార్డ్

ఒక హజార్డ్ మరొక హజార్డ్‌కు దారి తీయడాన్ని సంయుక్త లేదా సెకండరీ హజార్డ్ అంటారు; భూకంపం తర్వాత సునామీ, అగ్ని ప్రమాదం దీనికి ఉదాహరణలు. దుర్బలత్వం అంటే నష్టపోయే అవకాశం, ఇది వేరే భావన.

Correct: A — విపత్తుగా మారుతుంది

నదీ వరద హజార్డ్; నది ఒడ్డున మనుషులు, ఇళ్లు ఉంటే నష్టం జరిగి అది విపత్తుగా మారుతుంది. అంటే హజార్డ్‌తో పాటు జనావాసాల దుర్బలత్వం కలిసినప్పుడే విపత్తు ఏర్పడుతుంది.

Correct: B — గుడిసెల్లో దుర్బలత్వం ఎక్కువగా ఉండటం

హజార్డ్ ఒకటే అయినా నష్టంలో తేడాకు కారణం దుర్బలత్వం. బలహీన నిర్మాణాలు ఎక్కువ నష్టపోతాయి, పక్కా భవనాలు తక్కువ. ఇది భౌతిక దుర్బలత్వానికి సరళమైన ఉదాహరణ. కాబట్టి దుర్బలత్వం తగ్గిస్తే నష్టం తగ్గుతుంది.

Correct: C — ఆర్థిక దుర్బలత్వం

ఆర్థిక దుర్బలత్వంలో పేదరికం, ఒకే ఆదాయ వనరు, బీమా లోపం ఉంటాయి; పేదలకు విపత్తు తర్వాత కోలుకోవడం కష్టం. బలహీన నిర్మాణాలు భౌతికం కాగా, అడవుల నరికివేత పర్యావరణ దుర్బలత్వం.