ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవుల నియామకాలు (Constitutional Appointments) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవుల నియామకాలు (Constitutional Appointments) (వ్యక్తులు మరియు నియామకాలు (Persons in News & Appointments)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
కాగ్ (CAG) నియామకం గురించి తెలిపే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 76
B. ఆర్టికల్ 280
C. ఆర్టికల్ 148
D. ఆర్టికల్ 324
Answer & explanation
Correct: C — ఆర్టికల్ 148
కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ నియామకం ఆర్టికల్ 148లో ఉంది. ఆర్టికల్ 76 అటార్నీ జనరల్కు, 280 ఆర్థిక సంఘానికి, 324 ఎన్నికల కమిషన్కు చెందినవి. కాగ్ నివేదిక అంశం మాత్రం ఆర్టికల్ 151లో ఉంది.
Correct: D — ప్రజా ధన సంరక్షకుడు (Guardian of Public Purse)
కాగ్ ప్రభుత్వ ఖర్చులను స్వతంత్రంగా తనిఖీ చేసి ప్రజాధనాన్ని కాపాడుతుంది, అందుకే ప్రజా ధన సంరక్షకుడు అంటారు. రాజ్యాంగ సంరక్షకుడు అని సుప్రీంకోర్టును వర్ణిస్తారు. PAC కాగ్ను తన కన్ను, చెవి, మార్గదర్శిగా పేర్కొంటుంది.
కాగ్ ఇచ్చే ఆడిట్ నివేదికలను రాష్ట్రపతి పార్లమెంటు ముందు ఉంచిన తర్వాత పబ్లిక్ అకౌంట్స్ కమిటీ (PAC) వాటిని పరిశీలిస్తుంది. PAC కాగ్ను తన కన్ను, చెవి, మార్గదర్శిగా భావిస్తుంది. ఇతర కమిటీలకు ఈ నిర్దిష్ట బాధ్యత లేదు.
ఎన్నికల కమిషన్ ఏ రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఆధారంగా పనిచేస్తుంది?
A. ఆర్టికల్ 315
B. ఆర్టికల్ 324
C. ఆర్టికల్ 148
D. ఆర్టికల్ 280
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 324
ఎన్నికల నిర్వహణ, పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ అధికారాలు ఆర్టికల్ 324లో ఉన్నాయి. ఆర్టికల్ 315 PSCలకు, 148 కాగ్కు, 280 ఆర్థిక సంఘానికి చెందినవి. ఈ నాలుగు సంస్థలు, వాటి ఆర్టికల్ సంఖ్యలు తరచూ మ్యాచింగ్ ప్రశ్నలుగా వస్తాయి.
భారత తొలి ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ సుకుమార్ సేన్. సెతల్వాడ్ అటార్నీ జనరల్, నియోగి ఆర్థిక సంఘ చైర్మన్, నరహరి రావు కాగ్ పదవులలో తొలి వ్యక్తులు. పేర్లు కలిసిపోకుండా పదవులతో జతచేసి గుర్తుంచుకోవాలి.
ఎన్నికల కమిషన్ 1993 నుండి ఎంత మంది సభ్యులతో కూడిన సంఘంగా ఉంది?
A. ఒకే సభ్యుడు
B. రెండు సభ్యులు
C. ఐదు సభ్యులు
D. మూడు సభ్యులు
Answer & explanation
Correct: D — మూడు సభ్యులు
1993 నుండి ఎన్నికల కమిషన్ ఒక ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్, ఇద్దరు ఇతర కమిషనర్లతో కూడిన బహుళ సభ్యుల సంఘంగా ఉంది. అంతకు ముందు సాధారణంగా ఒకే సభ్యుడు (CEC) ఉండేవారు. ఐదు సభ్యులు ఉండే నిబంధన లేదు.
ఆర్టికల్ 316 ప్రకారం UPSC చైర్మన్, సభ్యులను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. రాష్ట్ర PSC సభ్యులను గవర్నర్ నియమించడం భిన్నమైన విషయం. ప్రధానమంత్రి, CJIలకు ఇందులో నేరుగా నియామక అధికారం లేదు.
1951లో ఏర్పడిన తొలి ఆర్థిక సంఘానికి కె.సి. నియోగి చైర్మన్గా వ్యవహరించారు. ఎన్.కె. సింగ్ 15వ ఆర్థిక సంఘం చైర్మన్, అందువల్ల తొలి, 15వ సంఘాల చైర్మన్లను కలపకూడదు. సేన్, సెతల్వాడ్ ఇతర పదవుల్లో తొలి వ్యక్తులు.
ఆర్టికల్ 155 ప్రకారం రాష్ట్ర గవర్నర్ను రాష్ట్రపతి నియమిస్తారు. ముఖ్యమంత్రిని గవర్నర్ నియమిస్తారు; గవర్నర్ ఎన్నికైన పదవి కాదు. రాష్ట్ర శాసనసభకు గవర్నర్ను నియమించే అధికారం లేదు.
2013 లోక్పాల్, లోకాయుక్త చట్టం ప్రకారం ఏర్పడిన సంస్థకు 2019లో తొలి చైర్పర్సన్గా జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ నియమితులయ్యారు. ఎస్.పి. గుప్తా కేసు న్యాయమూర్తుల నియామక కేసుల్లో మొదటిది, అది వేరే సందర్భం.