ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవుల నియామకాలు (Constitutional Appointments) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ముఖ్యమైన రాజ్యాంగ పదవుల నియామకాలు (Constitutional Appointments) (వ్యక్తులు మరియు నియామకాలు (Persons in News & Appointments)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కింది వాటిలో రాష్ట్రపతి నియమించని పదవి ఏది?
A. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్
B. భారత అటార్నీ జనరల్
C. కాగ్
D. ఆర్థిక సంఘం చైర్మన్
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్
రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్ను ఆర్టికల్ 165 ప్రకారం గవర్నర్ నియమిస్తారు. అటార్నీ జనరల్ (76), కాగ్ (148), ఆర్థిక సంఘం చైర్మన్ (280) అందరూ రాష్ట్రపతి నియామకాలే. కేంద్ర స్థాయి పదవులు రాష్ట్రపతి, రాష్ట్ర స్థాయి పదవులు గవర్నర్ నియమించడం సూత్రం.
రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ (ఆర్టికల్ 243K) నియామక అధికారి ఎవరు?
A. రాష్ట్రపతి
B. గవర్నర్
C. ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్
D. రాష్ట్ర శాసనసభ స్పీకర్
Answer & explanation
Correct: B — గవర్నర్
పంచాయతీ, పురపాలక ఎన్నికల కోసం ఉండే రాష్ట్ర ఎన్నికల కమిషనర్ను గవర్నర్ నియమిస్తారు. కేంద్ర ఎన్నికల కమిషన్ సభ్యులను రాష్ట్రపతి నియమించడంతో ఇది భిన్నం. అందుకే రెండింటి నియామక అధికారులను జతచేసి చూడాలి.
C. పార్లమెంటు సభల్లో మాట్లాడే హక్కు ఉంది కానీ ఓటు వేసే హక్కు లేదు
D. సొలిసిటర్ జనరల్ కంటే తక్కువ స్థాయి
Answer & explanation
Correct: C — పార్లమెంటు సభల్లో మాట్లాడే హక్కు ఉంది కానీ ఓటు వేసే హక్కు లేదు
ఆర్టికల్ 88 ప్రకారం అటార్నీ జనరల్ పార్లమెంటు సభల్లో మాట్లాడవచ్చు కానీ ఓటు వేయలేరు. ఆయనకు నిర్ణీత పదవీకాలం ఉండదు, రాష్ట్రపతి ఇష్టమున్నంత వరకు కొనసాగుతారు. సొలిసిటర్ జనరల్ ఆయనకు సహాయకుడు, కాబట్టి ఆయన కంటే ఉన్నతుడు కాదు.
D. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి కావడానికి అర్హత ఉండటం
Answer & explanation
Correct: D — సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి కావడానికి అర్హత ఉండటం
ఆర్టికల్ 76 ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులు కావడానికి అర్హత ఉన్న వ్యక్తినే అటార్నీ జనరల్గా నియమించవచ్చు. రాష్ట్ర అడ్వకేట్ జనరల్కు మాత్రం హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హత సరిపోతుంది. పార్లమెంటు సభ్యత్వం అవసరం కాదు.
పార్లమెంటు సభ్యుడు కాని వ్యక్తి మంత్రి అయితే ఎంత కాలంలో ఏదో ఒక సభ సభ్యుడు కావాలి?
A. ఆరు నెలలు
B. మూడు నెలలు
C. ఒక సంవత్సరం
D. నెల రోజులు
Answer & explanation
Correct: A — ఆరు నెలలు
ఆర్టికల్ 75(5) ప్రకారం పార్లమెంటు సభ్యుడు కాని వ్యక్తి మంత్రిగా నియమితులైనా, ఆరు నెలల్లోపు ఏదో ఒక సభకు సభ్యుడు కాకపోతే పదవి కోల్పోతారు. ఈ కాలపరిమితి నియమం ప్రధాని సహా అందరు మంత్రులకూ వర్తిస్తుంది.
ఆర్టికల్ 75(3) ప్రకారం మంత్రి మండలి లోక్సభకు సమష్టి బాధ్యత వహిస్తుంది. లోక్సభలో విశ్వాసం కోల్పోతే మొత్తం మండలి రాజీనామా చేయాలి. రాజ్యసభ ప్రత్యక్షంగా మండలిని తొలగించలేదు.
C. సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్ ఆన్ రికార్డ్ అసోసియేషన్ కేసు (1993)
D. NJAC కేసు (2015)
Answer & explanation
Correct: C — సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్ ఆన్ రికార్డ్ అసోసియేషన్ కేసు (1993)
కొలీజియం వ్యవస్థ రెండో న్యాయమూర్తుల కేసు అయిన సుప్రీంకోర్టు అడ్వకేట్స్ ఆన్ రికార్డ్ అసోసియేషన్ కేసు (1993)లో పుట్టింది. 1998 ప్రెసిడెన్షియల్ రిఫరెన్స్ కొలీజియం సభ్యుల సంఖ్యను (CJI, నలుగురు సీనియర్లు) విస్తరించింది. 2015లో NJAC కొట్టివేయబడింది.
Correct: D — CJI మరియు నలుగురు సీనియర్ న్యాయమూర్తులు
1998 ప్రెసిడెన్షియల్ రిఫరెన్స్ ప్రకారం సుప్రీంకోర్టు కొలీజియంలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI), నలుగురు సీనియర్మోస్ట్ న్యాయమూర్తులు ఉంటారు. కార్యనిర్వాహక వర్గ ప్రతినిధులు ఇందులో లేరు. అందుకే న్యాయవ్యవస్థ ఇందులో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.
జాతీయ న్యాయ నియామక కమిషన్ (NJAC)ను తెచ్చిన రాజ్యాంగ సవరణ ఏది?
A. 99వ రాజ్యాంగ సవరణ (2014)
B. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ
C. 73వ రాజ్యాంగ సవరణ
D. 101వ రాజ్యాంగ సవరణ
Answer & explanation
Correct: A — 99వ రాజ్యాంగ సవరణ (2014)
NJAC 99వ రాజ్యాంగ సవరణ (2014) ద్వారా వచ్చింది, కానీ 2015లో సుప్రీంకోర్టు దాన్ని రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కొట్టివేసింది, దాంతో కొలీజియం కొనసాగింది. 42వ, 73వ సవరణలు వేరే అంశాలకు (మినీ రాజ్యాంగం, పంచాయతీరాజ్) సంబంధించినవి.
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే విధానం ఏ ఆర్టికల్ లో ఉంది?
A. ఆర్టికల్ 217
B. ఆర్టికల్ 124(4)
C. ఆర్టికల్ 76
D. ఆర్టికల్ 155
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 124(4)
సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని పార్లమెంటు ప్రత్యేక మెజారిటీతో తొలగించే మహాభియోగ విధానం ఆర్టికల్ 124(4)లో ఉంది. ఆర్టికల్ 217 హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల నియామకానికి, 155 గవర్నర్ నియామకానికి సంబంధించినవి.