రాజ్యాంగ సవరణలు మరియు న్యాయస్థానాల కీలక తీర్పులు · Practice MCQs

Correct: B — సంయుక్త సమావేశం ఉండదు

సాధారణ బిల్లులకు ప్రతిష్టంభన వస్తే సంయుక్త సమావేశం ఉంటుంది కానీ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు ఆ అవకాశం లేదు; రెండు సభలూ విడివిడిగా ప్రత్యేక మెజారిటీతో ఆమోదించాల్సిందే. రాష్ట్రపతి లేదా సుప్రీంకోర్టు ఈ ప్రతిష్టంభనను పరిష్కరించే వ్యవస్థ రాజ్యాంగంలో లేదు.

Correct: A — రాష్ట్రపతి ఎన్నిక పద్ధతి

సమాఖ్య స్వభావానికి సంబంధించిన అంశాలైన రాష్ట్రపతి ఎన్నిక, కేంద్ర-రాష్ట్ర అధికారాల పంపిణీ, సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు వంటివాటికి ప్రత్యేక మెజారిటీతో పాటు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి. ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాలకు ప్రత్యేక మెజారిటీ చాలు; కొత్త రాష్ట్రం ఏర్పాటుకు సాధారణ మెజారిటీ సరిపోతుంది.

Correct: D — ఆస్తి హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల నుండి తొలగించి ఆర్టికల్ 300Aగా చేర్చడం

44వ సవరణ ఆస్తి హక్కును ప్రాథమిక హక్కుల జాబితా నుండి తొలగించి ఆర్టికల్ 300Aగా చట్టబద్ధ హక్కుగా మార్చింది; అలాగే అత్యవసర పరిస్థితిలో ఆర్టికల్ 20, 21 హక్కులను రద్దు చేయలేమని స్పష్టం చేసింది. సామ్యవాద పదం 42వ సవరణలో చేరింది, ఓటు వయసు 61వ సవరణ ద్వారా మారింది.

Correct: C — భాగం IXA మరియు 12వ షెడ్యూల్

73వ సవరణ (1992) పంచాయతీల కోసం భాగం IX, 11వ షెడ్యూల్‌ను చేర్చగా, 74వ సవరణ పురపాలక సంస్థల కోసం భాగం IXA, 12వ షెడ్యూల్‌ను చేర్చింది. భాగం IXB సహకార సంఘాలకు సంబంధించినది (97వ సవరణ). 10వ షెడ్యూల్ ఫిరాయింపుల నిరోధక చట్టం, 9వ షెడ్యూల్ భూసంస్కరణ చట్టాల రక్షణకు ఉంది.

Correct: B — ఢిల్లీకి జాతీయ రాజధాని ప్రాంత హోదా (ఆర్టికల్ 239AA)

69వ సవరణ (1991) ఢిల్లీకి జాతీయ రాజధాని ప్రాంత హోదా ఇస్తూ ఆర్టికల్ 239AAను చేర్చింది. పంచాయతీరాజ్ 73వ సవరణతో, విద్యా హక్కు 86వ సవరణతో, మంత్రిమండలి పరిమాణంపై 15% పరిమితి 91వ సవరణతో ముడిపడి ఉన్నాయి.

Correct: A — జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (NCBC)

102వ సవరణ NCBCకి ఆర్టికల్ 338B ద్వారా రాజ్యాంగ హోదా కల్పించింది. NJAC 99వ సవరణ (2014)తో వచ్చి 2015లో రద్దైంది, GST కౌన్సిల్ 101వ సవరణతో ఏర్పడింది. కాబట్టి ఏ సవరణ ఏ సంస్థకో స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 2015లో సుప్రీంకోర్టు రద్దు చేసింది

99వ సవరణ (2014) NJACని ఏర్పాటు చేయగా, సుప్రీంకోర్టు 2015లో నాల్గవ న్యాయమూర్తుల కేసులో దాన్ని రద్దు చేసింది. దాంతో న్యాయమూర్తుల నియామకంలో కొలీజియం వ్యవస్థ కొనసాగింది. కాబట్టి NJAC అమలు కాలేదు, పార్లమెంటు లేదా రాష్ట్రపతి దాన్ని రద్దు చేయలేదు.

Correct: C — ఆంగ్లో-ఇండియన్ సభ్యుల నామినేషన్ రద్దు, SC/ST సీట్ల రిజర్వేషన్ పొడిగింపు

104వ సవరణ లోక్‌సభ, శాసనసభల్లో SC, ST సీట్ల రిజర్వేషన్‌ను మరో 10 ఏళ్లు (2030 వరకు) పొడిగించి, ఆంగ్లో-ఇండియన్ సభ్యుల నామినేషన్‌ను రద్దు చేసింది. EWS 103వ సవరణ, మహిళల రిజర్వేషన్ 106వ సవరణ, రాష్ట్రాల జాబితా అధికారం 105వ సవరణకు సంబంధించినవి.

Correct: B — 13 మంది; 7:6

ఈ కేసును సుప్రీంకోర్టు చరిత్రలోనే అతి పెద్ద ధర్మాసనంగా 13 మంది న్యాయమూర్తులు విచారించారు; మౌలిక స్వరూప సిద్ధాంతం 7:6 అతి స్వల్ప మెజారిటీతో వచ్చింది. 9 మంది ధర్మాసనం పుట్టస్వామి (2017) కేసులో ఉంది, కాబట్టి రెండింటినీ కలపకూడదు.

Correct: A — 24వ సవరణ (1971)

గోలక్‌నాథ్ తీర్పు ప్రాథమిక హక్కులను పార్లమెంటు సవరించలేదని చెప్పగా, 24వ సవరణ (1971) పార్లమెంటుకు ప్రాథమిక హక్కులతో సహా రాజ్యాంగాన్ని సవరించే అధికారం ఉందని స్పష్టం చేసింది. దీనికి కొనసాగింపుగా కేశవానంద భారతి కేసులో మౌలిక స్వరూప పరిమితి వచ్చింది.