రాజ్యాంగ సవరణలు మరియు న్యాయస్థానాల కీలక తీర్పులు · Practice MCQs

Correct: D — 24 ఏప్రిల్ 1973

కోయెల్హో కేసులో 24 ఏప్రిల్ 1973 (కేశవానంద భారతి తీర్పు తేదీ) తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు మౌలిక స్వరూపాన్ని ఉల్లంఘిస్తే న్యాయసమీక్షకు లోబడతాయని తీర్పు చెప్పారు. 9వ షెడ్యూల్ 1951లో 1వ సవరణతో చేరింది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 21 పరిధిని విస్తరించి, ప్రక్రియ న్యాయంగా, సహేతుకంగా ఉండాలని చెప్పింది

ఎ.కె. గోపాలన్ (1950) కేసు ఆర్టికల్ 21లోని 'చట్టం నిర్దేశించిన పద్ధతి'ని ఇరుకుగా అర్థం చేసుకోగా, మేనకా గాంధీ కేసు ఆ పరిధిని విస్తరించి ప్రక్రియ న్యాయమైనది, సహేతుకమైనది కావాలని చెప్పింది. గోప్యత 2017లో, సెక్షన్ 377 రద్దు 2018లో జరిగాయి.

Correct: B — 3:2

ఒకేసారి మూడుసార్లు తలాక్ చెల్లదని షయారా బానో కేసులో ఐదుగురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం 3:2 మెజారిటీతో తీర్పు చెప్పింది. దీని తర్వాత ముస్లిం మహిళల (వివాహ హక్కుల రక్షణ) చట్టం 2019 వచ్చింది. 7:6 కేశవానంద భారతి కేసు మెజారిటీ.

Correct: A — ప్రమోషన్లలో SC/STలకు రిజర్వేషన్ (ఆర్టికల్ 16(4A))

ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ ఉండదని చెప్పగా, దాన్ని అధిగమించడానికి 77వ సవరణ (1995) ఆర్టికల్ 16(4A)ను చేర్చి SC/STలకు ప్రమోషన్లలో రిజర్వేషన్ అవకాశం కల్పించింది. EWS 103వ సవరణతో వచ్చింది.

Correct: D — 1వ సవరణతో ఆర్టికల్ 15(4) చేర్చడం

చంపకం దొరైరాజన్ కేసు తమిళనాడు కమ్యూనల్ ఆర్డర్ రద్దుకు దారితీసింది; దీనికి స్పందనగా 1వ సవరణ (1951)తో వెనుకబడిన తరగతుల కోసం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లకు ఆర్టికల్ 15(4) చేర్చారు. ఆర్టికల్ 15(6) EWS కోసం, 16(4A) ప్రమోషన్ల కోసం తర్వాత వచ్చాయి.

Correct: C — శాసనసభ (సభ)లో

బొమ్మై కేసు ఆర్టికల్ 356 (రాష్ట్రపతి పాలన) న్యాయసమీక్షకు లోబడుతుందని చెప్పడంతో పాటు, ప్రభుత్వ మెజారిటీ నిరూపణ సభలోనే జరగాలని స్పష్టం చేసింది. గవర్నర్ వ్యక్తిగత అభిప్రాయం లేదా రాజ్‌భవన్‌లో ఎమ్మెల్యేల పరేడ్‌తో మెజారిటీ తేల్చరాదు.

Correct: B — రెండవ న్యాయమూర్తుల కేసు (1993)

రెండవ న్యాయమూర్తుల కేసు (1993)లో కొలీజియం వ్యవస్థ ఏర్పడింది; మూడవ కేసు (1998)లో ఇది ఐదుగురు సభ్యుల కొలీజియంగా మారింది. మొదటి కేసు (1981) ఎస్.పి. గుప్తా కేసు, నాల్గవ కేసు (2015)లో NJAC రద్దైంది.

Correct: A — రెండేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శిక్ష పడినప్పుడు

లిలీ థామస్ తీర్పు రెండేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శిక్ష పడిన ఎంపీ, ఎమ్మెల్యేలు వెంటనే అనర్హులవుతారని చెప్పింది. అప్పటి వరకు అప్పీల్ పెండింగ్‌లో ఉంటే రక్షణ ఉండే నిబంధనను తీర్పు కొట్టివేసింది. కేవలం నిందితుడైనంత మాత్రాన అనర్హత ఉండదు.

Correct: D — బచన్ సింగ్ కేసు (1980)

మరణశిక్షను అరుదైన వాటిలో అరుదైన కేసులకే పరిమితం చేయాలనే సూత్రం బచన్ సింగ్ కేసు (1980)లో వచ్చింది. వెల్లూరు సిటిజన్స్ కేసు పర్యావరణ సూత్రాలైన Polluter Pays, Precautionary Principleలను ఇచ్చింది; కామన్ కాజ్ నిష్క్రియ అనాయాస మరణంపై తీర్పు.

Correct: C — మొదటి న్యాయమూర్తుల కేసు మరియు PILలో లోకస్ స్టాండీ విస్తరణ

ఎస్.పి. గుప్తా కేసును మొదటి న్యాయమూర్తుల కేసు అంటారు, అలాగే ఇందులో PIL వేయడానికి అర్హత (లోకస్ స్టాండీ) విస్తరించారు. కొలీజియం రెండవ న్యాయమూర్తుల కేసులో (1993) వచ్చింది. మరణశిక్ష సూత్రం బచన్ సింగ్ కేసుది, ఆర్టికల్ 356 న్యాయసమీక్ష బొమ్మై కేసుది.