రాజ్యాంగ సవరణలు మరియు న్యాయస్థానాల కీలక తీర్పులు · Practice MCQs

Correct: C — కె.ఎస్. పుట్టస్వామి కేసు (2017)

తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం 2017లో పుట్టస్వామి కేసులో గోప్యత ప్రాథమిక హక్కు అని తీర్పు చెప్పింది. మేనకా గాంధీ ఆర్టికల్ 21 పరిధిని విస్తరించింది, శ్రేయా సింఘాల్ సెక్షన్ 66Aను రద్దు చేసింది, విశాఖ కేసు పని ప్రదేశ లైంగిక వేధింపులపై మార్గదర్శకాలు ఇచ్చింది.

Correct: B — శ్రేయా సింఘాల్ కేసు (2015)

శ్రేయా సింఘాల్ కేసు (2015)లో సుప్రీంకోర్టు IT చట్టంలోని సెక్షన్ 66Aను రద్దు చేసి భావప్రకటన స్వేచ్ఛను రక్షించింది. జోసెఫ్ షైన్ వ్యభిచార నేరం (IPC 497) రద్దుకు, షయారా బానో ట్రిపుల్ తలాక్ చెల్లదనడానికి, పుట్టస్వామి గోప్యతకు సంబంధించినవి.

Correct: A — విశాఖ v. రాజస్థాన్ (1997)

విశాఖ v. రాజస్థాన్ రాష్ట్రం (1997) కేసులో సుప్రీంకోర్టు పని ప్రదేశాల్లో మహిళల లైంగిక వేధింపుల నివారణకు మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. ఓల్గా టెల్లిస్ జీవనోపాధి హక్కుకు, కామన్ కాజ్ గౌరవప్రదంగా మరణించే హక్కుకు, జోహార్ సెక్షన్ 377కు సంబంధించిన తీర్పులు.

Correct: D — 27%

ఇందిరా సాహ్నీ కేసులో OBCలకు 27% రిజర్వేషన్ చెల్లుబాటును సుప్రీంకోర్టు సమర్థించింది. 50% అనేది మొత్తం రిజర్వేషన్ల గరిష్ఠ పరిమితి, 10% EWS రిజర్వేషన్, 33% మహిళల రిజర్వేషన్ (106వ సవరణ). సంఖ్యలను కలిపేయకుండా ఏ శాతం దేనికో గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: C — 50%

మండల్ కేసుగా పేరుపొందిన ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు మొత్తం రిజర్వేషన్లు 50% మించకూడదని చెప్పింది. 2021లో మరాఠా రిజర్వేషన్‌ను రద్దు చేసిన జైశ్రీ పాటిల్ తీర్పులో కూడా ఈ 50% పరిమితి కొనసాగింది. 27% కేవలం OBC వాటా మాత్రమే.

Correct: B — పీపుల్స్ యూనియన్ ఫర్ సివిల్ లిబర్టీస్ (2013)

2013లో PUCL కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఓటర్లకు NOTA ఎంపిక ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. అదే సంవత్సరం లిలీ థామస్ తీర్పు రెండేళ్లు శిక్ష పడిన ప్రజాప్రతినిధిని వెంటనే అనర్హుడిగా చేసింది. బొమ్మై 356పై, కిహోటో ఫిరాయింపు చట్టంపై తీర్పులు.

Correct: A — 2024 ఫిబ్రవరి

ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు 2024 ఫిబ్రవరిలో తీర్పు చెప్పి రద్దు చేసింది. 2022 నవంబర్ EWS 10% రిజర్వేషన్ సమర్థన తీర్పు కాలం, 2015 NJAC రద్దు సంవత్సరం, 2018లో జోహార్, ఆధార్ వంటి తీర్పులు వచ్చాయి.

Correct: D — ఆర్టికల్ 32

ఆర్టికల్ 32 ద్వారా సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక హక్కుల రక్షణకు రిట్లు జారీ చేస్తుంది. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టుల రిట్ అధికారం, ఆర్టికల్ 13 న్యాయసమీక్షకు ఆధారం, ఆర్టికల్ 131 రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలపై సుప్రీంకోర్టు ప్రత్యేక అధికార పరిధి.

Correct: C — ఆర్టికల్ 226

హైకోర్టులకు రిట్లు జారీ చేసే అధికారం ఆర్టికల్ 226 ద్వారా ఉంది; సుప్రీంకోర్టుకు ఆర్టికల్ 32 ద్వారా. హెబియస్ కార్పస్, మాండమస్, ప్రొహిబిషన్, సెర్షియోరారి, కో-వారంటో అనే ఐదు రిట్లు ఉన్నాయి. ఆర్టికల్ 368 సవరణకు, 21A విద్యా హక్కుకు సంబంధించినవి.

Correct: B — హుస్సేనారా ఖాతూన్ కేసు (1979)

బీహార్ జైళ్లలోని అండర్ ట్రయల్ ఖైదీల సమస్యపై వచ్చిన హుస్సేనారా ఖాతూన్ కేసు (1979)తో PIL ప్రారంభమైంది. ఎస్.పి. గుప్తా కేసు మొదటి న్యాయమూర్తుల కేసు, బచన్ సింగ్ మరణశిక్షపై, వెల్లూరు పర్యావరణ సూత్రాలపై తీర్పులు.