యత్న-దోష అభ్యసన లక్షణాలు & దశలు (Features and Steps of Trial and Error)
Free practice MCQs with answers and explanations for యత్న-దోష అభ్యసన లక్షణాలు & దశలు (Features and Steps of Trial and Error) in యత్న-దోష అభ్యసనం – థార్న్డైక్ (Thorndike). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
యత్న-దోష అభ్యసనంలో మొదటి దశ ఏది?
A. లక్ష్యం (Goal)
B. అడ్డంకి (Block)
C. అనుకోని విజయం (Chance success)
D. చోదకం (Drive)
Answer & explanation
Correct: D — చోదకం (Drive)
దశల వరుస క్రమం: చోదకం, లక్ష్యం, అడ్డంకి, యాదృచ్ఛిక చర్యలు, అనుకోని విజయం, స్థిరపడటం. ఆకలి వంటి అవసరం (చోదకం) ముందు ఉంటేనే జంతువు లక్ష్యం కోసం ప్రయత్నిస్తుంది, కాబట్టి అదే మొదటి దశ.
యత్న-దోష అభ్యసనంలో సరైన ప్రతిస్పందనలు స్థిరపడటాన్ని ఏమంటారు?
A. స్టాంపింగ్ ఇన్ (Stamping in)
B. స్టాంపింగ్ అవుట్ (Stamping out)
C. ఎక్స్టింక్షన్ (Extinction)
D. జనరలైజేషన్ (Generalization)
Answer & explanation
Correct: A — స్టాంపింగ్ ఇన్ (Stamping in)
సరైన ప్రతిస్పందన స్థిరపడటం Stamping in; తప్పు ప్రతిస్పందనలు తొలగిపోవడం Stamping out. ఎక్స్టింక్షన్, జనరలైజేషన్ పదాలు శాస్త్రీయ/క్రియాజన్య నిబంధనాలకు చెందినవి.
పజిల్ బాక్స్లో పిల్లి తప్పు చర్యలను క్రమంగా తగ్గించుకుంటూ నేర్చుకుంది; ఒక్కసారిగా తెలుసుకోలేదు. ఆకస్మిక అవగాహన గెస్టాల్ట్ అంతర్దృష్టి అభ్యసనం లక్షణం; పరిశీలన ద్వారా అభ్యసనం బండూరా సిద్ధాంతం.
పజిల్ బాక్స్ ప్రయోగంలో తలుపు మూసి ఉండటం దేనికి ఉదాహరణ?
A. చోదకం (Drive)
B. లక్ష్యం (Goal)
C. అడ్డంకి (Block)
D. స్థిరపడటం (Fixation)
Answer & explanation
Correct: C — అడ్డంకి (Block)
లక్ష్యం (చేప) చేరకుండా అడ్డుపడే మూసి ఉన్న తలుపు అడ్డంకి దశ. ఆకలి చోదకం, చేప లక్ష్యం, చివరికి సరైన చర్య స్థిరపడటం ఆఖరి దశ. ఈ వరుసను ప్రయోగానికి జతచేస్తే సులభంగా గుర్తుంటుంది.
A. మొదటి ప్రయత్నంలోనే అతి తక్కువ సమయం, తరువాత పెరుగుతుంది
B. మొదట సున్నా, తరువాత ఒక్కసారిగా పైకి దూకుతుంది
C. సమయం ఎప్పటికీ మారదు
D. ప్రారంభంలో ఎక్కువ సమయం, సాధనతో సమయం క్రమంగా తగ్గుతూ క్రిందికి వస్తుంది
Answer & explanation
Correct: D — ప్రారంభంలో ఎక్కువ సమయం, సాధనతో సమయం క్రమంగా తగ్గుతూ క్రిందికి వస్తుంది
మొదట యాదృచ్ఛిక చర్యల వల్ల ఎక్కువ సమయం పడుతుంది; సాధనతో తప్పులు తగ్గి సమయం క్రమంగా తగ్గుతుంది. ఒక్కసారిగా దూకడం అంతర్దృష్టి అభ్యసనంలో కనిపిస్తుంది, యత్న-దోషంలో కాదు.
A. చెక్క బ్లాకులు పడిపోతున్నా మళ్లీ మళ్లీ ప్రయత్నించి ఇల్లు నిలబెట్టడం నేర్చుకునే చిన్నారి
B. కుక్క గంట శబ్దానికి లాలాజలం స్రవించడం
C. ఇతరుల దూకుడు ప్రవర్తనను చూసి అనుకరించడం
D. ఒక్కసారి సమస్యను చూసి వెంటనే పరిష్కారం గ్రహించడం
Answer & explanation
Correct: A — చెక్క బ్లాకులు పడిపోతున్నా మళ్లీ మళ్లీ ప్రయత్నించి ఇల్లు నిలబెట్టడం నేర్చుకునే చిన్నారి
పడిపోతూ మళ్లీ మళ్లీ ప్రయత్నించడం యత్న-దోషం. గంట శబ్దంతో లాలాజలం శాస్త్రీయ నిబంధనం (పావ్లోవ్); అనుకరణ సాంఘిక అభ్యసనం (బండూరా); అకస్మాత్తుగా పరిష్కారం గ్రహించడం అంతర్దృష్టి అభ్యసనం.
A. లక్ష్యం → చోదకం → అడ్డంకి → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → స్థిరపడటం → అనుకోని విజయం
B. చోదకం → అడ్డంకి → లక్ష్యం → అనుకోని విజయం → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → స్థిరపడటం
C. చోదకం → లక్ష్యం → అడ్డంకి → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → అనుకోని విజయం → స్థిరపడటం
D. యాదృచ్ఛిక చర్యలు → చోదకం → లక్ష్యం → అడ్డంకి → అనుకోని విజయం → స్థిరపడటం
Answer & explanation
Correct: C — చోదకం → లక్ష్యం → అడ్డంకి → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → అనుకోని విజయం → స్థిరపడటం
సరైన క్రమం: అవసరం (చోదకం), దాని లక్ష్యం, అడ్డంకి, యాదృచ్ఛిక చర్యలు, అనుకోని విజయం, చివరగా స్థిరపడటం. మిగిలిన ఎంపికల్లో స్థిరపడటం విజయానికి ముందు రావడం లేదా చోదకం కంటే ముందు ప్రయత్నాలు రావడం తప్పు.
(i) అభ్యసనం క్రమక్రమంగా జరుగుతుంది (ii) తప్పు స్పందనలు తొలగిపోతాయి (iii) అభ్యసనం ఒక్కసారిగా జరుగుతుంది. యత్న-దోష లక్షణాలేవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i), (ii), (iii)
D. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
యత్న-దోషంలో అభ్యసనం క్రమంగా జరుగుతుంది, తప్పు స్పందనలు తొలగుతాయి (Stamping out). ఒక్కసారిగా అభ్యసనం (iii) అంతర్దృష్టి అభ్యసన లక్షణం కాబట్టి అది ఈ సిద్ధాంతానికి సరిపోదు.
కింది వాటిలో యత్న-దోష అభ్యసనానికి సంబంధం లేనిది ఏది?
A. అంతర్దృష్టి ద్వారా ఒక్కసారిగా సమస్యను పరిష్కరించడం
B. చోదకం, లక్ష్యం, అడ్డంకి దశలు
C. తప్పు స్పందనలు తొలగిపోవడం
D. అభ్యసన వక్రరేఖ క్రమంగా కిందికి రావడం
Answer & explanation
Correct: A — అంతర్దృష్టి ద్వారా ఒక్కసారిగా సమస్యను పరిష్కరించడం
చోదకం-లక్ష్యం-అడ్డంకి దశలు, తప్పుల తొలగింపు, క్రమంగా తగ్గే వక్రరేఖ ఇవన్నీ యత్న-దోష లక్షణాలు. ఆకస్మిక అంతర్దృష్టి కోహ్లర్ గెస్టాల్ట్ సిద్ధాంతానికి చెందినది, ఇది థార్న్డైక్ నిర్ధారణకు విరుద్ధం.