యత్న-దోష అభ్యసనం – థార్న్‌డైక్ (Thorndike) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for యత్న-దోష అభ్యసనం – థార్న్‌డైక్ (Thorndike) (అభ్యసనం (Learning)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
థార్న్‌డైక్ సిద్ధాంతానికి సంబంధించి కింది వాటిలో ఏది సరికాదు?
A. అభ్యసనం అంటే అర్థం చేసుకోవడం అని థార్న్‌డైక్ భావించారు
B. దీనిని S-R బంధ సిద్ధాంతం అంటారు
C. ఆయన ప్రయోగాలు పిల్లులు, కోళ్ల పిల్లలు, కుక్కలపై జరిగాయి
D. ఇది స్కిన్నర్ సిద్ధాంతానికి పునాది వేసింది
Answer & explanation
Correct: A — అభ్యసనం అంటే అర్థం చేసుకోవడం అని థార్న్‌డైక్ భావించారు
థార్న్‌డైక్ అభ్యసనం అంటే అర్థం చేసుకోవడం కాదని, ప్రయత్నాల ద్వారా సరైన స్పందనను ఎంచుకోవడమని భావించారు. మిగిలిన మూడు వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవే, కాబట్టి 'అర్థం చేసుకోవడం' వాక్యమే తప్పు.
థార్న్‌డైక్ సిద్ధాంతాన్ని సాధన నిబంధనం (Instrumental Conditioning), అనుసంధానవాదం అంటారు. పావ్‌లోవ్ శాస్త్రీయ నిబంధనకు, కోహ్లర్ అంతర్దృష్టికి సంబంధించినవారు; అనుసంధానవాదం స్కిన్నర్ పేరు కాదు.
థార్న్‌డైక్ గ్రంథాల కాలక్రమం (పాతది నుంచి కొత్తదానికి) ఏది?
A. Educational Psychology (1913) → Animal Intelligence (1898)
B. Animal Intelligence (1913) → Educational Psychology (1898)
C. Animal Intelligence (1898) → Educational Psychology (1913)
D. రెండూ ఒకే సంవత్సరంలో ప్రచురితమయ్యాయి
Answer & explanation
Correct: C — Animal Intelligence (1898) → Educational Psychology (1913)
Animal Intelligence 1898లో, Educational Psychology 1913లో ప్రచురితమయ్యాయి. రెండవ ఎంపిక కాలక్రమాన్ని తిప్పేసింది, మూడవది సంవత్సరాలు తారుమారు చేసింది. ఈ రెండు సంవత్సరాలు పరీక్షల్లో జతపరచే ప్రశ్నలకు ముఖ్యం.
పజిల్ బాక్స్ ప్రయోగం గురించి ఇచ్చిన వాక్యాలు: (i) చేప ముక్క పెట్టె లోపల ఉంచారు (ii) పిల్లి ఆకలిగా ఉంది (iii) తలుపు గొళ్లెంతో తెరుచుకుంటుంది. సరైన వాక్యాలు ఏవి?
A. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i), (ii), (iii) అన్నీ
D. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
నోట్స్ ప్రకారం చేప ముక్కను పెట్టె బయట ఉంచారు, అందుకే (i) తప్పు. పిల్లి ఆకలిగా ఉండటం, తలుపు గొళ్లెం/తాడు/పెడల్‌తో తెరుచుకోవడం (ii), (iii) సరైనవి. బయట ఉన్న చేపే లక్ష్యంగా ప్రేరణ ఇచ్చింది.
పజిల్ బాక్స్ ప్రయోగంలో 'చేప' ఏ దశకు చెందినది, 'ఆకలి' ఏ దశకు?
A. చేప – లక్ష్యం, ఆకలి – చోదకం
B. చేప – చోదకం, ఆకలి – లక్ష్యం
C. చేప – అడ్డంకి, ఆకలి – చోదకం
D. చేప – లక్ష్యం, ఆకలి – అడ్డంకి
Answer & explanation
Correct: A — చేప – లక్ష్యం, ఆకలి – చోదకం
లోపలి అవసరం (ఆకలి) చోదకం; బయటి వస్తువు (చేప) లక్ష్యం; మూసి ఉన్న తలుపు అడ్డంకి. ఇచ్చిన ఎంపికల్లో మొదటిదే ఈ మూడింటిలో రెండింటిని సరైన విధంగా జతచేస్తుంది, మిగిలినవి చోదకం–లక్ష్యం మధ్య గందరగోళం.
పజిల్ బాక్స్ ప్రయోగం గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. పిల్లి మొదట గోళ్లతో గీరింది, కొరికింది
B. పిల్లి మొదటి ప్రయత్నంలోనే గొళ్లెం నొక్కి తప్పించుకుంది
C. చివరికి పిల్లి పెట్టెలో పెట్టగానే నేరుగా గొళ్లెం నొక్కింది
D. గొళ్లెం యాదృచ్ఛికంగా నొక్కడంతో తలుపు తెరుచుకుంది
Answer & explanation
Correct: B — పిల్లి మొదటి ప్రయత్నంలోనే గొళ్లెం నొక్కి తప్పించుకుంది
పిల్లి మొదట అనేక అనవసర చర్యలు చేసింది, యాదృచ్ఛికంగా గొళ్లెం నొక్కినప్పుడే తలుపు తెరిచింది. కాబట్టి మొదటి ప్రయత్నంలోనే తప్పించుకుందనేది తప్పు. ఇతర మూడు వాక్యాలు ప్రయోగ వివరణకు అనుగుణంగా ఉన్నాయి.
A. లక్ష్యం → చోదకం → అడ్డంకి → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → స్థిరపడటం → అనుకోని విజయం
B. చోదకం → అడ్డంకి → లక్ష్యం → అనుకోని విజయం → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → స్థిరపడటం
C. చోదకం → లక్ష్యం → అడ్డంకి → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → అనుకోని విజయం → స్థిరపడటం
D. యాదృచ్ఛిక చర్యలు → చోదకం → లక్ష్యం → అడ్డంకి → అనుకోని విజయం → స్థిరపడటం
Answer & explanation
Correct: C — చోదకం → లక్ష్యం → అడ్డంకి → యాదృచ్ఛిక చర్యలు → అనుకోని విజయం → స్థిరపడటం
సరైన క్రమం: అవసరం (చోదకం), దాని లక్ష్యం, అడ్డంకి, యాదృచ్ఛిక చర్యలు, అనుకోని విజయం, చివరగా స్థిరపడటం. మిగిలిన ఎంపికల్లో స్థిరపడటం విజయానికి ముందు రావడం లేదా చోదకం కంటే ముందు ప్రయత్నాలు రావడం తప్పు.
(i) అభ్యసనం క్రమక్రమంగా జరుగుతుంది (ii) తప్పు స్పందనలు తొలగిపోతాయి (iii) అభ్యసనం ఒక్కసారిగా జరుగుతుంది. యత్న-దోష లక్షణాలేవి?
A. (ii) మరియు (iii) మాత్రమే
B. (i) మరియు (iii) మాత్రమే
C. (i), (ii), (iii)
D. (i) మరియు (ii) మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — (i) మరియు (ii) మాత్రమే
యత్న-దోషంలో అభ్యసనం క్రమంగా జరుగుతుంది, తప్పు స్పందనలు తొలగుతాయి (Stamping out). ఒక్కసారిగా అభ్యసనం (iii) అంతర్దృష్టి అభ్యసన లక్షణం కాబట్టి అది ఈ సిద్ధాంతానికి సరిపోదు.
కింది వాటిలో యత్న-దోష అభ్యసనానికి సంబంధం లేనిది ఏది?
A. అంతర్దృష్టి ద్వారా ఒక్కసారిగా సమస్యను పరిష్కరించడం
B. చోదకం, లక్ష్యం, అడ్డంకి దశలు
C. తప్పు స్పందనలు తొలగిపోవడం
D. అభ్యసన వక్రరేఖ క్రమంగా కిందికి రావడం
Answer & explanation
Correct: A — అంతర్దృష్టి ద్వారా ఒక్కసారిగా సమస్యను పరిష్కరించడం
చోదకం-లక్ష్యం-అడ్డంకి దశలు, తప్పుల తొలగింపు, క్రమంగా తగ్గే వక్రరేఖ ఇవన్నీ యత్న-దోష లక్షణాలు. ఆకస్మిక అంతర్దృష్టి కోహ్లర్ గెస్టాల్ట్ సిద్ధాంతానికి చెందినది, ఇది థార్న్‌డైక్ నిర్ధారణకు విరుద్ధం.
పాఠశాలలో పునశ్చరణ పరీక్షలు, ఎక్కాల సాధన, ప్రశంస – వీటిలో సాధన, ఫల నియమాలను సరిగ్గా జతచేసినది ఏది?
A. పునశ్చరణ – ఫల నియమం; ప్రశంస – సాధన నియమం
B. పునశ్చరణ – సాధన నియమం; ప్రశంస – ఫల నియమం
C. పునశ్చరణ – సంసిద్ధత; ప్రశంస – అనుపయోగం
D. రెండూ సంసిద్ధత నియమం
Answer & explanation
Correct: B — పునశ్చరణ – సాధన నియమం; ప్రశంస – ఫల నియమం
పునరావృత సాధన బంధాన్ని బలపరచడం సాధన (ఉపయోగ) నియమం; ప్రశంస సంతృప్తి కల్పించడం ఫల నియమం. తిరగేసి జతచేసిన ఎంపికలు తప్పు; అనుపయోగం అంటే సాధన లేకపోవడం, ప్రశంసకు సంబంధం లేదు.