శాస్త్రీయ నిబంధనం – పావ్‌లోవ్ (Pavlov) · Practice MCQs

Correct: D — విచక్షణ

ఇంటి కుక్కను ఇతర కుక్కల నుండి వేరు చేయడం విచక్షణ; ఇది సాధారణీకరణకు వ్యతిరేకం. అన్ని కుక్కలకూ భయపడితే సాధారణీకరణ అవుతుంది. విచక్షణ వల్ల వ్యక్తి సురక్షితమైన ఉద్దీపనను, ప్రమాదకరమైన దాని నుండి వేరు చేసి స్పందిస్తాడు.

Correct: A — ఉన్నత క్రమ నిబంధనం (Higher-order Conditioning)

ఉన్నత క్రమ నిబంధనంలో ఇప్పటికే నిబంధితమైన CS ను ఉపయోగించి కొత్త ఉద్దీపనతో నిబంధనం ఏర్పరుస్తారు. ఇందులో UCS కాకుండా ఒక CS కొత్త ఉద్దీపనను నేర్పిస్తుంది.

Correct: B — పెద్ద శబ్దం

పెద్ద శబ్దం సహజంగా భయాన్ని కలిగిస్తుంది కాబట్టి అది UCS. తెల్ల ఎలుక నిబంధిత ఉద్దీపన (CS), ఎలుకను చూసి భయపడటం నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR). ఎలుక మొదట భయం కలిగించని తటస్థ ఉద్దీపన అయినా శబ్దంతో జతవడం వల్ల CS అయింది.

Correct: C — సాధారణీకరణ

ఎలుకలాంటి ఇతర బొచ్చు వస్తువులకూ భయం వ్యాపించడం సాధారణీకరణకు ఉదాహరణ. విచక్షణ అయితే ఎలుకకు మాత్రమే భయపడి ఇతర వస్తువులకు భయపడకపోవడం. ఆల్బర్ట్ విషయంలో భయం విస్తరించింది కాబట్టి అది సాధారణీకరణే.

Correct: D — భయం, ప్రేమ, కోపం వంటి భావోద్వేగాలు కూడా నిబంధనం ద్వారా నేర్చుకునేవే

భయం, ప్రేమ, కోపం వంటి భావోద్వేగాలు కూడా నిబంధనం ద్వారా నేర్చుకునేవే అని వాట్సన్ నిర్ధారించాడు. ఈ ప్రయోగం భయాలు (Phobias) ఎలా ఏర్పడతాయో వివరించడానికి తోడ్పడింది.

Correct: A — భావోద్వేగ నిబంధనం

తిట్టు (భయం కలిగించే అనుభవం) సబ్జెక్టుతో జతకూడటం వల్ల సబ్జెక్టు పట్ల భయం ఏర్పడటం భావోద్వేగ నిబంధనం. లిటిల్ ఆల్బర్ట్ ప్రయోగంలో కూడా ఇదే సూత్రం కనిపిస్తుంది.

Correct: B — ఇది యాంత్రిక అభ్యసనం; ఆలోచన, అవగాహనకు స్థానం లేదు

శాస్త్రీయ నిబంధనం యాంత్రిక అభ్యసనం; ఆలోచన, అవగాహన, సృజనాత్మకత వంటి ఉన్నత ప్రక్రియలకు స్థానం ఇవ్వదు, అభ్యాసకుడిని నిష్క్రియంగా చూస్తుంది. కాబట్టి మిగిలిన ప్రకటనలు సరిగ్గా వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయి.

Correct: C — జంతు ప్రయోగాలను మనుషులకు నేరుగా వర్తింపజేయడం సరికాదు

పావ్‌లోవ్ ప్రయోగాలు కుక్కలపై చేశారు; వాటిని మనుషులకు నేరుగా వర్తింపజేయడం సరికాదనేది ఒక విమర్శ. అయితే వాట్సన్ మనుషుల భావోద్వేగ అభ్యసనానికి సూత్రాలను వర్తింపజేసి చూపించాడు.

Correct: D — సంకల్పితం (Voluntary)

శాస్త్రీయ నిబంధనంలో ప్రతిస్పందన అసంకల్పితం, క్రియాజన్య నిబంధనంలో ప్రవర్తన సంకల్పితం (ఎలుక స్వయంగా లీవర్ నొక్కడం వంటిది). ఇదే రెండు సిద్ధాంతాల మధ్య ప్రధాన తేడా.

Correct: A — సానుకూల నిబంధనం

ఆహ్లాదకరమైన అనుభవాలు (చిత్రాలు, ఆటలు, చిరునవ్వు) పాఠశాలతో జతకావడం వల్ల పాఠశాల పట్ల ఇష్టం ఏర్పడుతుంది; ఇది సానుకూల నిబంధనం. భయం కలిగించే అనుభవాలు జతకూడితే ప్రతికూల వైఖరి ఏర్పడుతుంది.