శాస్త్రీయ నిబంధనం – పావ్లోవ్ (Pavlov) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for శాస్త్రీయ నిబంధనం – పావ్లోవ్ (Pavlov) (అభ్యసనం (Learning)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
పావ్లోవ్ నిబంధన సిద్ధాంతం ఎలా పుట్టింది?
A. పిల్లి పజిల్ బాక్స్ నుండి తప్పించుకోవడం గమనించడం నుండి
B. ఆహారం చూడకముందే సహాయకుడి అడుగుల శబ్దం వినగానే కుక్కల నోట్లో లాలాజలం ఊరడం గమనించడం నుండి
C. చింపాంజీ అరటిపండు తీసుకోవడం గమనించడం నుండి
D. పిల్లలు బొమ్మలను అనుకరించడం గమనించడం నుండి
Answer & explanation
Correct: B — ఆహారం చూడకముందే సహాయకుడి అడుగుల శబ్దం వినగానే కుక్కల నోట్లో లాలాజలం ఊరడం గమనించడం నుండి
కుక్కల జీర్ణక్రియ అధ్యయనంలో ఆహారం చూడకముందే సహాయకుడి అడుగుల శబ్దం వినగానే లాలాజలం ఊరడం గమనించడం నుండి నిబంధన సిద్ధాంతం పుట్టింది. పిల్లి పజిల్ బాక్స్ థార్న్డైక్ది, చింపాంజీ కోహ్లర్ది, అనుకరణ బండూరాది.
'టైప్ S' నిబంధనం అనే పేరు ఎవరు పెట్టారు, అందులో 'S' దేనికి సంబంధించింది?
A. పావ్లోవ్; సహజ ఉద్దీపన
B. వాట్సన్; భావోద్వేగం
C. స్కిన్నర్; ఉద్దీపన (Stimulus) కు ప్రాధాన్యం
D. స్కిన్నర్; శిక్ష
Answer & explanation
Correct: C — స్కిన్నర్; ఉద్దీపన (Stimulus) కు ప్రాధాన్యం
శాస్త్రీయ నిబంధనాన్ని స్కిన్నర్ 'టైప్ S' నిబంధనం అన్నాడు; ఇందులో ఉద్దీపన (Stimulus) కు ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. స్కిన్నర్ క్రియాజన్య నిబంధనాన్ని 'టైప్ R' అన్నాడు (ప్రతిస్పందనకు ప్రాధాన్యం).
ప్రత్యామ్నాయ ఉద్దీపన సిద్ధాంతం (Stimulus Substitution) అనే పేరు దేనికి సంబంధించింది?
A. క్రియాజన్య నిబంధనం
B. అంతర్దృష్టి అభ్యసనం
C. సాంఘిక అభ్యసనం
D. శాస్త్రీయ నిబంధనం
Answer & explanation
Correct: D — శాస్త్రీయ నిబంధనం
శాస్త్రీయ నిబంధనానికి ఉన్న పేర్లలో ప్రత్యామ్నాయ ఉద్దీపన సిద్ధాంతం ఒకటి; CS, UCS కు బదులుగా అదే ప్రతిస్పందనను రాబడుతుందనే భావన దీని వెనుక ఉంది. క్రియాజన్య నిబంధనం స్కిన్నర్, సాంఘిక అభ్యసనం బండూరా సిద్ధాంతాలు.
స్కూల్ బెల్ మోగగానే లంచ్ టైం అని పిల్లలు ఆనందపడటం, నోట్లో నీరు ఊరడం దేని ఫలితం?
A. బెల్ శబ్దం, లంచ్ మధ్య సాహచర్యం (Association) ఏర్పడటం
B. అంతర్దృష్టి
C. అనుకరణ
D. ప్రయత్న–దోషం
Answer & explanation
Correct: A — బెల్ శబ్దం, లంచ్ మధ్య సాహచర్యం (Association) ఏర్పడటం
బెల్ శబ్దం పదేపదే లంచ్తో జతకావడం వల్ల బెల్ కూడా నోట్లో నీరు ఊరే ప్రతిస్పందనను కలిగిస్తుంది; ఇది సాహచర్యం ద్వారా అభ్యసనం (శాస్త్రీయ నిబంధనం). ఇక్కడ పిల్లలు ప్రయత్నాలు చేయడం లేదా ఇతరులను అనుకరించడం జరగడం లేదు.
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో నిబంధనం సమర్థవంతంగా ఏర్పడటానికి CS, UCS ఏ క్రమంలో రావాలి?
A. UCS ముందుగా, CS తరువాత
B. CS ముందుగా, UCS తరువాత; మధ్య కాల వ్యవధి తక్కువ
C. రెండూ ఒకేసారి ఎక్కువ విరామంతో
D. CS పూర్తిగా లేకుండా మాత్రమే UCS
Answer & explanation
Correct: B — CS ముందుగా, UCS తరువాత; మధ్య కాల వ్యవధి తక్కువ
నిబంధనం ఏర్పడటానికి గంట (CS) ముందుగా, ఆహారం (UCS) వెంటనే తరువాత రావాలి; ఈ రెండింటి మధ్య కాల వ్యవధి తక్కువగా ఉండాలి. UCS ముందు వస్తే లేదా ఎక్కువ విరామం ఉంటే సాహచర్యం బలంగా ఏర్పడదు.
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో 'నిబంధనానికి ముందు' దశలో గంట శబ్దం ఏ ఉద్దీపన?
A. అనిబంధిత ఉద్దీపన
B. నిబంధిత ఉద్దీపన
C. తటస్థ ఉద్దీపన (Neutral Stimulus) – లాలాజలం ఊరదు
D. పునర్బలనం
Answer & explanation
Correct: C — తటస్థ ఉద్దీపన (Neutral Stimulus) – లాలాజలం ఊరదు
నిబంధనానికి ముందు గంట శబ్దం తటస్థ ఉద్దీపన; దానికి లాలాజలం ఊరదు. ఆహారంతో జతకూడిన తర్వాతే అది నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) అవుతుంది. కాబట్టి నిబంధనానికి ముందు గంటకు కుక్క స్పందించదు, లాలాజలం ఆహారానికే వస్తుంది.
ఇంజక్షన్ చేసే డాక్టర్ తెల్ల కోటు చూడగానే పిల్లలు ఏడవడంలో తెల్ల కోటు ఏ రకమైన ఉద్దీపన?
A. అనిబంధిత ఉద్దీపన (UCS)
B. అనిబంధిత ప్రతిస్పందన
C. పునర్బలనం
D. నిబంధిత ఉద్దీపన (CS)
Answer & explanation
Correct: D — నిబంధిత ఉద్దీపన (CS)
తెల్ల కోటు మొదట తటస్థంగా ఉండి, ఇంజక్షన్ నొప్పి (UCS) తో జతపడి నిబంధిత ఉద్దీపన (CS) అయింది. ఇంజక్షన్ నొప్పి UCS, ఏడవడం CR. తెల్ల కోటుకు ముందు ఎలాంటి భయం లేకపోవడం వల్ల అది మొదట తటస్థ ఉద్దీపన.
పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో నిబంధనం తరువాత గంట శబ్దానికి లాలాజలం ఊరడాన్ని ఏమంటారు?
A. నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR)
B. అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR)
C. నిబంధిత ఉద్దీపన
D. అనిబంధిత ఉద్దీపన
Answer & explanation
Correct: A — నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR)
ఆహారం లేకుండా కేవలం గంట శబ్దానికి లాలాజలం ఊరడం నిబంధిత ప్రతిస్పందన (CR). ఆహారానికి ఊరే లాలాజలం అనిబంధిత ప్రతిస్పందన (UCR). రెండు ప్రతిస్పందనల స్వభావం (లాలాజలం) ఒకటే, కానీ దానిని రాబట్టే ఉద్దీపన వేరు.
C. CS, UCS రెండింటినీ ఎక్కువసార్లు కలిపి ఇవ్వడం ద్వారా
D. ఏ ఉద్దీపనా ఇవ్వకుండా వదిలేయడం ద్వారా
Answer & explanation
Correct: B — CS ను UCS లేకుండా పదేపదే ఇవ్వడం ద్వారా
గంట (CS) ను ఆహారం (UCS) లేకుండా పదేపదే వినిపిస్తే నిబంధిత ప్రతిస్పందన క్రమంగా తగ్గి మాయమవుతుంది; ఇదే విలుప్తి. రెండింటినీ కలిపి ఇస్తే నిబంధనం బలపడుతుంది.
ఒక పిల్లవాడు కుక్క కరిచిన తరువాత అన్ని కుక్కలకు భయపడటం దేనికి ఉదాహరణ?
A. విచక్షణ
B. విలుప్తి
C. సాధారణీకరణ
D. స్వచ్ఛంద పునరుద్ధరణ
Answer & explanation
Correct: C — సాధారణీకరణ
కరిచిన కుక్కతో పాటు ఇతర కుక్కలకూ భయం వ్యాపించడం సాధారణీకరణ. కాలం గడిచాక భయం మళ్లీ కనిపిస్తే అది స్వచ్ఛంద పునరుద్ధరణ అవుతుంది. ఇక్కడ భయం కరిచిన కుక్క నుండి ఇతర కుక్కలకు విస్తరించడమే ముఖ్యం.