మనో-సాంఘిక వికాసం – ఎరిక్‌సన్ (Erikson) · Practice MCQs

Correct: B — 1 మరియు 3 మాత్రమే

ఎరిక్‌సన్ వికాసం జీవితాంతం సాగుతుందన్నాడు, యౌవనంతో ఆగుతుందన్నది ఫ్రాయిడ్ దృక్పథం, కాబట్టి 2 తప్పు. 8 దశలు, ప్రతి దశలో ఒక సంక్షోభం సరైనవి. వికాసం జీవితాంతం సాగుతుందనే అంశమే ఎరిక్‌సన్‌ను ఫ్రాయిడ్ నుండి వేరు చేస్తుంది, కాబట్టి 2వ ప్రకటన తప్పు.

Correct: A — ఎరిక్‌సన్ – ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్

'ఇన్ ఎ డిఫరెంట్ వాయిస్' కరోల్ గిల్లిగన్ పుస్తకం; ఎరిక్‌సన్ రచన 'చైల్డ్‌హుడ్ అండ్ సొసైటీ'. మిగతా జతలు సరైనవి. ఇలా రచయిత–పుస్తకం జతలను కలపకుండా గుర్తుంచుకోవడం కీలకం, ఎందుకంటే గిల్లిగన్ పుస్తకం కోల్‌బర్గ్ విమర్శకు సంబంధించింది.

Correct: D — కృషి – న్యూనత: 3–6 ఏళ్లు

కృషి–న్యూనత 6–12 ఏళ్ల దశ; 3–6 ఏళ్లు చొరవ–అపరాధ భావన దశ. మిగతా మూడు జతలు నోట్స్ ప్రకారం సరైనవి. గుర్తుంచుకోండి: 0–1 నమ్మకం, 1–3 స్వయంప్రతిపత్తి, 3–6 చొరవ, 6–12 కృషి, 12–18 అస్తిత్వం.

Correct: C — నమ్మకం → స్వయంప్రతిపత్తి → చొరవ → కృషి → అస్తిత్వం → సాన్నిహిత్యం → సృజనాత్మకత → సమగ్రత

వయసు క్రమంలో శైశవం (నమ్మకం), 1–3 (స్వయంప్రతిపత్తి), 3–6 (చొరవ), 6–12 (కృషి), 12–18 (అస్తిత్వం), యువ వయోజనం (సాన్నిహిత్యం), మధ్య వయస్సు (సృజనాత్మకత), వృద్ధాప్యం (సమగ్రత). ఇతర ఎంపికల్లో దశలు తారుమారయ్యాయి.

Correct: D — సమగ్రత – నిరాశ

సమగ్రత–నిరాశ వృద్ధాప్య దశ. చొరవ, కృషి, అస్తిత్వం దశలు పాఠశాల వయసులో (3–18 ఏళ్లు) వచ్చి విద్యతో ఎక్కువగా ముడిపడి ఉంటాయి. పాఠశాల వయసు 3–18 ఏళ్ల పరిధిలో మొదటి మూడు ఎంపికలు ఉంటాయి, కాబట్టి వృద్ధాప్య దశ అయిన సమగ్రత–నిరాశను వేరు చేయవచ్చు.

Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే

స్వయంప్రతిపత్తి దశ సద్గుణం సంకల్పం (Will), ఆశ కాదు; ఆశ మొదటి దశ సద్గుణం. 1, 2 ప్రధాన ప్రశ్నలు నోట్స్‌లో ఇవ్వబడ్డవే. సద్గుణాలను కూడా దశలతో కలిపి నేర్చుకోవాలి: స్వయంప్రతిపత్తి దశకు సంకల్పం, ఆశ నమ్మకం దశకు చెందింది.

Correct: B — అతిగా విమర్శిస్తే సంకల్పం బలపడుతుంది

అతిగా విమర్శించడం, శిక్షించడం సిగ్గు, సందేహాలకు దారితీస్తాయి, సంకల్పాన్ని బలపరచవు. మిగతా ప్రకటనలు నోట్స్‌లో ఉన్నవి. సిగ్గు, సందేహం కలిగించే ప్రవర్తనలు (అతి విమర్శ, శిక్ష) స్వయంప్రతిపత్తికి ఆటంకం కాబట్టి ఆ ఎంపిక తప్పు.

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

కృషి–న్యూనత దశ సద్గుణం సామర్థ్యం (Competence); ఉద్దేశం (Purpose) చొరవ దశది, కాబట్టి 3 తప్పు. 1, 2 నోట్స్‌లో ఉన్న లక్షణాలు. చొరవ దశ సద్గుణం ఉద్దేశం, కృషి దశది సామర్థ్యం; ఈ రెండింటి తేడా తెలియడం ఇక్కడ కీలకం.

Correct: B — విద్యార్థులను ఒకరితో ఒకరు నిరంతరం పోల్చడం

పోలిక న్యూనత భావనను పెంచుతుంది కాబట్టి ఉపాధ్యాయుడు ఇతరులతో పోల్చకూడదు. మిగతా మూడు కృషి భావనను పెంచే సరైన చర్యలు. కృషి దశలో పోలిక న్యూనతను పెంచుతుంది, అందుకే ప్రయత్నాన్ని ప్రశంసించడం, పోల్చకపోవడం ముఖ్యమని నోట్స్ చెబుతుంది.

Correct: C — చొరవ – 'నేను కొత్త పనులు మొదలుపెట్టవచ్చా?'

చొరవ దశ ప్రశ్న 'నేను కొత్త పనులు మొదలుపెట్టవచ్చా?', కృషి దశది 'నేను సమర్థుడినా?', నమ్మకం దశది 'ఈ ప్రపంచం సురక్షితమా?', స్వయంప్రతిపత్తి దశది 'నేను నా పనులు నేనే చేయగలనా?'. ఇతర ఎంపికల్లో ప్రశ్నలు తారుమారయ్యాయి.