మనో-సాంఘిక వికాసం – ఎరిక్‌సన్ (Erikson) · Practice MCQs

Correct: A — 'నేను పనికిరాను' అనే న్యూనత భావన

ఎగతాళి, పోలికల వల్ల కృషి–న్యూనత దశలో న్యూనత భావన ఏర్పడుతుంది. చిన్న చిన్న పురోగతికి ప్రశంస ఇస్తే 'నేను చేయగలను' అనే కృషి భావన పెరుగుతుంది. ఉపాధ్యాయుడు ప్రతి చిన్న పురోగతిని గుర్తించి ప్రశంసిస్తే అదే విద్యార్థిలో సామర్థ్యంపై నమ్మకం పెరుగుతుంది.

Correct: D — ఉద్దేశం (Purpose)

చొరవ–అపరాధ భావన దశ సానుకూల పరిష్కారంలో వచ్చే సద్గుణం ఉద్దేశం (Purpose). సంకల్పం 1–3 ఏళ్ల దశది, సామర్థ్యం 6–12 ఏళ్లది, విశ్వాసం అస్తిత్వ దశది. దశ–సద్గుణాల క్రమాన్ని గుర్తుంచుకుంటే ఇలాంటి ప్రశ్నలు సులభంగా పరిష్కరించవచ్చు: ఆశ, సంకల్పం, ఉద్దేశం, సామర్థ్యం.

Correct: A — ముందస్తు మూసివేత (Foreclosure)

ముందస్తు మూసివేతలో వ్యక్తి అన్వేషణ చేయకుండానే తల్లిదండ్రులు లేదా ఇతరులు చెప్పిన గుర్తింపును స్వీకరిస్తాడు. అస్తిత్వ సాధనలో అన్వేషణ చేసి నిర్ణయం తీసుకుంటాడు, విచ్ఛిన్నంలో అన్వేషణా లేదు, నిర్ణయమూ లేదు.

Correct: B — సరైన కెరీర్ కౌన్సెలింగ్

ఇలాంటి విద్యార్థి తన అస్తిత్వం కోసం అన్వేషిస్తున్నాడు; మార్గదర్శనం, కెరీర్ కౌన్సెలింగ్, స్వేచ్ఛతో కూడిన చర్చ అతనికి తగిన సహాయం. శిక్ష లేదా ఎగతాళి గందరగోళాన్ని పెంచుతాయి.

Correct: C — మొరటోరియం (Moratorium)

మార్షియా వర్గీకరణలో మొరటోరియం అంటే ఇంకా అన్వేషణ కొనసాగుతూ నిర్ణయం లేని స్థితి. అస్తిత్వ సాధనలో అన్వేషించి నిర్ణయించారు; విచ్ఛిన్నంలో అన్వేషణ, నిర్ణయం రెండూ లేవు.

Correct: D — సృజనాత్మకత (Generativity) దశ

కొత్త తరాన్ని తీర్చిదిద్దడం, మార్గదర్శకత్వం చేయడం సృజనాత్మకత–స్తబ్ధత దశ లక్షణం కాబట్టి ఉపాధ్యాయ వృత్తి దీనికి చక్కని ఉదాహరణ. ఇది మధ్య వయస్సు దశ. కొత్త తరాన్ని తీర్చిదిద్దే వృత్తి కావడంతో ఉపాధ్యాయత్వం మధ్య వయస్సు దశకు సహజ ఉదాహరణ.

Correct: C — సృజనాత్మకత దశ లక్షణం

తర్వాతి తరానికి తోడ్పడటం, మార్గదర్శనం చేయడం సృజనాత్మకత (Generativity) దశ లక్షణం; ప్రతికూలంగా తన గురించే ఆలోచించే స్తబ్ధత ఏర్పడుతుంది. ఇతరులకు, ముఖ్యంగా తర్వాతి తరానికి తోడ్పడటంలో సంతృప్తి పొందడం ఈ దశకు ప్రత్యేకత; తన గురించే ఆలోచిస్తే స్తబ్ధత ఏర్పడుతుంది.

Correct: D — సరైన అస్తిత్వం ఏర్పడినవారు

గాఢమైన, నమ్మకమైన సంబంధాలకు ముందు స్థిరమైన అస్తిత్వం అవసరమని నోట్స్ చెబుతుంది; ఇది ఎపిజెనెటిక్ సూత్రాన్ని కూడా సూచిస్తుంది. పాత్ర అయోమయంలో ఉన్నవారికి సాన్నిహిత్యం కష్టం.

Correct: A — బిడ్డ ఏ దశ సంక్షోభంలో ఉన్నాడో గుర్తించి మద్దతు ఇవ్వాలి

ప్రవర్తన వెనుక ఉన్న సామాజిక-భావోద్వేగ అవసరాలను అర్థం చేసుకోవడానికి బిడ్డ ఏ సంక్షోభ దశలో ఉన్నాడో గుర్తించాలి. శిక్ష, పోలిక, విస్మరణ సమస్యను పరిష్కరించవు.

Correct: B — అతడు ప్రయత్నాన్ని కొనసాగిస్తాడు

సానుకూల అభిప్రాయం (positive feedback) వల్ల బిడ్డ ప్రయత్నాన్ని కొనసాగిస్తాడు; 'నువ్వు పనికిరావు' అంటే న్యూనత పెరుగుతుంది. ఇది ఎరిక్‌సన్ సిద్ధాంత అనువర్తనం.