9వ తరగతి AP SCERT(Class 9) / 9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)

ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?)

ప్రజాస్వామ్యం నిర్వచనం, నాలుగు లక్షణాలు, పాకిస్తాన్, చైనా, మెక్సికో, జింబాబ్వే ఉదాహరణలు, అనుకూల-వ్యతిరేక వాదనలు, విశాల అర్థాలు.

14 notes 60 questions

Start reading Practice

Notes in this chapter

  1. 1ప్రజాస్వామ్యానికి నిర్వచనం ఎందుకు? – పదం మూలం, లింకన్ నిర్వచనం (Why Define Democracy?)Read notePractice 4
  2. 2సరళ నిర్వచనం – ప్రజలు ఎన్నుకున్న పాలకులు; రాజరికం, నియంతృత్వం, సైనిక పాలన (Simple Definition)Read notePractice 4
  3. 3మొదటి లక్షణం – ఎన్నికైన నాయకులే ప్రధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం; పాకిస్తాన్ ఉదాహరణ (Feature 1)Read notePractice 4
  4. 4రెండో లక్షణం – స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ; చైనా, మెక్సికో ఉదాహరణలు (Feature 2)Read notePractice 4
  5. 5మూడో లక్షణం – ఒక వ్యక్తికి ఒక ఓటు, ఒక ఓటుకు ఒక విలువ (Feature 3)Read notePractice 4
  6. 6నాలుగో లక్షణం – చట్టబద్ధ పాలన, హక్కుల గౌరవం; జింబాబ్వే ఉదాహరణ (Feature 4)Read notePractice 5
  7. 7సారాంశ నిర్వచనం – ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు, ఉదాహరణల జోడింపు (Summary Definition)Read notePractice 5
  8. 8ప్రజాస్వామ్యం ఎందుకు? – ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేక వాదనలు, నియంతృత్వ చర్చ (Arguments against Democracy)Read notePractice 5
  9. 9ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూల వాదనలు (1) – కరవు, జవాబుదారీతనం, మెరుగైన నిర్ణయాలు (Arguments for Democracy – I)Read notePractice 4
  10. 10ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూల వాదనలు (2) – సంఘర్షణల పరిష్కారం, పౌరుల గౌరవం, తప్పుల సవరణ, ప్రజాస్వామ్య శాంతి (Arguments for Democracy – II)Read notePractice 5
  11. 11ప్రజాస్వామ్యానికి విశాల అర్థాలు – ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం, ఆదర్శంగా ప్రజాస్వామ్యం, పౌరుల పాత్ర (Broader Meanings)Read notePractice 4
  12. 12ప్రజాస్వామ్యం – కుటుంబం, సంస్థలకూ వర్తించే సూత్రం; ఆదర్శంగా ప్రజాస్వామ్యం; పౌరుల పాత్ర (Democracy beyond Government)Read notePractice 4
  13. 13అధ్యాయ అభ్యాసాల సారాంశం – దేశాల వర్గీకరణ, వాదనలకు సమాధానాలు, ప్రజాస్వామ్యం–అసమానతలు (Exercises)Read notePractice 4
  14. 14ప్రజాస్వామ్యం–అసమానతలు – దేశ కేసు, అమెరికా 2004 నివేదిక, వార్తాపత్రిక కార్యకలాపం (Democracy and Inequality)Read notePractice 4
By ExamBadi

1. ప్రజాస్వామ్యానికి నిర్వచనం ఎందుకు? – పదం మూలం, లింకన్ నిర్వచనం (Why Define Democracy?)

ఈ అధ్యాయం ఒక సరళమైన నిర్వచనంతో మొదలై, దానిలోని ప్రతి పదానికి అర్థం వెతుకుతూ ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వానికి ఉండాల్సిన కనీస లక్షణాలను తేలుస్తుంది. దీనివల్ల ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వాన్ని, ప్రజాస్వామ్యం కాని ప్రభుత్వాన్ని వేరు చేయడం సాధ్యమవుతుంది.

చివర్లో కనీస లక్షణాలను దాటి విశాలమైన ప్రజాస్వామ్య భావన పరిచయం చేస్తారు. ప్రపంచంలో నేడు అత్యధిక దేశాల్లో ఉన్న ప్రభుత్వ రూపం ప్రజాస్వామ్యమే, అది ఇంకా విస్తరిస్తోంది. ఇది ఇతర రూపాల కంటే ఎందుకు మెరుగైనది అన్నది అధ్యాయంలో రెండో ప్రధాన ప్రశ్న.

ముఖ్య విషయాలు

  • నిర్వచనం కోసం చర్చ: ఏదైనా పదాన్ని మనం ముందుగా నిర్వచించి వాడం. పెన్ను, వాన, ప్రేమ వంటి పదాలను నిర్వచనం లేకుండానే వాడతాం. పదాన్ని వాడుతూనే దాని అర్థం తెలుస్తుంది.
  • నిర్వచనం ఎప్పుడు అవసరం?: పదం వాడకంలో ఇబ్బంది వచ్చినప్పుడే. ఉదాహరణకు వానను తుంపర (drizzle), కుంభవృష్టి (cloudburst) నుంచి వేరు చేయాలనుకున్నప్పుడు వాన నిర్వచనం అవసరం. అలాగే పెన్నును పెన్సిల్, బ్రష్, సుద్దముక్క, క్రేయాన్ నుంచి వేరు చేయడం కష్టం – అంటే సరళమైన పదాలకూ ఖచ్చితమైన నిర్వచనం ఇవ్వడం కష్టం.
  • ప్రజాస్వామ్యానికి నిర్వచనం ఎందుకు అవసరం?: చాలా భిన్నమైన రకాల ప్రభుత్వాలు తమను తాము ప్రజాస్వామ్యంగా పిలుచుకుంటాయి, ఆ పదాన్ని రకరకాల ఉద్దేశాలతో వాడుతున్నారు.
  • పదం మూలం: ప్రజాస్వామ్యం (Democracy) అనే పదం గ్రీకు పదం 'డెమోక్రేషియా (Demokratia)' నుంచి వచ్చింది. గ్రీకులో 'డెమోస్ (demos)' అంటే ప్రజలు, 'క్రేషియా (kratia)' అంటే పాలన. అంటే ప్రజల పాలన.
ఆధారం:

సరిపోదు: పదం ఎప్పుడూ తన మూలానికి కట్టుబడి ఉండదు; కాలంతో అర్థం మారుతుంది. కంప్యూటర్లు మొదట గణన (computing) కోసం – చాలా కఠినమైన గణిత లెక్కలు చేసే శక్తిమంతమైన కాలిక్యులేటర్లుగా – వాడారు. ఇప్పుడు రాయడం, డిజైన్ చేయడం, సంగీతం వినడం, సినిమాలు చూడటానికి వాడుతున్నారు. కాబట్టి ప్రజాస్వామ్యం అర్థం కోసం కూడా పదం మూలం ఒక్కటే చూడటం ఉపయోగకరం కాదు; మనం స్వయంగా ఆలోచించి నిర్వచనాన్ని రూపొందించుకోవాలి.

  • అబ్రహాం లింకన్ నిర్వచనం:
    1. 'ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజల యొక్క (of), ప్రజల చేత (by), ప్రజల కోసం (for) ఉన్న ప్రభుత్వం.' ఇది అందమైన నిర్వచనం, కానీ ఇది ప్రసిద్ధమైందన్న కారణంతో మాత్రమే ఆమోదించకూడదు
    2. అందరూ అంగీకరించినంత మాత్రాన అదే ఉత్తమమని చెప్పలేం.
  • ఆలోచనా విధానం:
    1. పదం ముందా, ఉదాహరణ ముందా అనే చర్చలో – రోజువారీ జీవితంలో ఉదాహరణల ద్వారానే అర్థం ఏర్పడుతుంది
    2. ఇబ్బంది వచ్చినప్పుడు నిర్వచనం అవసరమవుతుంది.
Practice this topicNext: సరళ నిర్వచనం – ప్రజలు ఎన్నుకున్న పాలకులు; రాజరికం, నియంతృత్వం, సైనిక పాలన (Simple Definition)

2. సరళ నిర్వచనం – ప్రజలు ఎన్నుకున్న పాలకులు; రాజరికం, నియంతృత్వం, సైనిక పాలన (Simple Definition)

అన్ని ప్రజాస్వామ్యాలకు ఉమ్మడిగా ఉండే అంశం ఒకటి ఉంది: పాలకులను ప్రజలు ఎన్నుకోవడం. దాని ఆధారంగా మొదటి సరళ నిర్వచనం – ప్రజాస్వామ్యం అనేది ప్రజలు పాలకులను ఎన్నుకునే ప్రభుత్వ రూపం.

ప్రజాస్వామ్యం, రాజరికం, నియంతృత్వం, సైనిక పాలన – పాలకులు ఎలా అధికారంలోకి వస్తారో చూపే పోలిక చిత్రం
ప్రజాస్వామ్యం, రాజరికం, నియంతృత్వం, సైనిక పాలన – పాలకులు ఎలా అధికారంలోకి వస్తారో చూపే పోలిక చిత్రం

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రజాస్వామ్యం కాని రూపాలు: ఈ నిర్వచనం ప్రజాస్వామ్యాన్ని స్పష్టంగా ప్రజాస్వామ్యం కాని రూపాల నుంచి వేరు చేస్తుంది.
  • సైనిక పాలన (Army rule):
    1. మయన్మార్‌లో సైన్యాన్ని అదుపులో ఉంచుకున్నవారే పాలకులయ్యారు
    2. ఈ నిర్ణయంలో ప్రజలకు ఎటువంటి పాత్ర లేదు.
  • నియంతృత్వం (Dictatorship): చిలీ నియంత పినోచెట్ (Pinochet) వంటి వారిని ప్రజలు ఎన్నుకోరు.
  • రాచరికం/రాజరికం (Monarchy): సౌదీ అరేబియా రాజులు ప్రజలు ఎంచుకున్నందువల్ల కాక, రాజకుటుంబంలో పుట్టినందువల్ల పాలిస్తున్నారు.
  • ఈ నిర్వచనం పరిమితి: ఇది సరిపోదు. దీన్ని ఆలోచన లేకుండా వాడితే ఎన్నికలు జరిపే ప్రతి ప్రభుత్వాన్ని ప్రజాస్వామ్యం అనాల్సి వస్తుంది. అది తప్పుదారి పట్టిస్తుంది. నేటి ప్రపంచంలో ప్రతి ప్రభుత్వమూ ప్రజాస్వామ్యంగా పిలిపించుకోవాలనుకుంటుంది (ఈ విషయం 3వ అధ్యాయంలో). అందుకే నిజమైన ప్రజాస్వామ్యాన్ని, ప్రజాస్వామ్యంగా నటించే ప్రభుత్వాన్ని వేరు చేయాలి.
  • పరిష్కారం: నిర్వచనంలోని ప్రతి పదాన్ని జాగ్రత్తగా అర్థం చేసుకుని, ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వ లక్షణాలను స్పష్టంగా చెప్పాలి. ఇది ప్రజల పాలన అనే విషయాన్ని గుర్తు చేస్తుంది.
  • ప్రశ్నలు: పాలకులు అంటే ఎవరు? ఏ అధికారులను తప్పక ఎన్నుకోవాలి? ఎలాంటి ఎన్నిక ప్రజాస్వామ్య ఎన్నిక? ఎవరు ఓటు వేయవచ్చు, ఎవరు పోటీ చేయవచ్చు? ఎన్నికైన పాలకులు తమకు నచ్చినదంతా చేయవచ్చా, లేక పరిమితులు ఉంటాయా? పౌరుల హక్కులను గౌరవించాలా? – వీటికి సమాధానాలే నాలుగు లక్షణాలు.
  • ప్రజాస్వామ్యంపై ప్రసిద్ధ ఉక్తులు (పేర్లు లేకుండా ఇచ్చినవి): 'ప్రతి మనిషికి తన బాధితుడయ్యే హక్కు ఇచ్చేది', 'మీరు వినాలనుకున్నది చెప్పిన తర్వాత మీ నియంతలను ఎన్నుకోవడం', 'మనిషికి న్యాయం చేసే సామర్థ్యం ప్రజాస్వామ్యాన్ని సాధ్యం చేస్తుంది, అన్యాయం చేసే ప్రవృత్తి ప్రజాస్వామ్యాన్ని అవసరం చేస్తుంది', 'మనం అర్హమైనదానికంటే మెరుగ్గా పాలించబడకుండా చూసే పరికరం', 'ప్రజాస్వామ్య లోపాలన్నింటికీ మరింత ప్రజాస్వామ్యమే మందు'. వీటిని విమర్శనాత్మకంగా చదవాలని పాఠం చెబుతుంది.
  • ఇరాక్ కార్టూన్:
    1. విదేశీ శక్తుల సమక్షంలో ఇరాక్‌లో జరిగిన ఎన్నికల సందర్భంగా గీసినది
    2. 'ప్రజాస్వామ్యం' అనే పదాన్ని వింతగా రాయడం ద్వారా అది నిజమైన ప్రజాస్వామ్యమా అన్న సందేహాన్ని చూపిస్తుంది.
Practice this topicNext: మొదటి లక్షణం – ఎన్నికైన నాయకులే ప్రధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం; పాకిస్తాన్ ఉదాహరణ (Feature 1)

3. మొదటి లక్షణం – ఎన్నికైన నాయకులే ప్రధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం; పాకిస్తాన్ ఉదాహరణ (Feature 1)

ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికైన పాలకులే తుది నిర్ణయాలు తీసుకునే అధికారం కలిగి ఉండాలి. ఈ సూత్రాన్ని పాకిస్తాన్ ఉదాహరణతో పాఠం వివరిస్తుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • సైనిక తిరుగుబాటు: 1999 అక్టోబరులో పాకిస్తాన్‌లో జనరల్ పర్వేజ్ ముషారఫ్ సైనిక తిరుగుబాటుకు నాయకత్వం వహించి, ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వాన్ని పడగొట్టి తనను తాను దేశానికి 'చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్' (Chief Executive) గా ప్రకటించుకున్నారు.
  • తర్వాతి దశలు: తన పదవి పేరును అధ్యక్షుడు (President)గా మార్చుకున్నారు. 2002లో రెఫరెండం (Referendum) నిర్వహించి ఐదేళ్ల పదవీ కాలపు పొడిగింపు పొందారు. మీడియా, మానవ హక్కుల సంస్థలు, ప్రజాస్వామ్య కార్యకర్తలు ఆ రెఫరెండం అక్రమాలు, మోసాలపై ఆధారపడిందన్నారు.
  • లీగల్ ఫ్రేమ్‌వర్క్ ఆర్డర్ (2002 ఆగస్టు): ముషారఫ్ ఈ ఆర్డర్ ద్వారా పాకిస్తాన్ రాజ్యాంగాన్ని సవరించారు. దీని ప్రకారం:
  • అధ్యక్షుడు జాతీయ, ప్రాంతీయ సభలను రద్దు చేయవచ్చు.
  • పౌర మంత్రివర్గం పనిని సైనికాధికారులు ఆధిపత్యం వహించే జాతీయ భద్రతా మండలి (National Security Council) పర్యవేక్షిస్తుంది.
  • ఫలితం:
    1. ఈ చట్టం తర్వాత జాతీయ, ప్రాంతీయ సభలకు ఎన్నికలు జరిగాయి. ఎన్నికలు జరిగాయి, ఎన్నికైన ప్రతినిధులకు కొన్ని అధికారాలున్నాయి
    2. కానీ తుది అధికారం సైనికాధికారుల చేతిలో, జనరల్ ముషారఫ్ చేతిలోనే ఉంది. ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రతినిధులు నిజమైన పాలకులు కాదు, తుది నిర్ణయాలు తీసుకోలేరు. కాబట్టి ముషారఫ్ పాలనలోని పాకిస్తాన్‌ను ప్రజాస్వామ్యం అనలేం.
  • సాధారణ నమూనా: అనేక నియంతృత్వాలు, రాచరికాల్లో అధికారికంగా ఎన్నికైన పార్లమెంట్, ప్రభుత్వం ఉంటాయి కానీ నిజమైన అధికారం ఎన్నుకోబడని వారి వద్దే ఉంటుంది. కొన్ని దేశాల్లో నిజమైన అధికారం స్థానికంగా ఎన్నికైన ప్రతినిధుల వద్ద కాక బయటి శక్తుల వద్ద ఉండేది. ఇది ప్రజల పాలన కాదు.
  • లాటిన్ అమెరికా కార్టూన్ (ఆరెస్, 2005): ఇలాంటి పరిస్థితిని చూపేందుకు ఇచ్చిన ఉదాహరణ.
  • మొదటి లక్షణం: ప్రజాస్వామ్యంలో తుది నిర్ణయాధికారం ప్రజలు ఎన్నుకున్న వారికే ఉండాలి.
Practice this topicNext: రెండో లక్షణం – స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ; చైనా, మెక్సికో ఉదాహరణలు (Feature 2)

4. రెండో లక్షణం – స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ; చైనా, మెక్సికో ఉదాహరణలు (Feature 2)

ఎన్నికలు జరగడం ఒక్కటే సరిపోదు. ఎన్నికలు ప్రజలకు నిజమైన ఎంపిక ఇవ్వాలి, అవసరమైతే ప్రస్తుత పాలకులను తొలగించే అవకాశం ఉండాలి. దీన్ని చైనా, మెక్సికో ఉదాహరణలతో పాఠం చూపుతుంది.

న్యాయమైన ఎన్నికల పరీక్ష – చైనా, మెక్సికో, ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికల పోలిక
న్యాయమైన ఎన్నికల పరీక్ష – చైనా, మెక్సికో, ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికల పోలిక

ముఖ్య విషయాలు

  • చైనా:
    1. ప్రతి ఐదేళ్లకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి; దేశ పార్లమెంట్ పేరు క్వాంగో రెన్‌మిన్ డైబియావో డాహుయి (నేషనల్ పీపుల్స్ కాంగ్రెస్).
    2. దేశ అధ్యక్షుడిని నియమించే అధికారం ఈ కాంగ్రెస్‌కు ఉంది. దీనిలో సుమారు 3,000 మంది సభ్యులు ఉంటారు; చైనా అంతటి నుంచి ఎన్నికవుతారు, కొందరు సైన్యంచే ఎన్నికవుతారు.
    3. పోటీ చేసే ముందు అభ్యర్థికి చైనా కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆమోదం కావాలి. 2002–03 ఎన్నికల్లో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ సభ్యులు, లేదా దానితో జతకట్టిన ఎనిమిది చిన్న పార్టీల సభ్యులు మాత్రమే పోటీ చేయగలిగారు. ప్రభుత్వం ఎప్పుడూ కమ్యూనిస్ట్ పార్టీదే.
    4. ప్రజలు పాలక పార్టీని, దాని ఆమోదం పొందిన అభ్యర్థులనే ఎంచుకోవాలి – ఇది నిజమైన ఎంపిక కాదు.
  • మెక్సికో:
    1. పుస్తకం 'స్వాతంత్ర్యం (1930) తర్వాత నుంచి' అని రాసింది, కానీ వాస్తవంగా మెక్సికో స్పెయిన్ నుంచి 1821లో స్వాతంత్ర్యం పొందింది; 1929లో ఏర్పడిన PRI పార్టీ 2000 వరకు పాలించింది (పరీక్షలో పుస్తకం చెప్పినదాన్ని గుర్తుంచుకోండి, వాస్తవ సంవత్సరం 1821). 1930ల నుంచి ప్రతి ఆరేళ్లకు అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకుంటున్నారు. దేశం ఎప్పుడూ సైనిక లేదా నియంత పాలనలో లేదు. కానీ 2000 వరకు ప్రతి ఎన్నికనూ PRI (Institutional Revolutionary Party – సంస్థాగత విప్లవ పార్టీ) గెలిచింది.
    2. ప్రతిపక్షాలు పోటీ చేసినా ఎప్పుడూ గెలవలేకపోయాయి. PRI ఎన్నికల్లో గెలవడానికి అనేక అక్రమ పద్ధతులు వాడింది: ప్రభుత్వ కార్యాలయాల్లోని ఉద్యోగులు దాని పార్టీ సమావేశాలకు తప్పనిసరిగా హాజరు కావాలి; ప్రభుత్వ పాఠశాలల ఉపాధ్యాయులు తల్లిదండ్రులను PRIకే ఓటు వేయమని ఒత్తిడి చేసేవారు; మీడియా ప్రతిపక్షాల కార్యకలాపాలను విమర్శించడానికి తప్ప పట్టించుకోలేదు; చివరి నిమిషంలో పోలింగ్ కేంద్రాలను ఒక చోటి నుంచి మరో చోటికి మార్చేవారు; ప్రచారానికి PRI భారీగా డబ్బు ఖర్చు చేసింది.
    3. ప్రజలకు ఎంపిక ఉన్నట్లు కనిపించినా ఆచరణలో లేదు; పాలక పార్టీ ఓడిపోయే అవకాశమే లేదు. ఇవి న్యాయమైన ఎన్నికలు కావు.
  • సిరియా కార్టూన్ (2005): సిరియాలో పాలక బాత్ పార్టీ, దాని కొన్ని చిన్న మిత్రపక్షాలు మాత్రమే అనుమతించబడిన పార్టీలు. అక్కడి పరిస్థితి చైనాకు కూడా వర్తిస్తుందా అని పాఠం ప్రశ్నిస్తుంది.
  • 'బిల్డింగ్ డెమోక్రసీ' కార్టూన్ (లాటిన్ అమెరికా): ధనవంతుల డబ్బు ఎన్నికలను ప్రభావితం చేయడాన్ని సూచిస్తుంది.
  • రెండో లక్షణం:
    1. ఏ రకమైన ఎన్నికలైనా సరిపోవు. ఎన్నికలు రాజకీయ ప్రత్యామ్నాయాల మధ్య నిజమైన ఎంపిక ఇవ్వాలి
    2. ప్రజలు కోరితే ప్రస్తుత పాలకులను తొలగించగలగాలి. అంటే ప్రస్తుతం అధికారంలో ఉన్నవారు ఓడిపోయే న్యాయమైన అవకాశం ఉండే స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికలపై ప్రజాస్వామ్యం ఆధారపడాలి.
Practice this topicNext: మూడో లక్షణం – ఒక వ్యక్తికి ఒక ఓటు, ఒక ఓటుకు ఒక విలువ (Feature 3)

5. మూడో లక్షణం – ఒక వ్యక్తికి ఒక ఓటు, ఒక ఓటుకు ఒక విలువ (Feature 3)

ప్రజాస్వామ్యం రాజకీయ సమానత్వం అనే ప్రాథమిక సూత్రంపై ఆధారపడింది. దీన్నుంచి మూడో లక్షణం వస్తుంది.

ముఖ్య విషయాలు

  • నేపథ్యం: ప్రజాస్వామ్యం కోసం జరిగిన పోరాటం సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు (Universal Adult Franchise) డిమాండ్‌తో ముడిపడి ఉంది. ఇప్పుడు ఈ సూత్రాన్ని దాదాపు ప్రపంచమంతా అంగీకరించింది. అయినా సమాన ఓటుహక్కును నిరాకరించిన ఉదాహరణలు చాలా ఉన్నాయి.
  • ఉదాహరణలు:
    1. సౌదీ అరేబియా: 2015 వరకు అక్కడ మహిళలకు ఓటుహక్కు లేదు.
    2. ఎస్తోనియా: పౌరసత్వ నిబంధనలను ఇలా రూపొందించింది – రష్యన్ మైనారిటీకి చెందిన వారికి ఓటుహక్కు పొందడం కష్టమవుతుంది.
    3. ఫిజీ: ఎన్నికల విధానం ఎలా ఉందంటే స్థానిక (ఇండిజినస్) ఫిజీయన్ ఓటుకు ఇండియన్-ఫిజీయన్ ఓటు కంటే ఎక్కువ విలువ ఉంటుంది.
  • మూడో లక్షణం: ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రతి వయోజన పౌరుడికి ఒక ఓటు ఉండాలి, ప్రతి ఓటుకు ఒకే విలువ ఉండాలి. దీన్నే 'ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ (One person, one vote, one value)' అంటారు.
  • ఏది ఉల్లంఘన?: మహిళలకు ఓటు నిరాకరించడం (సౌదీ), కొందరికి ఓటుహక్కు పొందడమే కష్టతరం చేయడం (ఎస్తోనియా), వర్గం ఆధారంగా ఓటు విలువలో తేడా (ఫిజీ).
  • మరిన్ని వివరాలు: ఈ సూత్రం గురించి 3వ అధ్యాయం (ఎన్నికల రాజకీయాలు)లో మరింతగా చదువుతారు.
Practice this topicNext: నాలుగో లక్షణం – చట్టబద్ధ పాలన, హక్కుల గౌరవం; జింబాబ్వే ఉదాహరణ (Feature 4)

6. నాలుగో లక్షణం – చట్టబద్ధ పాలన, హక్కుల గౌరవం; జింబాబ్వే ఉదాహరణ (Feature 4)

ఎన్నికలు గెలిచిన ప్రభుత్వం తనకు ఇష్టమైనదంతా చేయరాదు. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ చట్టం, పౌరుల హక్కులు పెట్టిన పరిమితుల లోపలే పాలించాలి. దీన్ని జింబాబ్వే ఉదాహరణ వివరిస్తుంది.

పాకిస్తాన్, చైనా, మెక్సికో, సౌదీ అరేబియా, ఎస్తోనియా, ఫిజీ, జింబాబ్వే – ఏ లక్షణం ఉల్లంఘించారో చూపే పట్టిక
పాకిస్తాన్, చైనా, మెక్సికో, సౌదీ అరేబియా, ఎస్తోనియా, ఫిజీ, జింబాబ్వే – ఏ లక్షణం ఉల్లంఘించారో చూపే పట్టిక

ముఖ్య విషయాలు

  • జింబాబ్వే నేపథ్యం: 1980లో తెల్లజాతి మైనారిటీ పాలన నుంచి స్వాతంత్ర్యం పొందింది. అప్పటి నుంచి స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి నాయకత్వం వహించిన ZANU-PF పార్టీ పాలించింది. దాని నాయకుడు రాబర్ట్ ముగాబే స్వాతంత్ర్యం నుంచి దేశాన్ని పాలించారు. ఎన్నికలు క్రమం తప్పకుండా జరిగి ప్రతిసారీ ZANU-PF గెలిచింది.
  • ముగాబే ప్రజాదరణ, అక్రమాలు: ఆయన ప్రజాదరణ పొందిన నాయకుడైనా ఎన్నికల్లో అన్యాయమైన పద్ధతులు వాడారు. రాజ్యాంగాన్ని పలుమార్లు మార్చి అధ్యక్షుడి అధికారాలు పెంచుకుని జవాబుదారీతనాన్ని తగ్గించుకున్నారు.
  • ప్రతిపక్ష కార్యకర్తలను వేధించారు, వారి సమావేశాలు అడ్డుకున్నారు.
  • ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజా నిరసనలు, ప్రదర్శనలు చట్టవిరుద్ధమని ప్రకటించారు.
  • అధ్యక్షుడిని విమర్శించే హక్కును పరిమితం చేసే చట్టం ఉంది.
  • టెలివిజన్, రేడియో ప్రభుత్వ అదుపులో ఉండి పాలకపక్షం వెర్షన్‌నే ప్రసారం చేశాయి.
  • స్వతంత్ర వార్తాపత్రికలు ఉన్నా, ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా రాసిన జర్నలిస్టులను ప్రభుత్వం వేధించింది.
  • తనకు వ్యతిరేకమైన కొన్ని కోర్టు తీర్పులను ప్రభుత్వం పట్టించుకోలేదు, న్యాయమూర్తులపై ఒత్తిడి తెచ్చింది.
  • ఆయన 2017లో పదవి నుంచి బలవంతంగా తొలగిపోవలసి వచ్చింది.
  • ఈ ఉదాహరణ నేర్పేది:
    1. ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులకు ప్రజామోదం అవసరమే, కానీ అది సరిపోదు. ప్రజాదరణ ఉన్న ప్రభుత్వాలు కూడా ప్రజాస్వామ్యవిరుద్ధంగా ఉండవచ్చు
    2. ప్రజాదరణ ఉన్న నాయకులు నిరంకుశంగా మారవచ్చు.
  • ఎన్నికలకు ముందు, తర్వాత కూడా చూడాలి: ప్రజాస్వామ్యాన్ని అంచనా వేయాలంటే ఎన్నికల సమయంతో పాటు వాటికి ముందు, తర్వాత పరిస్థితి కూడా చూడాలి. ఎన్నికలకు ముందు ప్రతిపక్షంతో సహా సాధారణ రాజకీయ కార్యకలాపాలకు తగినంత అవకాశం ఉండాలి.
  • పౌరుల ప్రాథమిక హక్కులు: ఇందుకు రాజ్యం పౌరుల కొన్ని ప్రాథమిక హక్కులను గౌరవించాలి – ఆలోచించే, అభిప్రాయాలు కలిగి ఉండే, వాటిని బహిరంగంగా వ్యక్తం చేసే, సంఘాలు ఏర్పరచుకునే, నిరసన తెలిపే, ఇతర రాజకీయ చర్యలు తీసుకునే స్వేచ్ఛ. చట్టం ముందు అందరూ సమానులు కావాలి. ఈ హక్కులను ఆదేశాలను అందరూ పాటించే స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ కాపాడాలి. వీటి గురించి 5వ అధ్యాయంలో చదువుతారు.
  • ఎన్నికల తర్వాత పాలన:
    1. ఎన్నికైన ప్రభుత్వం కొన్ని ప్రాథమిక నియమాలను పాటించాలి – ముఖ్యంగా మైనారిటీలకు కొన్ని హామీలను గౌరవించాలి. ప్రతి ప్రధాన నిర్ణయం అనేక సంప్రదింపుల ద్వారా వెళ్లాలి. ప్రతి పదవీ బాధ్యుడికి రాజ్యాంగం, చట్టం కొన్ని హక్కులు, బాధ్యతలు ఇస్తాయి
    2. వీరు ప్రజలకే కాక ఇతర స్వతంత్ర అధికారులకు కూడా జవాబుదారీ. దీని గురించి 4వ అధ్యాయంలో చదువుతారు.
  • నాలుగో లక్షణం: ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ చట్టం, పౌర హక్కులు నిర్దేశించిన పరిమితుల్లో పాలిస్తుంది.
  • చైనా ఇంటర్నెట్ కార్టూన్ (2006):
    1. చైనా ప్రభుత్వం 'గూగుల్', 'యాహూ' వంటి ప్రసిద్ధ వెబ్‌సైట్లపై ఆంక్షలు పెట్టి ఇంటర్నెట్‌లో సమాచార ప్రవాహాన్ని అడ్డుకున్నట్లు చూపుతుంది
    2. ట్యాంకుల ముందు నిరాయుధ విద్యార్థి చిత్రం చైనా ఇటీవలి చరిత్రలోని మరో ప్రధాన సంఘటనను గుర్తు చేస్తుంది.
Practice this topicNext: సారాంశ నిర్వచనం – ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు, ఉదాహరణల జోడింపు (Summary Definition)

7. సారాంశ నిర్వచనం – ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు, ఉదాహరణల జోడింపు (Summary Definition)

పాఠం ఒక సరళ నిర్వచనంతో మొదలైంది. అది తగినంతగా లేదని, అందులోని కీలక పదాలను వివరించాలని తెలిసింది. వరుస ఉదాహరణల ద్వారా ప్రభుత్వ రూపంగా ప్రజాస్వామ్యానికి నాలుగు లక్షణాలను నిర్ణయించారు.

ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు – ఎన్నికైన నాయకుల నిర్ణయాలు, స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికలు, ఒక ఓటు ఒక విలువ, చట్టబద్ధ పాలన
ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు – ఎన్నికైన నాయకుల నిర్ణయాలు, స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికలు, ఒక ఓటు ఒక విలువ, చట్టబద్ధ పాలన

ముఖ్య విషయాలు

  • నాలుగు లక్షణాలతో నిర్వచనం: ప్రజాస్వామ్యం అనేది ఇలాంటి ప్రభుత్వ రూపం:
  • ప్రజలు ఎన్నుకున్న పాలకులు అన్ని ప్రధాన నిర్ణయాలూ తీసుకుంటారు;
  • ప్రస్తుత పాలకులను మార్చే ఎంపిక, న్యాయమైన అవకాశం ఎన్నికల ద్వారా ప్రజలకు లభిస్తాయి;
  • ఈ ఎంపిక, అవకాశం ప్రజలందరికీ సమాన ప్రాతిపదికన అందుబాటులో ఉంటాయి;
  • ఈ ఎంపిక వినియోగం వల్ల ఏర్పడే ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ ప్రాథమిక నియమాలకు, పౌరుల హక్కులకు లోబడి ఉంటుంది.
  • లక్షణాల క్రమం (పట్టికను వాక్యాలుగా):
    1. 1) ఎన్నికైన నాయకులు తీసుకునే ప్రధాన నిర్ణయాలు – ఉదాహరణ పాకిస్తాన్.
    2. 2) స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ – ఉదాహరణలు చైనా, మెక్సికో.
    3. 3) ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ – ఉదాహరణలు సౌదీ అరేబియా, ఎస్తోనియా, ఫిజీ.
    4. 4) చట్టబద్ధ పాలన, హక్కుల గౌరవం – ఉదాహరణ జింబాబ్వే.
  • 'మీ పురోగతి పరిశీలించుకోండి' జోడింపులు (ఐదు ఉదాహరణలు – సంబంధిత లక్షణం):
    1. భూటాన్ రాజు భవిష్యత్తులో ఎన్నికైన ప్రతినిధుల సలహాతో నడుచుకుంటానని ప్రకటించడం → ఎన్నికైన నాయకులు ప్రధాన నిర్ణయాలు తీసుకోవడం.
    2. శ్రీలంకలో భారత్ నుంచి వలస వెళ్లిన అనేక మంది తమిళ కార్మికులకు ఓటుహక్కు ఇవ్వకపోవడం → ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ.
    3. రాజు రాజకీయ సమావేశాలు, ప్రదర్శనలు, ర్యాలీలపై నిషేధం విధించడం → హక్కుల గౌరవం (ఉల్లంఘన).
    4. బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని భారత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇవ్వడం → చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law).
    5. ఎన్నికల సమయంలో తటస్థ ప్రభుత్వం పాలించాలని బంగ్లాదేశ్ రాజకీయ పార్టీలు అంగీకరించడం → స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ.
  • మొత్తం భావన: ఎన్నిక, ఎన్నికల పోటీ, సమాన ఓటు, చట్టపరమైన పరిమితులు – నాలుగూ కలిస్తేనే నిర్వచనం సంపూర్ణం.
Practice this topicNext: ప్రజాస్వామ్యం ఎందుకు? – ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేక వాదనలు, నియంతృత్వ చర్చ (Arguments against Democracy)

8. ప్రజాస్వామ్యం ఎందుకు? – ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేక వాదనలు, నియంతృత్వ చర్చ (Arguments against Democracy)

ప్రజాస్వామ్యం ఉత్తమ ప్రభుత్వ రూపమా అనే చర్చను అధ్యాయంలోని మూడో భాగం చేపడుతుంది. ప్రసిద్ధమైనదన్న కారణంతో దేన్నీ అంగీకరించకూడదన్న వైఖరితో రెండు వైపుల వాదనలను పరిశీలిస్తారు.

ముఖ్య విషయాలు

  • తరగతి చర్చలో వచ్చిన వాదనలు:
    1. ప్రజాస్వామ్యం గందరగోళం, అస్థిరత, అవినీతి, కపటంతో నిండి ఉంది
    2. రాజకీయ నాయకులు తమలో తామే కొట్లాడుకుంటారు
    3. ఏడు దశాబ్దాల ప్రజాస్వామ్యం తర్వాత కూడా దేశంలో పేదరికం ఉంది. ఎన్నికలు, పార్లమెంట్ గురించి పట్టించుకోనక్కర్లేని, దేశ ప్రయోజనం కోసం ఏదైనా చేయగల అన్ని అధికారాలున్న బలమైన నాయకుడు అవసరమన్న అభిప్రాయం వచ్చింది – దీనినే నియంతృత్వం అంటారు.
  • ప్రతివాదనలు:
    1. ఆ వ్యక్తి అధికారాలను తన కోసం, తన కుటుంబం కోసం వాడుకుంటే? ఆదర్శ నియంతృత్వంతో వాస్తవ ప్రజాస్వామ్యాన్ని పోల్చడం న్యాయం కాదు – ఆదర్శాన్ని ఆదర్శంతో, వాస్తవాన్ని వాస్తవంతో పోల్చాలి. వాస్తవంలో నియంతలు అత్యంత అవినీతిపరులు, స్వార్థపరులు, క్రూరులు. చాలా సంగతులు మనకు తెలియవు
    2. పైగా వారిని తొలగించడం కూడా సాధ్యం కాదు. పేదరికానికి కారణం ప్రజాస్వామ్యమా, ప్రజాస్వామ్యమైనా ఉన్న పేదరికమా అన్నదీ ప్రశ్న.
  • ప్రజాస్వామ్యానికి వ్యతిరేకంగా సాధారణంగా వినిపించే వాదనలు:
    1. నాయకులు తరచూ మారడం వల్ల అస్థిరత వస్తుంది.
    2. ప్రజాస్వామ్యం అంటే రాజకీయ పోటీ, అధికార ఆట; నైతికతకు చోటు లేదు.
    3. అనేకమందిని సంప్రదించాల్సి రావడంతో ఆలస్యం జరుగుతుంది.
    4. ఎన్నికైన నాయకులకు ప్రజల ప్రయోజనం తెలియదు; చెడు నిర్ణయాలకు దారి తీస్తుంది.
    5. ఎన్నికల పోటీపై ఆధారపడటం వల్ల అవినీతి పెరుగుతుంది.
    6. సామాన్య ప్రజలకు తమకు ఏది మంచిదో తెలియదు; వారు ఏ నిర్ణయమూ తీసుకోకూడదు.
  • ఉపాధ్యాయురాలి విశ్లేషణ:
    1. ప్రజాస్వామ్యం అన్ని సమస్యలకు మాయాజాలం పరిష్కారం కాదు
    2. పేదరికాన్ని అంతం చేయలేదు. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ప్రజలే తమ నిర్ణయాలు తీసుకునేలా చూస్తుంది, కానీ ఆ నిర్ణయాలు మంచివే అయ్యే హామీ ఇవ్వదు
    3. ప్రజలు తప్పులు చేయవచ్చు. ప్రజల భాగస్వామ్యం వల్ల నిర్ణయాల్లో ఆలస్యం జరుగుతుంది, నాయకత్వం తరచూ మారుతుంది
    4. అప్పుడప్పుడు ఇది పెద్ద నిర్ణయాలకు ఆటంకం కలిగించి ప్రభుత్వ సామర్థ్యాన్ని దెబ్బతీయవచ్చు.
  • అసలు ప్రశ్న: ప్రజాస్వామ్యం ఆదర్శ రూపమా కాదా అన్నది కాదు. మనకు ఎంచుకోవడానికి ఉన్న ఇతర ప్రభుత్వ రూపాల కంటే ప్రజాస్వామ్యం మెరుగైనదా అన్నదే వాస్తవ ప్రశ్న.
  • నియంతల ఉదాహరణలు (అన్వేషణ కోసం): చిలీలో పినోచెట్, పోలాండ్‌లో జరుజెల్స్కీ, నైజీరియాలో సాని అబాచా, ఫిలిప్పీన్స్‌లో ఫెర్డినాండ్ మార్కోస్.
  • బ్రెజిల్ కార్టూన్ (2004): 'ది హిడెన్ సైడ్ ఆఫ్ డిక్టేటర్‌షిప్ (నియంతృత్వం దాచిన కోణం)' శీర్షికతో నియంతృత్వాన్ని అనుభవించిన బ్రెజిల్ నుంచి వచ్చింది.
  • స్వేచ్ఛా వాదన:
    1. అభిప్రాయం చెప్పడాన్ని ఎవరైనా ఆపితే లేదా శిక్షిస్తే చెడుగా అనిపిస్తుంది
    2. ప్రజాస్వామ్యం కాని దేశంలో అలా మాట్లాడగలమా అన్నది ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూలంగా ఉండే ఒక ఆలోచన.
Practice this topicNext: ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూల వాదనలు (1) – కరవు, జవాబుదారీతనం, మెరుగైన నిర్ణయాలు (Arguments for Democracy – I)

9. ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూల వాదనలు (1) – కరవు, జవాబుదారీతనం, మెరుగైన నిర్ణయాలు (Arguments for Democracy – I)

ప్రజాస్వామ్యం ఇతర ప్రభుత్వ రూపాల కంటే ఎందుకు మెరుగైందో పాఠం కొన్ని వాదనలతో వివరిస్తుంది. మొదటి మూడు వాదనలు ప్రభుత్వ నాణ్యత, సామాజిక జీవితంపై ప్రజాస్వామ్య ప్రభావం గురించి.

ముఖ్య విషయాలు

  • కరవు ఉదాహరణ – ప్రజాస్వామ్యం ప్రజల అవసరాలకు స్పందించడం:
    1. 1958–1961లో చైనాలో సంభవించిన కరవు ప్రపంచ చరిత్రలో నమోదైన అత్యంత దారుణమైన కరవు. సుమారు మూడు కోట్ల మంది చనిపోయారు.
    2. ఆ రోజుల్లో భారతదేశ ఆర్థిక పరిస్థితి చైనా కంటే పెద్దగా మెరుగ్గా లేదు. అయినా భారతదేశంలో చైనా లాంటి కరవు రాలేదు.
    3. ఆర్థిక శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం: ఇది రెండు దేశాల విభిన్న ప్రభుత్వ విధానాల ఫలితం. భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం ఉండటంతో ఆహార కొరతకు భారత ప్రభుత్వం స్పందించిన విధంగా చైనా ప్రభుత్వం స్పందించలేదు. స్వతంత్రమైన, ప్రజాస్వామ్య దేశంలో ఎప్పుడూ పెద్ద ఎత్తున కరవు సంభవించలేదని వారు గుర్తు చేస్తారు. చైనాలో కూడా బహుళ పార్టీ ఎన్నికలు, ప్రతిపక్షం, ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించే స్వేచ్ఛాయుత పత్రికలు ఉంటే అంతమంది చనిపోయి ఉండకపోవచ్చు.
  • వాదన 1 – జవాబుదారీతనం (Accountability):
    1. ప్రజల అవసరాలకు స్పందించడంలో ప్రజాస్వామ్యం ఇతర రూపాల కంటే మెరుగ్గా ఉంటుంది. ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వం ప్రజల అవసరాలకు స్పందించవచ్చు, కానీ అది పాలకుల ఇష్టంపై ఆధారపడుతుంది
    2. ఇష్టం లేకపోతే ప్రజల కోరికల ప్రకారం నడవాల్సిన అవసరం లేదు. ప్రజాస్వామ్యంలో పాలకులు ప్రజల అవసరాలకు స్పందించాల్సిందే. కాబట్టి ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం మరింత జవాబుదారీ అయిన ప్రభుత్వ రూపం.
  • వాదన 2 – మెరుగైన నిర్ణయాలు: ప్రజాస్వామ్యం సంప్రదింపులు, చర్చలపై ఆధారపడుతుంది. ప్రజాస్వామ్య నిర్ణయంలో అనేక మంది వ్యక్తులు, చర్చలు, సమావేశాలు ఉంటాయి. చాలా మంది కలిసి ఆలోచించినప్పుడు సాధ్యమైన తప్పులను సూచించగలరు. దీనికి సమయం పడుతుంది, కానీ ముఖ్యమైన నిర్ణయాలకు సమయం తీసుకోవడంలో పెద్ద ప్రయోజనం ఉంది – తొందరపాటు, బాధ్యతారహిత నిర్ణయాల అవకాశం తగ్గుతుంది. ఇలా ప్రజాస్వామ్యం నిర్ణయాల నాణ్యతను పెంచుతుంది.
  • మూడో వాదనతో సంబంధం: ఈ రెండో వాదన మూడో వాదనతో ముడిపడి ఉంది (తదుపరి నోట్‌లో).
  • ఎన్నికైన ప్రభుత్వాల తీరు: ప్రజల అవసరాలు పట్టించుకోకపోతే ఓడిపోతామన్న భయం పాలకులను జవాబుదారీగా ఉంచుతుంది.
Practice this topicNext: ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూల వాదనలు (2) – సంఘర్షణల పరిష్కారం, పౌరుల గౌరవం, తప్పుల సవరణ, ప్రజాస్వామ్య శాంతి (Arguments for Democracy – II)

10. ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూల వాదనలు (2) – సంఘర్షణల పరిష్కారం, పౌరుల గౌరవం, తప్పుల సవరణ, ప్రజాస్వామ్య శాంతి (Arguments for Democracy – II)

ప్రజాస్వామ్యం శాంతియుత పరిష్కారాలు, పౌరుల గౌరవం, తప్పులను సరిదిద్దుకునే అవకాశం వంటి అంశాల్లో మిగతా రూపాల కంటే మెరుగైనదని పాఠం చెబుతుంది.

ప్రజాస్వామ్యం ఉత్తమమని చెప్పే కారణాలు – జవాబుదారీతనం, మెరుగైన నిర్ణయాలు, సంఘర్షణల పరిష్కారం, గౌరవం, తప్పుల సవరణ
ప్రజాస్వామ్యం ఉత్తమమని చెప్పే కారణాలు – జవాబుదారీతనం, మెరుగైన నిర్ణయాలు, సంఘర్షణల పరిష్కారం, గౌరవం, తప్పుల సవరణ

ముఖ్య విషయాలు

  • వాదన 3 – భేదాభిప్రాయాలు, సంఘర్షణల పరిష్కారం: ఏ సమాజంలోనైనా ప్రజల అభిప్రాయాలు, ప్రయోజనాలు వేరుగా ఉంటాయి. మన దేశంలా సామాజిక వైవిధ్యం ఎక్కువున్న చోట ఈ భేదాలు మరింత తీవ్రంగా ఉంటాయి – ప్రజలు వేర్వేరు ప్రాంతాలకు, భాషలకు, మతాలకు, కులాలకు చెందినవారు. ఒక సమూహ ప్రాధాన్యతలు మరో సమూహంతో ఘర్షణ పడవచ్చు.
  • క్రూరమైన శక్తితో సంఘర్షణ పరిష్కరిస్తే బలమైన సమూహం తన షరతులు విధిస్తుంది
  • ఇతరులు అంగీకరించాలి. అది అసంతృప్తికి దారి తీస్తుంది
  • ఆ సమూహాలు ఎక్కువ కాలం కలిసి జీవించలేకపోవచ్చు.
  • ప్రజాస్వామ్యం ఈ సమస్యకు ఉన్న ఏకైక శాంతియుత పరిష్కారం. ప్రజాస్వామ్యంలో ఎవరూ శాశ్వత విజేత కాదు, శాశ్వత పరాజితుడూ కాదు. భిన్న సమూహాలు ఒకరితో ఒకరు శాంతియుతంగా కలిసి జీవించగలవు. భారతదేశం వంటి వైవిధ్యభరిత దేశాన్ని ప్రజాస్వామ్యమే ఐక్యంగా ఉంచుతుంది.
  • వాదన 4 – పౌరుల గౌరవం పెంపు: పై మూడు వాదనలు ప్రభుత్వ నాణ్యత, సామాజిక జీవితంపై ప్రజాస్వామ్య ప్రభావం గురించి. కానీ ప్రజాస్వామ్యానికి బలమైన వాదన అది ప్రభుత్వానికి ఏం చేస్తుందన్నది కాదు, పౌరులకు ఏం చేస్తుందన్నదే. మెరుగైన నిర్ణయాలు, జవాబుదారీ ప్రభుత్వం ఇవ్వకపోయినా, ఇతర రూపాల కంటే ప్రజాస్వామ్యమే మెరుగు. ఇది పౌరుల గౌరవాన్ని (dignity) పెంచుతుంది. ప్రజాస్వామ్యం రాజకీయ సమానత్వ సూత్రంపై ఆధారపడింది – అత్యంత పేదవారికి, అతి తక్కువ చదువుకున్నవారికి కూడా ధనికులు, విద్యావంతులతో సమాన స్థాయి ఉందన్న గుర్తింపు. ప్రజలు పాలకుల ప్రజలు (subjects) కాదు, వారే పాలకులు. తప్పులు చేసినా, తమ ప్రవర్తనకు వారే బాధ్యులు.
  • వాదన 5 – తప్పులను సరిదిద్దుకునే అవకాశం:
    1. ప్రజాస్వామ్యంలో తప్పులు జరగవన్న హామీ లేదు, ఏ ప్రభుత్వ రూపమూ అలాంటి హామీ ఇవ్వలేదు. ప్రజాస్వామ్యంలోని ప్రయోజనం ఏమిటంటే ఆ తప్పులను ఎక్కువ కాలం దాచలేరు. వాటిపై బహిరంగ చర్చకు అవకాశం ఉంటుంది
    2. సవరణకూ చోటు ఉంటుంది – పాలకులు నిర్ణయాలు మార్చుకోవాలి, లేదా పాలకులనే మార్చవచ్చు. ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వంలో ఇది జరగదు.
  • సంక్షిప్తం: ప్రజాస్వామ్యం అన్నీ ఇవ్వలేదు, అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం కాదు. కానీ తెలిసిన ఇతర ప్రత్యామ్నాయాల కంటే స్పష్టంగా మెరుగైనది: మంచి నిర్ణయాలకు మెరుగైన అవకాశం, ప్రజల కోరికలకు గౌరవం, భిన్న రకాల ప్రజలు కలిసి జీవించే వీలు. వీటిలో కొన్ని చేయలేకపోయినా తప్పులను సరిదిద్దుకునే మార్గం, పౌరులందరికీ ఎక్కువ గౌరవం ఇస్తుంది. అందుకే ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఉత్తమ ప్రభుత్వ రూపంగా పరిగణిస్తారు.
  • ప్రజాస్వామ్య శాంతి:
    1. ఏ ప్రజాస్వామ్యమూ మరో ప్రజాస్వామ్యంతో యుద్ధం చేయలేదని వ్యాసం చెబుతుంది
    2. యుద్ధాలు రెండు ప్రభుత్వాల్లో ఒకటి ప్రజాస్వామ్యేతరమైనప్పుడే జరిగాయి. ఇది ప్రజాస్వామ్యం గొప్ప ప్రయోజనమని వ్యాసం అంది. రాజేష్ దీన్ని యాదృచ్ఛికం, భవిష్యత్తులో జరగవచ్చు అన్నాడు
    3. ముజఫర్ దీన్ని యాదృచ్ఛికం కాదు, యుద్ధం అవకాశాన్ని తగ్గించేలా నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు అన్నాడు (ఈ చర్చ పాఠం 'మీ పురోగతి'లో ఉంది).
  • కెనడా కార్టూన్ (2004):
    1. కెనడా పార్లమెంటరీ ఎన్నికలకు ముందు గీసినది
    2. లిబరల్ పార్టీ మళ్లీ గెలుస్తుందని అందరూ ఊహించినా ఓడిపోయింది – ప్రజాస్వామ్యంలో ఫలితం ముందే చెప్పలేమని సూచిస్తుంది.
Practice this topicNext: ప్రజాస్వామ్యానికి విశాల అర్థాలు – ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం, ఆదర్శంగా ప్రజాస్వామ్యం, పౌరుల పాత్ర (Broader Meanings)

11. ప్రజాస్వామ్యానికి విశాల అర్థాలు – ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం, ఆదర్శంగా ప్రజాస్వామ్యం, పౌరుల పాత్ర (Broader Meanings)

ఈ అధ్యాయంలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని ప్రభుత్వ రూపంగా పరిమిత, వివరణాత్మక అర్థంలో పరిశీలించారు. దీని ద్వారా ప్రజాస్వామ్యం కలిగి ఉండాల్సిన కనీస లక్షణాలు తేలాయి.

ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం – ప్రజలు ప్రతినిధులను ఎన్నుకుంటారు, ప్రతినిధులు నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు; కారణాలు
ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం – ప్రజలు ప్రతినిధులను ఎన్నుకుంటారు, ప్రతినిధులు నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు; కారణాలు

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రతినిధి ప్రజాస్వామ్యం (Representative Democracy):
    1. నేటి కాలంలో ప్రజాస్వామ్యం తీసుకునే అత్యంత సాధారణ రూపం ఇదే. ప్రజాస్వామ్యంగా పిలిచే దేశాల్లో ప్రజలందరూ పాలించరు. మెజారిటీ మొత్తం ప్రజల తరఫున నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. మెజారిటీ కూడా నేరుగా పాలించదు
    2. మెజారిటీ ప్రజలు తాము ఎన్నుకున్న ప్రతినిధుల ద్వారా పాలిస్తారు.
  • ఇది ఎందుకు అవసరం?: ఒకటి – ఆధునిక ప్రజాస్వామ్యాల్లో ఇంత పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలుంటారు కాబట్టి అందరూ ఒకే చోట కూర్చుని సమష్టి నిర్ణయం తీసుకోవడం భౌతికంగా అసాధ్యం. రెండు – అది సాధ్యమైనా కూడా, ప్రతి నిర్ణయంలో పాల్గొనడానికి పౌరుడికి సమయం, కోరిక, నైపుణ్యాలు ఉండవు.
  • ఈ నిర్వచనం పరిమితులు:
    1. ఈ కనీస అవగాహన స్పష్టత ఇస్తుంది
    2. ప్రజాస్వామ్యాలను ప్రజాస్వామ్యేతరాల నుంచి వేరు చేస్తుంది. కానీ మంచి ప్రజాస్వామ్యాన్ని, సాధారణ ప్రజాస్వామ్యాన్ని వేరు చేయడానికి, ప్రభుత్వం బయట ప్రజాస్వామ్యం ఎలా పని చేస్తుందో చూడటానికి మరింత విశాలమైన అర్థాలు అవసరం.
Practice this topicNext: ప్రజాస్వామ్యం – కుటుంబం, సంస్థలకూ వర్తించే సూత్రం; ఆదర్శంగా ప్రజాస్వామ్యం; పౌరుల పాత్ర (Democracy beyond Government)

12. ప్రజాస్వామ్యం – కుటుంబం, సంస్థలకూ వర్తించే సూత్రం; ఆదర్శంగా ప్రజాస్వామ్యం; పౌరుల పాత్ర (Democracy beyond Government)

ప్రజాస్వామ్యం ప్రభుత్వ రూపంగానే కాక నిర్ణయం తీసుకునే పద్ధతిగా, ఆదర్శంగా కూడా వాడే పదం. ఈ నోట్‌లో ఆ విశాల అర్థాలను చూస్తారు.

ముఖ్య విషయాలు

  • ప్రభుత్వం కాని సంస్థలకూ 'ప్రజాస్వామ్యం': 'మా కుటుంబం చాలా ప్రజాస్వామ్యబద్ధం – నిర్ణయం తీసుకునేటప్పుడు అందరం కూర్చొని ఏకాభిప్రాయానికి వస్తాం', 'విద్యార్థులను మాట్లాడనివ్వని ఉపాధ్యాయులు నచ్చరు', 'ఒక నాయకుడు, అతని కుటుంబ సభ్యులే అన్నీ నిర్ణయించే పార్టీ ప్రజాస్వామ్యం గురించి ఎలా మాట్లాడుతుంది?' వంటి వాడకాలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రజాస్వామ్యం యొక్క మౌలిక అర్థం – నిర్ణయం తీసుకునే పద్ధతి – నుంచి వచ్చాయి.
  • ప్రజాస్వామ్య నిర్ణయం అంటే: ఆ నిర్ణయం ప్రభావితం చేసే అందరితో సంప్రదింపులు జరిపి వారి అంగీకారం పొందడం. శక్తిమంతులు కానివారికి కూడా శక్తిమంతులతో సమాన వాటా ఉంటుంది. ఇది ప్రభుత్వానికైనా, కుటుంబానికైనా, ఏ సంస్థకైనా వర్తిస్తుంది. కాబట్టి ప్రజాస్వామ్యం జీవితంలోని ఏ రంగానికైనా వర్తించే సూత్రం.
  • ఆదర్శ ప్రమాణంగా ప్రజాస్వామ్యం:
    1. కొన్నిసార్లు ప్రజాస్వామ్యం అనే పదాన్ని ప్రస్తుత ప్రభుత్వాన్ని వర్ణించడానికి కాక, అన్ని ప్రజాస్వామ్యాలు చేరుకోవాల్సిన ఆదర్శ ప్రమాణాన్ని నిర్దేశించడానికి వాడతారు: 'ఎవరూ ఆకలితో పడుకోని నాడే ఈ దేశానికి నిజమైన ప్రజాస్వామ్యం వస్తుంది'
    2. ప్రతి పౌరుడు నిర్ణయాల్లో సమాన పాత్ర పోషించగలగాలి – దీనికి సమాన ఓటుహక్కు మాత్రమే కాక సమాన సమాచారం, ప్రాథమిక విద్య, సమాన వనరులు, గొప్ప నిబద్ధత కావాలి. ఈ ఆదర్శాలను సీరియస్‌గా తీసుకుంటే ప్రపంచంలో ఏ దేశమూ ప్రజాస్వామ్యం కాదు. అయినా ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఆదర్శంగా అర్థం చేసుకోవడం మనం దాన్ని ఎందుకు విలువైనదిగా భావిస్తామో గుర్తు చేస్తుంది
    3. ఉన్న ప్రజాస్వామ్యాన్ని అంచనా వేయడానికి, దాని బలహీనతలను గుర్తించడానికి, కనీస ప్రజాస్వామ్యాన్ని, మంచి ప్రజాస్వామ్యాన్ని వేరు చేయడానికి తోడ్పడుతుంది.
  • ఈ పుస్తకంలో దృష్టి: ప్రభుత్వ రూపంగా ప్రజాస్వామ్యం యొక్క కొన్ని ప్రధాన సంస్థాగత లక్షణాలపైనే. వచ్చే సంవత్సరం ప్రజాస్వామ్య సమాజం, మన ప్రజాస్వామ్యాన్ని మూల్యాంకనం చేసే విధానాల గురించి చదువుతారు.
  • వివిధ రూపాలు: ఏకాభిప్రాయం, సమానత్వ ప్రాతిపదికన సంప్రదింపుల ప్రాథమిక సూత్రం అంగీకరిస్తే ప్రజాస్వామ్య పద్ధతిలో నిర్ణయాలు తీసుకోవడానికి వివిధ మార్గాలు ఉండవచ్చు. సమాజం చిన్నదైతే ప్రజలందరూ కలిసి కూర్చుని నేరుగా నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు. గ్రామంలో గ్రామసభ ఇలాగే పనిచేయాలి.
  • ఏ దేశమూ పరిపూర్ణ ప్రజాస్వామ్యం కాదు:
    1. ఈ అధ్యాయంలో చర్చించిన లక్షణాలు ప్రజాస్వామ్యానికి కనీస షరతులు మాత్రమే. ప్రతి ప్రజాస్వామ్యం ప్రజాస్వామ్య నిర్ణయాల ఆదర్శాలను సాధించడానికి ప్రయత్నించాలి
    2. ఇది ఒకసారితో అయిపోదు. ప్రజాస్వామ్య రూపాలను కాపాడి బలపరచడానికి నిరంతర కృషి అవసరం.
  • పౌరుల పాత్ర: పౌరులుగా మనం చేసేది దేశాన్ని ఎక్కువ లేదా తక్కువ ప్రజాస్వామ్యంగా మార్చగలదు. ఇదే ప్రజాస్వామ్యం యొక్క బలం, బలహీనత: దేశ భవిష్యత్తు పాలకులు చేసేదానిపై మాత్రమే కాదు, ప్రధానంగా పౌరులుగా మనం చేసేదానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
  • ఇతర ప్రభుత్వాలతో తేడా:
    1. రాజరికం, నియంతృత్వం, ఒకే పార్టీ పాలన వంటి రూపాలు పౌరులందరూ రాజకీయాల్లో పాల్గొనాలని కోరవు
    2. చాలా ప్రజాస్వామ్యేతర ప్రభుత్వాలు పౌరులు రాజకీయాల్లో పాల్గొనకూడదనే కోరుకుంటాయి. కానీ ప్రజాస్వామ్యం పౌరులందరి క్రియాశీల రాజకీయ భాగస్వామ్యంపై ఆధారపడుతుంది. అందుకే ప్రజాస్వామ్య అధ్యయనం ప్రజాస్వామ్య రాజకీయాలపై దృష్టి పెట్టాలి.
  • కార్యకలాపం (ఆక్టివిటీ): శాసనసభ, పార్లమెంటరీ నియోజకవర్గాల్లోని మొత్తం ఓటర్ల సంఖ్యను, ప్రాంతంలోని అతిపెద్ద స్టేడియంలో పట్టే ప్రజల సంఖ్యను పోల్చితే – ఓటర్లందరూ కలిసి అర్థవంతమైన చర్చ చేయడం సాధ్యం కాదని తెలుస్తుంది.
  • ఆర్.కె. లక్ష్మణ్ కార్టూన్: స్వాతంత్ర్యానికి యాభై ఏళ్ల వేడుకలపై 'సామాన్యుడు' భావాన్ని చూపుతుంది.
Practice this topicNext: అధ్యాయ అభ్యాసాల సారాంశం – దేశాల వర్గీకరణ, వాదనలకు సమాధానాలు, ప్రజాస్వామ్యం–అసమానతలు (Exercises)

13. అధ్యాయ అభ్యాసాల సారాంశం – దేశాల వర్గీకరణ, వాదనలకు సమాధానాలు, ప్రజాస్వామ్యం–అసమానతలు (Exercises)

అధ్యాయం చివరి అభ్యాసాల్లోని ముఖ్య భావనలను ఇక్కడ నిర్దేశించిన లక్షణాల ఆధారంగా వివరిస్తున్నారు. ఇవి పరీక్షల్లో ఉదాహరణ ఆధారిత ప్రశ్నలకు ఉపయోగపడతాయి.

ముఖ్య విషయాలు

  • దేశాల వర్గీకరణ – మొదటి సమూహం: A) దేశ అధికార మతాన్ని అంగీకరించని వారికి ఓటుహక్కు లేదు – ప్రజాస్వామ్యేతరం (ఒక వ్యక్తి ఒక ఓటు సూత్ర ఉల్లంఘన). B) ఇరవై ఏళ్లుగా ఒకే పార్టీ గెలుస్తోంది – ఇది మాత్రమే చూసి చెప్పలేం (ఎన్నికలు న్యాయంగా ఉన్నాయో లేదో తెలియాలి). C) గత మూడు ఎన్నికల్లో పాలకపక్షం ఓడింది – ప్రజాస్వామ్య సూచన. D) స్వతంత్ర ఎన్నికల సంఘం లేదు – ప్రజాస్వామ్యేతరం (న్యాయమైన ఎన్నికలకు హామీ లేదు).
  • రెండో సమూహం:
    1. P) ఆర్మీ చీఫ్ అంగీకారం లేకుండా సైన్యంపై చట్టం చేయలేకపోవడం – ప్రజాస్వామ్యేతరం
    2. Q) న్యాయవ్యవస్థ అధికారాలను తగ్గించే చట్టాన్ని పార్లమెంట్ చేయలేకపోవడం – న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతను కాపాడే ప్రజాస్వామ్య లక్షణం
    3. R) పొరుగు దేశం అనుమతి లేకుండా ఒప్పందాలు చేయలేకపోవడం – ప్రజాస్వామ్యేతరం (బయటి శక్తి చేతిలో అధికారం)
    4. S) ప్రధాన ఆర్థిక నిర్ణయాలు కేంద్ర బ్యాంకు అధికారులే తీసుకుంటూ మంత్రులు మార్చలేకపోవడం – ప్రజాస్వామ్యేతరం (ఎన్నికైన వారికి తుది అధికారం లేదు).
  • ప్రజాస్వామ్యానికి అనుకూలంగా సరికాని వాదన:
    1. 'ప్రజాస్వామ్యాలు ఇతర వాటికంటే ఎక్కువ సంపన్నమైనవి' – ఇది సరైన వాదన కాదు (పాఠం ఉదాహరణల్లో ఈ వాదన లేదు
    2. ప్రజాస్వామ్యం పేదరికాన్ని అంతం చేయలేదని పాఠమే చెప్పింది). స్వేచ్ఛ, సమానత్వ భావన, మెరుగైన సంఘర్షణ పరిష్కారం, ఎక్కువ జవాబుదారీతనం సరైన వాదనలు.
  • ప్రజాస్వామ్య, ప్రజాస్వామ్యేతర అంశాలు: ఎన్నికల కమిషన్ భారీ రిగ్గింగ్ నివేదిక వచ్చిన నియోజకవర్గంలో మళ్లీ పోలింగ్‌కు ఆదేశించడం – ప్రజాస్వామ్య లక్షణం (న్యాయమైన ఎన్నిక కోసం చర్య). పార్లమెంట్‌లో మహిళల ప్రాతినిధ్యం కేవలం 10 శాతం చేరడంతో మహిళా సంస్థలు మూడో వంతు సీట్లు కోరడం – ఇది సమాన ప్రాతినిధ్యం కోసం ప్రజాస్వామ్య డిమాండ్ (అసమాన ప్రాతినిధ్యం లోపం). ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ (WTO) నిబంధనలకు అనుగుణంగా పార్లమెంట్ చట్టాలు చేయాలని మంత్రి చెప్పడం – బాహ్య ఒత్తిడి లోపం.
  • కరవు తగ్గే కారణాలు:
    1. ప్రతిపక్షాలు ఆకలి విషయాన్ని ఎత్తిచూపగలవు
    2. స్వేచ్ఛాయుత పత్రికలు కరవు బాధలను నివేదిస్తాయి
    3. వచ్చే ఎన్నికల్లో ఓడిపోతామనే భయం ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది. ప్రజలు ఏ మతాన్నైనా నమ్మి ఆచరించవచ్చన్నది కరవు తక్కువ అవడానికి కారణం కాదు.
  • ప్రజాస్వామ్య పద్ధతులు:
    1. తాగునీటి కోసం కోర్టులో కేసు వేయడం, సభలు నిర్వహించడం, ఎన్నికలను బహిష్కరించి సందేశం ఇవ్వడం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతులు
    2. అధికారులకు లంచం ఇచ్చి నీరు పొందడం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతి కాదు.
  • ప్రజాస్వామ్యంపై వాదనలకు సమాధానాలు:
    1. సైన్యమే పాలించాలనే వాదన – సైన్యం క్రమశిక్షణ కలిగినదైనా దానికి పౌరుల పట్ల జవాబుదారీతనం ఉండదు
    2. జ్ఞానులే పాలించాలన్న వాదన – ప్రజాస్వామ్యం రాజకీయ సమానత్వంపై ఆధారపడింది
    3. మత నాయకులు పాలించాలన్న వాదన – ఆధ్యాత్మిక మార్గదర్శకత్వం, రాజకీయ పాలన వేర్వేరు.
  • ప్రజాస్వామ్యం ఒక విలువగా (కుటుంబం, తరగతి, కార్యాలయం):
    1. పెళ్లి విషయంలో కూతురి అభిప్రాయం వినకపోవడం, తరగతిలో ప్రశ్నలు అడగకుండా చేయడం – ప్రజాస్వామ్య విలువకు విరుద్ధం
    2. చట్ట ప్రకారం పని గంటలు తగ్గించాలని ఉద్యోగి కోరడం – ప్రజాస్వామ్య విలువకు అనుగుణం.
Practice this topicNext: ప్రజాస్వామ్యం–అసమానతలు – దేశ కేసు, అమెరికా 2004 నివేదిక, వార్తాపత్రిక కార్యకలాపం (Democracy and Inequality)

14. ప్రజాస్వామ్యం–అసమానతలు – దేశ కేసు, అమెరికా 2004 నివేదిక, వార్తాపత్రిక కార్యకలాపం (Democracy and Inequality)

చివరి అభ్యాసాల్లోని కేసు విశ్లేషణ, అసమానతలు ప్రజాస్వామ్య భాగస్వామ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తాయన్న నివేదిక ఇక్కడ ఉన్నాయి.

ముఖ్య విషయాలు

  • ఒక దేశం గురించి (ప్రశ్న 9):
    1. పౌరులందరికీ ఓటుహక్కు, క్రమం తప్పని ఎన్నికలు ఉన్నా
    2. రుణ సంస్థల షరతుతో విద్య, ఆరోగ్య ఖర్చు తగ్గింపు
    3. ఒకే భాష (52 శాతం మంది మాట్లాడేది)లో మాత్రమే విద్య
    4. శాంతియుత ప్రదర్శనలను పిలిచిన నాయకుల అరెస్టు
    5. ప్రభుత్వ ఆధీనంలో రేడియో, టీవీ, ప్రభుత్వ అనుమతి అవసరమైన పత్రికలు – ఇవన్నీ హక్కుల ఉల్లంఘన, స్వేచ్ఛ లేమిని చూపిస్తాయి
    6. కాబట్టి దాన్ని పూర్తి ప్రజాస్వామ్యం అనలేం.
  • ప్రజాస్వామ్యం–పేదరికం (అమెరికా 2004 నివేదిక):
    1. సగటు నల్లజాతి కుటుంబ ఆదాయం 100 డాలర్లయితే సగటు తెల్లజాతి కుటుంబ ఆదాయం 162 డాలర్లు
    2. తెల్లజాతి కుటుంబం సంపద నల్లజాతి సగటు కుటుంబం కంటే పన్నెండు రెట్లు. 75,000 డాలర్లకు పైగా ఆదాయమున్న కుటుంబాల్లోని (అత్యధిక 20% ఆదాయ వర్గం) దాదాపు 10 మందిలో 9 మంది అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ఓటు వేశారు
    3. 15,000 డాలర్ల కంటే తక్కువ ఆదాయమున్న కుటుంబాల్లోని (అట్టడుగు 20%) 10 మందిలో 5 మంది మాత్రమే ఓటు వేశారు. రాజకీయ పార్టీలకు విరాళాల్లో సుమారు 95% ధనికుల నుంచి వస్తాయి
    4. ఇది వారికి తమ అభిప్రాయాలు వినిపించే అవకాశమిస్తుంది. పేదలు తక్కువగా పాల్గొంటారు కాబట్టి ప్రభుత్వం వారి సమస్యలు – పేదరిక విముక్తి, ఉద్యోగం, విద్య, ఆరోగ్యం, గృహవసతి – పట్టించుకోదు
    5. రాజకీయ నాయకులకు వ్యాపారులు, ధనికుల సమస్యలే ఎక్కువగా వినిపిస్తాయి.
  • వార్తాపత్రిక కార్యకలాపం:
    1. సంపాదకీయ పేజీల్లో ప్రజాస్వామ్యానికి సంబంధించిన సంపాదకీయాలు, వ్యాసాలు, లేఖలను నాలుగు వర్గాలుగా విభజించాలి: రాజ్యాంగ-చట్టపరమైన అంశాలు
    2. పౌరుల హక్కులు
    3. ఎన్నికల, పార్టీ రాజకీయాలు
    4. ప్రజాస్వామ్యంపై విమర్శలు.
Practice this topic