ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?): సారాంశ నిర్వచనం – ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు, ఉదాహరణల జోడింపు (Summary Definition)
Free practice MCQs with answers and explanations for సారాంశ నిర్వచనం – ప్రజాస్వామ్యం యొక్క నాలుగు లక్షణాలు, ఉదాహరణల జోడింపు (Summary Definition) in ప్రజాస్వామ్యం అంటే ఏమిటి? ఎందుకు? (What is Democracy? Why Democracy?). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
పాఠం ఎన్ని లక్షణాలను ప్రజాస్వామ్య లక్షణాలుగా నిర్ణయించింది?
A. మూడు
B. నాలుగు
C. ఐదు
D. ఆరు
Answer & explanation
Correct: B — నాలుగు
వరుస ఉదాహరణల ద్వారా పాఠం ప్రజాస్వామ్యానికి నాలుగు లక్షణాలను నిర్ణయించింది: ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు, స్వేచ్ఛాయుత-న్యాయమైన ఎన్నికలు, ఒక వ్యక్తి ఒక ఓటు ఒక విలువ, చట్టబద్ధ పాలన-హక్కుల గౌరవం.
బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమని భారత సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇవ్వడం ఏ లక్షణానికి సంబంధించిన ఉదాహరణ?
A. ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ
B. స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
C. చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
D. ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు
Answer & explanation
Correct: C — చట్టబద్ధ పాలన (Rule of Law)
పాఠం 'మీ పురోగతి పరిశీలించుకోండి' భాగంలో బిహార్ శాసనసభ రద్దు రాజ్యాంగ విరుద్ధమన్న సుప్రీంకోర్టు తీర్పును చట్టబద్ధ పాలనకు ఉదాహరణగా జతపరచాలి; ప్రభుత్వం కూడా రాజ్యాంగ పరిమితులకు లోబడి ఉండాలన్న లక్షణం ఇది.
శ్రీలంకలో భారత్ నుంచి వలస వెళ్లిన అనేక మంది తమిళ కార్మికులకు ఓటుహక్కు ఇవ్వకపోవడం ఏ ప్రజాస్వామ్య లక్షణ ఉల్లంఘన?
A. ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ
B. చట్టబద్ధ పాలన
C. ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు
D. స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
Answer & explanation
Correct: A — ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు – ఒక విలువ
ఓటుహక్కు నిరాకరణ రాజకీయ సమానత్వ సూత్రాన్ని, అంటే ప్రతి వయోజన పౌరుడికి ఒక ఓటు, ప్రతి ఓటుకు ఒకే విలువ అనే మూడో లక్షణాన్ని ఉల్లంఘిస్తుంది. పాఠం ఈ ఉదాహరణను అదే లక్షణంతో జతపరిచింది.
A. భూటాన్ రాజు ఎన్నికైన ప్రతినిధుల సలహాతో నడుచుకుంటానని చెప్పడం – ఎన్నికైన నాయకుల ప్రధాన నిర్ణయాలు
B. రాజు రాజకీయ సమావేశాలను నిషేధించడం – స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
C. బంగ్లాదేశ్లో ఎన్నికల సమయంలో తటస్థ ప్రభుత్వం పాలించాలన్న ఒప్పందం – స్వేచ్ఛాయుత, న్యాయమైన ఎన్నికల పోటీ
D. శ్రీలంక తమిళ కార్మికుల ఓటుహక్కు నిరాకరణ – ఒక వ్యక్తి ఒక ఓటు ఒక విలువ
Answer & explanation
Correct: B — రాజు రాజకీయ సమావేశాలను నిషేధించడం – స్వేచ్ఛాయుత ఎన్నికల పోటీ
రాజు రాజకీయ సమావేశాలు, ప్రదర్శనలు, ర్యాలీలపై నిషేధం విధించడం పౌరుల హక్కులను (అభిప్రాయ, సంఘ, నిరసన స్వేచ్ఛ) ఉల్లంఘిస్తుంది – అది హక్కుల గౌరవానికి సంబంధించినది, ఎన్నికల పోటీకి కాదు. మిగతా జతలు పాఠంలో సరిగ్గా అమర్చినవే.
B. ఎన్నిక ప్రజలందరికీ సమాన ప్రాతిపదికన అందుబాటులో ఉంటుంది
C. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ ఆర్థికంగా సంపన్నమైనదై ఉంటుంది
D. ప్రభుత్వం రాజ్యాంగ నియమాలకు, పౌరుల హక్కులకు లోబడి ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: C — ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం ఎల్లప్పుడూ ఆర్థికంగా సంపన్నమైనదై ఉంటుంది
సారాంశ నిర్వచనంలో నాలుగు అంశాలున్నాయి: ఎన్నికైనవారి ప్రధాన నిర్ణయాలు, ఎంపిక-పాలకులను మార్చే న్యాయమైన అవకాశం, సమాన ప్రాతిపదిక, రాజ్యాంగ-హక్కుల పరిమితులు. సంపన్నత అనేది నిర్వచనంలో లేదు; పైగా ప్రజాస్వామ్యం పేదరికాన్ని అంతం చేయలేదని పాఠమే చెప్పింది.