ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
1, 2, 3 స్టేట్మెంట్లు: 1) గ్వాంటనామో ఖైదీలపై ఏ మేజిస్ట్రేట్ ముందూ విచారణ జరగలేదు. 2) ఖైదీల కుటుంబాలకు జైలు సమాచారం మీడియా ద్వారానే తెలిసింది. 3) ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి అభ్యర్థనను అమెరికా అంగీకరించింది. సరైన కలయిక?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 2, 3
C. 2, 3 మాత్రమే
D. 1, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
విచారణ లేకపోవడం, కుటుంబాలకు మీడియా ద్వారానే తెలియడం పుస్తకంలోని వాస్తవాలు. ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి జైలును మూసివేయాలని చెప్పినా అమెరికా ప్రభుత్వం ఆ విజ్ఞప్తిని అంగీకరించలేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
జతపరచండి: A) సౌదీ అరేబియా B) కొసావో C) గ్వాంటనామో — 1) సొంత సైన్యం చేసిన జాతి ఊచకోత 2) ఇతర దేశ పౌరుల నిర్బంధం, చిత్రహింస 3) పార్టీలు, మీడియా స్వేచ్ఛ లేని రాచరికం
A. A-1, B-2, C-3
B. A-3, B-1, C-2
C. A-2, B-3, C-1
D. A-3, B-2, C-1
Answer & explanation
Correct: B — A-3, B-1, C-2
సౌదీ అరేబియా వంశపారంపర్య రాజ్యం, పార్టీలు, మీడియా స్వేచ్ఛ లేదు (A-3). కొసావోలో సెర్బ్ సైన్యం అల్బేనియన్లను ఊచకోత కోసింది (B-1). గ్వాంటనామోలో అమెరికా విదేశీ పౌరులను నిర్బంధించి చిత్రహింసలు పెట్టింది (C-2).
అసెర్షన్ (A): ఒక వ్యక్తి తన వాదనను హక్కుగా చెప్పుకోవాలంటే అది ఇతరులకూ సమానంగా అందుబాటులో ఉండాలి. కారణం (R): ఇతరులకు హాని చేసే హక్కు ఉండదు. సరైనది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
ఒకరి వాదన ఇతరులకు హాని చేస్తే అది ఇతరులకు సమానంగా అందుబాటులో ఉండదు; అందుకే పొరుగువారి కిటికీ పగిలేలా ఆడే ఆట హక్కు కాదు. కాబట్టి R అనేది A కి సరైన కారణం.
"రెండు వందల ఏళ్ల క్రితం స్త్రీలకు ఓటు హక్కు అనడం వింతగా ఉండేది" అనే ఉదాహరణ హక్కుల గురించి ఏ విషయాన్ని చూపుతుంది?
A. హక్కులు ఎప్పటికీ మారవు
B. స్త్రీలకు ఓటు హక్కు నైతికం కాదు
C. హక్కులు చట్టం లేకుండా పనిచేస్తాయి
D. హక్కుల భావన సమాజం, కాలాన్ని బట్టి మారుతుంది
Answer & explanation
Correct: D — హక్కుల భావన సమాజం, కాలాన్ని బట్టి మారుతుంది
సమాజం ఏది హక్కుగా గుర్తిస్తుందనే దానిపై హక్కు ఆధారపడుతుంది కాబట్టి ఆ భావన కాలం, సమాజాన్ని బట్టి మారుతుంది. అప్పట్లో వింతగా ఉండే స్త్రీల ఓటు నేడు ఇవ్వకపోతే వింత. కాబట్టి హక్కులు మారవు అనే ఎంపిక తప్పు.
ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికలు జరగడానికి అవసరమైన హక్కులను గుర్తించండి.
A. అభిప్రాయం వ్యక్తం చేసే, పార్టీలు ఏర్పరచే, రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనే హక్కులు
B. కేవలం ఆస్తి హక్కు, వ్యాపార హక్కు
C. సైన్యంలో చేరే హక్కు మాత్రమే
D. ఎన్నికల తర్వాత నిరసన నిషేధం
Answer & explanation
Correct: A — అభిప్రాయం వ్యక్తం చేసే, పార్టీలు ఏర్పరచే, రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనే హక్కులు
ఓటు, ఎన్నికయ్యే హక్కుతో పాటు అభిప్రాయం వ్యక్తం చేయడం, పార్టీలు ఏర్పరచడం, రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనడం లేకపోతే ఎన్నికలు అర్థవంతం కావు. ఆస్తి, వ్యాపార హక్కులకు ఎన్నికలతో ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.
ఈ క్రింది వాటిలో వివక్ష నిషేధానికి పుస్తకం పేర్కొనని ఆధారం ఏది?
A. మతం
B. ఆదాయ స్థాయి
C. జన్మస్థలం
D. లింగం
Answer & explanation
Correct: B — ఆదాయ స్థాయి
వివక్ష నిషేధం మతం, జాతి, కులం, లింగం, జన్మస్థలం ఆధారాలకే వర్తిస్తుందని పుస్తకం పేర్కొంటుంది. ఆదాయ స్థాయి ఆ జాబితాలో లేదు. మతం, లింగం, జన్మస్థలం మూడూ జాబితాలో ఉన్నాయి.
అసెర్షన్ (A): దివ్యాంగుల కోసం భవనాల్లో ర్యాంపులు ఇవ్వడం సమానత్వ సూత్రానికి విరుద్ధం కాదు. కారణం (R): సమాన అవకాశం కల్పించడానికి కొన్నిసార్లు ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు అవసరం. సరైనది?
A. A, R సరైనవి; R వివరణ కాదు
B. A తప్పు, R సరైనది
C. A, R సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
D. A సరైనది, R తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — A, R సరైనవి; R, Aకి సరైన వివరణ
ర్యాంపు ఖర్చు పెరిగినా అది దివ్యాంగులకు అందరిలా భవనాన్ని వాడే అవకాశాన్ని ఇస్తుంది; అవసరాన్ని బట్టి ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు సమాన అవకాశానికి మార్గం అనే సూత్రమే దీనికి కారణం, కాబట్టి R సరైన వివరణ.
D. పుట్టుకతో కుల ముద్ర ఉందని తక్కువగా చూసి ఇతరులతో కలయికను, బహిరంగ స్థలాల ఉపయోగాన్ని నిరాకరించే ఏ నమ్మకం లేదా ఆచారమైనా
Answer & explanation
Correct: D — పుట్టుకతో కుల ముద్ర ఉందని తక్కువగా చూసి ఇతరులతో కలయికను, బహిరంగ స్థలాల ఉపయోగాన్ని నిరాకరించే ఏ నమ్మకం లేదా ఆచారమైనా
తాకకపోవడం అనేది అంటరానితనంలో ఒక రూపమే, కానీ రాజ్యాంగ అర్థం విస్తృతం: కుల ముద్ర ఆధారంగా తక్కువగా చూసి సామాజిక కలయికను, బహిరంగ స్థలాల ప్రవేశాన్ని నిరాకరించే ఏ ఆచారమైనా. కాబట్టి ఇరుకు నిర్వచనాలు తప్పు.
ఈ క్రింది వాటిలో "ఆరు స్వేచ్ఛల" జాబితాలో లేనిది ఏది?
A. ఎన్నికల్లో హింసాత్మక ప్రచారం చేసే స్వేచ్ఛ
B. సంఘాలు ఏర్పరచే స్వేచ్ఛ
C. ఏ వృత్తైనా చేపట్టే స్వేచ్ఛ
D. శాంతియుత సమావేశ స్వేచ్ఛ
Answer & explanation
Correct: A — ఎన్నికల్లో హింసాత్మక ప్రచారం చేసే స్వేచ్ఛ
ఆరు స్వేచ్ఛలు: భావ ప్రకటన, శాంతియుత సమావేశం, సంఘాలు, సంచారం, నివాసం, వృత్తి/వ్యాపారం. హింసను ప్రేరేపించే స్వేచ్ఛ ఏ రూపంలోనూ లేదు; సమావేశాలు శాంతియుతంగా, ఆయుధాలు లేకుండా ఉండాలి.
1, 2 స్టేట్మెంట్లు: 1) ఒక అస్సాం పౌరుడు హైదరాబాద్లో వ్యాపారం ప్రారంభించవచ్చు. 2) స్త్రీలకు కొన్ని వృత్తులు నిషేధించవచ్చు. సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. రెండూ సరైనవి
D. రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే సరైనది
సంచార, నివాస, వృత్తి స్వేచ్ఛల వల్ల పౌరుడు ఏ ప్రాంతంలోనైనా వ్యాపారం ప్రారంభించవచ్చు (1 సరైనది). కొన్ని వృత్తులు స్త్రీలకు కావని చెప్పలేరని, అణగారిన కులాలను సంప్రదాయ వృత్తులకే పరిమితం చేయలేరని పుస్తకం చెబుతుంది (2 తప్పు).
1, 2, 3 స్టేట్మెంట్లు: 1) గ్వాంటనామో ఖైదీలపై ఏ మేజిస్ట్రేట్ ముందూ విచారణ జరగలేదు. 2) ఖైదీల కుటుంబాలకు జైలు సమాచారం మీడియా ద్వారానే తెలిసింది. 3) ఐరాస ప్రధాన కార్యదర్శి అభ్యర్థనను అమెరికా అంగీకరించింది. సరైన కలయిక?