ప్రజాస్వామ్య హక్కులు (Democratic Rights) · Practice MCQs

Correct: C — చట్టబద్ధ కారణం, విధానాలు పాటించకుండా ఎవరినీ చంపరాదు, నిర్బంధించరాదు

కోర్టు మరణశిక్ష విధిస్తే తప్ప ఎవరినీ చంపకూడదు, సరైన చట్టబద్ధ కారణం లేకుండా అరెస్టు చేయకూడదు; అరెస్టు చేసినా కారణాలు తెలపడం, 24 గంటల్లో మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరు, న్యాయవాది హక్కు వంటి విధానాలు పాటించాలి.

Correct: D — కట్టు బానిసత్వం (బాండెడ్ లేబర్)

బేగార్ అంటే కార్మికుడు యజమానికి ఉచితంగా లేదా నామమాత్ర వేతనానికి సేవ చేయడం; ఇది జీవితకాలం కొనసాగితే కట్టు బానిసత్వం అంటారు. అక్రమ రవాణా అమ్మకం, కొనుగోలుకు సంబంధించింది, బాల కార్మికం వయసు ఆధారిత నిషేధం.

Correct: A — 41

సర్వేలో గ్రామీణంలో వెయ్యి మంది కార్మికులకు బాలికా కార్మికులు 41 మంది; గతంలో ఇది 34. బాలుర సంఖ్య 31 వద్దే ఉంది. కాబట్టి 34, 31 మునుపటి లేదా బాలుర సంఖ్యలు, 14 వయసు పరిమితి.

Correct: B — బలవంతంగా మతం మార్చడం

మత ప్రచారం హక్కు అంటే బలం, మోసం, ప్రలోభంతో ఇతరులను మతం మార్చమని ఒత్తిడి చేసే హక్కు కాదు. స్వచ్ఛందంగా మతం మార్చుకోవడం, ఆచరించడం, వ్యవహారాలు నిర్వహించుకోవడం హక్కులే.

Correct: C — ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారం మెజారిటీకి వస్తుంది; మైనారిటీ భాష, సంస్కృతి నిర్లక్ష్యానికి గురికావచ్చు

ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారం మెజారిటీ చేతికి వెళ్తుంది కాబట్టి మైనారిటీ భాష, సంస్కృతి, మతం మెజారిటీ ప్రభావంలో నిర్లక్ష్యానికి లేదా నాశనానికి గురవుతాయి. అందుకే వాటికి ప్రత్యేక లిఖిత రక్షణ ఇచ్చారు.

Correct: D — ప్రజా ప్రయోజనం కోసం ఏ పౌరుడైనా లేదా సమూహమైనా కోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు

PIL ద్వారా సామాజిక లేదా ప్రజా ప్రయోజనానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక హక్కు ఉల్లంఘనపై ఏ పౌరుడైనా లేదా పౌరుల సమూహమైనా సుప్రీంకోర్టు లేదా హైకోర్టుకు వెళ్లవచ్చు; న్యాయమూర్తులకు పోస్ట్‌కార్డుపై రాసినా కోర్టు చేపట్టవచ్చు.

Correct: A — ఆ చట్టం చెల్లదు

ప్రాథమిక హక్కులను తీసివేసే లేదా పరిమితం చేసే శాసనసభ లేదా కార్యనిర్వాహక వర్గ చర్యలు చెల్లవు; అలాంటి చట్టాలను కోర్టుల్లో సవాలు చేయవచ్చు. కాబట్టి అవి అమలులో ఉంటాయనే ఎంపికలు తప్పు.

Correct: B — దోషులను శిక్షించడం

NHRC కోర్టులా సాక్షులను సమన్ చేయగలదు, పత్రాలు కోరగలదు, జైళ్లను తనిఖీ చేయగలదు; కానీ శిక్ష విధించడం కోర్టుల బాధ్యత. NHRC పని స్వతంత్రమైన, విశ్వసనీయమైన విచారణ జరపడం.

Correct: C — భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ

పార్లమెంటు చేసిన సమాచార హక్కు చట్టం ప్రాథమిక హక్కు అయిన భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ కింద వచ్చింది; దీనివల్ల ప్రభుత్వ కార్యాలయాల నుంచి సమాచారం కోరే హక్కు పౌరులకు ఉంది. మిగతా హక్కులకు ప్రత్యక్ష సంబంధం లేదు.

Correct: D — ప్రజాస్వామ్య దేశాలన్నీ పౌరులకు హక్కులు ఇస్తాయి

ప్రజాస్వామ్యానికి హక్కులు తప్పనిసరి, కాబట్టి ప్రతి ప్రజాస్వామ్యం పౌరులకు హక్కులు ఇస్తుంది. కానీ ఇచ్చే ప్రతి దేశమూ ప్రజాస్వామ్యం కాదు (ఎన్నికలు, సంస్థలు కూడా కావాలి). హక్కులు అనవసరం అనే ఎంపిక తప్పు.