రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
ప్రకటన (A): అపార్థీడ్ నల్లజాతీయులకు ప్రత్యేకంగా అణచివేత విధానంగా మారింది. కారణం (R): నల్లజాతీయులు శ్వేత ప్రాంతాల్లో అనుమతి పత్రంతోనే పని చేయగలిగేవారు, నివసించడం నిషిద్ధం. ఏది సరైనది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
B. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు వివరణ కాదు
C. A సరైనది, R తప్పు
D. A తప్పు, R సరైనది
Answer & explanation
Correct: A — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
నల్లజాతీయులపై అపార్థీడ్ ప్రత్యేకంగా అణచివేతగా ఉండేది. నివసించడంపై నిషేధం, పని కోసం అనుమతి పత్రం వంటి ఆంక్షలే ఆ అణచివేతకు ఉదాహరణలు; అందువల్ల R అనేది A కు సరైన వివరణ.
దక్షిణాఫ్రికా ప్రజాస్వామ్య పరివర్తనకు సంబంధించి ఏ ప్రకటన పుస్తకంతో సరిపోదు?
A. వివక్షాపూరిత చట్టాలను రద్దు చేశారు
B. రాజకీయ పార్టీలపై నిషేధం, మీడియాపై ఆంక్షలు కొనసాగించి కొత్త రాజ్యాంగం రాశారు
C. మండేలా 28 ఏళ్ల జైలు తర్వాత విడుదలయ్యారు
D. ఎవరినీ మినహాయించకుండా అందరినీ పరిష్కారంలో భాగం చేశారు
Answer & explanation
Correct: B — రాజకీయ పార్టీలపై నిషేధం, మీడియాపై ఆంక్షలు కొనసాగించి కొత్త రాజ్యాంగం రాశారు
ప్రభుత్వం విధానాలను మార్చి వివక్షాపూరిత చట్టాలను రద్దు చేసింది, రాజకీయ పార్టీలపై నిషేధాన్ని, మీడియాపై ఆంక్షలను తొలగించింది. అందువల్ల నిషేధాలను కొనసాగించి రాజ్యాంగం రాశారనే ప్రకటన పుస్తకంతో పొసగదు.
ప్రకటన (A): దక్షిణాఫ్రికాను ఇంద్రధనస్సు దేశం అంటారు. కారణం (R): చేదు అనుభవాలను ప్రజలు కలిపే జిగురుగా మార్చుకుని, వివిధ వర్గాలు కలసి రాజ్యాంగం రాసుకున్నారు. ఏది సరైనది?
A. A సరైనది, R తప్పు
B. A తప్పు, R సరైనది
C. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
D. A, R రెండూ తప్పు
Answer & explanation
Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
ప్రజలు గత చేదు అనుభవాలను కలిపే జిగురుగా మార్చుకుని కలసి పనిచేసే సంకల్పం చూపడం వల్లే దక్షిణాఫ్రికా ప్రజాస్వామ్యానికి నమూనాగా మారింది. వివిధ జాతుల ఐక్యతను సూచించడానికే తమను ఇంద్రధనస్సు దేశం అంటారు.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి. 1) రాజ్యాంగం ఉన్న ప్రతి దేశం ప్రజాస్వామ్యమే. 2) ప్రజాస్వామ్య దేశాలన్నింటికీ రాజ్యాంగం ఉంటుంది. 3) సంఘాలకూ (క్లబ్బు, సహకార సంఘం) రాజ్యాంగం అవసరం. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 1, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 2, 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 2, 3 మాత్రమే
ప్రజాస్వామ్యాలన్నింటికీ రాజ్యాంగం ఉంటుంది, కానీ రాజ్యాంగం ఉన్న దేశాలన్నీ ప్రజాస్వామ్యం కావు; కాబట్టి 1 తప్పు. క్లబ్బు, సహకార సంఘం, కార్మిక సంఘం, రాజకీయ పార్టీ వంటి ఏ సంఘానికైనా నియమావళి అవసరం.
దక్షిణాఫ్రికా ఉదాహరణ ఆధారంగా, రాజ్యాంగ నియమాలు ఎప్పుడు మాత్రమే నమ్మకాన్ని నిలబెట్టగలవు?
A. ఎన్నికల్లో గెలిచినవారు వాటిని సులభంగా మార్చలేనప్పుడు
B. అవి రాయకుండా మౌఖికంగా ఉన్నప్పుడు
C. మెజారిటీ వర్గం మాత్రమే వాటిని నిర్ణయించినప్పుడు
D. ప్రతి కొత్త ప్రభుత్వం కొత్తగా రాసుకునేలా ఉన్నప్పుడు
Answer & explanation
Correct: A — ఎన్నికల్లో గెలిచినవారు వాటిని సులభంగా మార్చలేనప్పుడు
రాజ్యాంగ నియమాలు పాలకులను ఎంచుకునే విధానం, ప్రభుత్వ పరిమితులు, పౌర హక్కులను నిర్ణయిస్తాయి. గెలిచినవారు వాటిని సులభంగా మార్చగలిగితే ఇరువర్గాల నమ్మకం పోతుంది; అందుకే అవి అత్యున్నతంగా, మార్చడం కష్టంగా ఉండాలి.
కరాచీ తీర్మానం (1931), 1928 నెహ్రూ ముసాయిదా రెండూ దేనికి కట్టుబడ్డాయి?
A. రాజరిక పాలన పునరుద్ధరణ
B. సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ–సమానత్వ హక్కులు, మైనారిటీ హక్కుల రక్షణ
C. పరిమిత ఓటు హక్కు, భూస్వాములకు ప్రత్యేక ప్రాతినిధ్యం
D. ఒకే మతం ఆధారిత రాజ్యం
Answer & explanation
Correct: B — సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ–సమానత్వ హక్కులు, మైనారిటీ హక్కుల రక్షణ
ఈ రెండు పత్రాలూ సార్వత్రిక వయోజన ఓటుహక్కు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వ హక్కులు, స్వతంత్ర భారత రాజ్యాంగంలో మైనారిటీల హక్కుల రక్షణకు కట్టుబడి ఉన్నాయి. అందువల్ల రాజ్యాంగ పరిషత్ ముందే కొన్ని ప్రాథమిక విలువలను నాయకులు అంగీకరించారు.
భారత రాజ్యాంగ నిర్మాతల అంతర్జాతీయ స్ఫూర్తిని జతపరచండి: (a) ఫ్రెంచ్ విప్లవం (b) బ్రిటన్ (c) అమెరికా (d) రష్యా
A. a–హక్కుల పత్రం; b–సోషలిస్టు విప్లవం; c–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం; d–ఆదర్శాలు
B. a–సోషలిస్టు విప్లవం; b–ఆదర్శాలు; c–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం; d–హక్కుల పత్రం
C. a–ఆదర్శాలు; b–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య ఆచరణ; c–హక్కుల పత్రం (Bill of Rights); d–సామాజిక, ఆర్థిక సమానత్వ ఆధారిత వ్యవస్థ ఆలోచన
D. a–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం; b–హక్కుల పత్రం; c–సోషలిస్టు విప్లవం; d–ఆదర్శాలు
Answer & explanation
Correct: C — a–ఆదర్శాలు; b–పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య ఆచరణ; c–హక్కుల పత్రం (Bill of Rights); d–సామాజిక, ఆర్థిక సమానత్వ ఆధారిత వ్యవస్థ ఆలోచన
ఫ్రెంచ్ విప్లవ ఆదర్శాలు, బ్రిటన్ పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య ఆచరణ, అమెరికా హక్కుల పత్రం, రష్యా సోషలిస్టు విప్లవం – ఇవి వరుసగా మన నాయకులకు స్ఫూర్తినిచ్చాయి. అయినా వారు కేవలం అనుకరించలేదు, మన దేశానికి సరిపోతాయో లేదో ప్రశ్నించారు.
ప్రకటన (A): రాజ్యాంగ పరిషత్ సార్వత్రిక ఓటుహక్కుతో ఎన్నికై ఉన్నా దాని కూర్పు పెద్దగా మారేది కాదు. కారణం (R): పరిషత్ ఇప్పటికే వివిధ భాషలు, కులాలు, తరగతులు, మతాలు, వృత్తుల ప్రతినిధులను కలిగి ఉంది. ఏది సరైనది?
A. A, R రెండూ సరైనవి; కానీ R, A కు వివరణ కాదు
B. A సరైనది, R తప్పు
C. A తప్పు, R సరైనది
D. A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
Answer & explanation
Correct: D — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ
పరిషత్ సభ్యులు సామాజికంగా వేర్వేరు భాషా సమూహాలు, కులాలు, తరగతులు, మతాలు, వృత్తుల నుంచి వచ్చారు. అందువల్లే ప్రత్యక్ష సార్వత్రిక ఎన్నికైనా కూర్పు పెద్దగా భిన్నంగా ఉండేది కాదని పుస్తకం చెబుతుంది; R అదే వివరణ.
రాజ్యాంగ పరిషత్ ఘట్టాలను కాలక్రమంలో అమర్చండి: (a) రాజ్యాంగ ఆమోదం (b) పరిషత్ ఎన్నికలు (c) అమలు (d) తొలి సమావేశం
A. b, d, a, c
B. d, b, a, c
C. b, a, d, c
D. b, d, c, a
Answer & explanation
Correct: A — b, d, a, c
పరిషత్ ఎన్నికలు 1946 జులైలో (b); తొలి సమావేశం 1946 డిసెంబరులో (d); రాజ్యాంగ ఆమోదం 1949 నవంబర్ 26న (a); అమలు 1950 జనవరి 26న (c). కాబట్టి సరైన క్రమం b, d, a, c.
A. జి. దుర్గాబాయి – ఆంధ్రప్రదేశ్; కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ మండలి వ్యవస్థాపక అధ్యక్షురాలు
B. టి.టి. కృష్ణమాచారి – తమిళనాడులో పుట్టి రక్షణ మంత్రి అయ్యారు
C. జైపాల్ సింగ్ – తొలి జాతీయ హాకీ జట్టు కెప్టెన్
D. రాజేంద్రప్రసాద్ – బీహార్; చంపారన్ సత్యాగ్రహంతో ప్రసిద్ధి
Answer & explanation
Correct: B — టి.టి. కృష్ణమాచారి – తమిళనాడులో పుట్టి రక్షణ మంత్రి అయ్యారు
టి.టి. కృష్ణమాచారి తమిళనాడులో పుట్టి ముసాయిదా కమిటీ సభ్యుడు, తర్వాత కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి అయ్యారు; రక్షణ మంత్రి బల్దేవ్ సింగ్. మిగతా జతలు పుస్తకంతో సరిపోతాయి.
ప్రకటన (A): అపార్థీడ్ నల్లజాతీయులకు ప్రత్యేకంగా అణచివేత విధానంగా మారింది. కారణం (R): నల్లజాతీయులు శ్వేత ప్రాంతాల్లో అనుమతి పత్రంతోనే పని చేయగలిగేవారు, నివసించడం నిషిద్ధం. ఏది సరైనది?