రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) (9వ తరగతి సోషల్ – రాజనీతి శాస్త్రం (Class 9 Social – Political Science)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
రాజ్యాంగ పరిషత్ ఏ క్రమంలో పనిచేసింది?
A. ముసాయిదా → అమలు → సూత్రాల నిర్ణయం
B. క్లాజు వారీ చర్చ → సూత్రాల నిర్ణయం → ముసాయిదా
C. ప్రాథమిక సూత్రాలు నిర్ణయం → ముసాయిదా కమిటీ ముసాయిదా → క్లాజు వారీ చర్చ
D. ముసాయిదా కమిటీ → ప్రజల ఓటింగ్ → సవరణ
Answer & explanation
Correct: C — ప్రాథమిక సూత్రాలు నిర్ణయం → ముసాయిదా కమిటీ ముసాయిదా → క్లాజు వారీ చర్చ
పరిషత్ మొదట కొన్ని ప్రాథమిక సూత్రాలను నిర్ణయించి అంగీకరించింది. తర్వాత అంబేద్కర్ అధ్యక్షతన ముసాయిదా కమిటీ చర్చ కోసం ముసాయిదా తయారుచేసింది; అనంతరం క్లాజు వారీగా లోతైన చర్చ జరిగి సవరణలు పరిశీలించారు.
భారత రాజ్యాంగ పరిషత్ పనితీరు గురించి సరైనవి ఏవి? 1) 114 రోజులు చర్చ జరిగింది. 2) రెండు వేలకు పైగా సవరణలు పరిశీలించారు. 3) చర్చలు రికార్డు చేయలేదు.
A. 1, 3 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 2, 3
D. 1, 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1, 2 మాత్రమే
సభ్యులు మూడేళ్లలో 114 రోజులు చర్చించారు; రెండు వేలకు పైగా సవరణలు పరిశీలించారు. సభలో సమర్పించిన ప్రతి పత్రం, మాట్లాడిన ప్రతి మాట రికార్డు చేసి భద్రపరిచారు (12 సంపుటాలు), కాబట్టి 3 తప్పు.
కింది నాయకులు – తర్వాత నిర్వహించిన పదవులను జతపరచండి: (a) సర్దార్ పటేల్ (b) అబుల్ కలాం ఆజాద్ (c) హెచ్.సి. ముఖర్జీ (d) బల్దేవ్ సింగ్
A. a–ఉప ప్రధాని, b–విద్యా మంత్రి, c–పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్, d–రక్షణ మంత్రి
B. a–విద్యా మంత్రి, b–ఉప ప్రధాని, c–రక్షణ మంత్రి, d–గవర్నర్
C. a–రక్షణ మంత్రి, b–గవర్నర్, c–ఉప ప్రధాని, d–విద్యా మంత్రి
D. a–పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్, b–రక్షణ మంత్రి, c–విద్యా మంత్రి, d–ఉప ప్రధాని
Answer & explanation
Correct: A — a–ఉప ప్రధాని, b–విద్యా మంత్రి, c–పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్, d–రక్షణ మంత్రి
పటేల్ తర్వాత ఉప ప్రధాని అయ్యారు; ఆజాద్ తొలి కేంద్ర మంత్రివర్గంలో విద్యాశాఖ మంత్రి; హెచ్.సి. ముఖర్జీ తర్వాత పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నర్; బల్దేవ్ సింగ్ కేంద్ర రక్షణ మంత్రి. ఈ జత మాత్రమే అన్నింటికీ సరిపోతుంది.
కింది వారిలో కాంగ్రెస్ నాయకుడు కాని, ఆదివాసీ మహాసభ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. టి.టి. కృష్ణమాచారి
B. జైపాల్ సింగ్
C. హెచ్.సి. ముఖర్జీ
D. రాజేంద్రప్రసాద్
Answer & explanation
Correct: B — జైపాల్ సింగ్
జార్ఖండ్‌లో పుట్టిన జైపాల్ సింగ్ తొలి జాతీయ హాకీ జట్టు కెప్టెన్, ఆదివాసీ మహాసభ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు, తర్వాత జార్ఖండ్ పార్టీ స్థాపకుడు. మిగతా ముగ్గురు కాంగ్రెస్ నాయకులు.
A. a–భారతీయ జనసంఘ్, b–స్వతంత్ర పార్టీ, c–జార్ఖండ్ పార్టీ
B. a–రిపబ్లికన్ పార్టీ, b–స్వతంత్ర పార్టీ, c–భారతీయ జనసంఘ్
C. a–స్వతంత్ర పార్టీ, b–భారతీయ జనసంఘ్, c–రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
D. a–జార్ఖండ్ పార్టీ, b–రిపబ్లికన్ పార్టీ, c–స్వతంత్ర పార్టీ
Answer & explanation
Correct: C — a–స్వతంత్ర పార్టీ, b–భారతీయ జనసంఘ్, c–రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
మున్షీ స్వతంత్ర పార్టీని, శ్యామాప్రసాద్ ముఖర్జీ భారతీయ జనసంఘ్ (వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు)ను, అంబేద్కర్ రిపబ్లికన్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియాను స్థాపించారు. జార్ఖండ్ పార్టీని జైపాల్ సింగ్ స్థాపించారు.
A. సభ్యులందరూ కాంగ్రెస్ పార్టీ వారే, ఒకే భావజాలం కలవారు
B. మహిళలు, ఆదివాసీలకు ప్రాతినిధ్యం లేదు
C. సభ్యులందరూ ఒకే రాష్ట్రానికి చెందినవారు
D. కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం ఉన్నా, ఆ పార్టీతో ఏకీభవించని సభ్యులు, వివిధ భాషలు, మతాలు, వృత్తుల వారూ ఉన్నారు
Answer & explanation
Correct: D — కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం ఉన్నా, ఆ పార్టీతో ఏకీభవించని సభ్యులు, వివిధ భాషలు, మతాలు, వృత్తుల వారూ ఉన్నారు
పరిషత్‌లో కాంగ్రెస్ ఆధిపత్యం ఉన్నా అందులోనే విభిన్న రాజకీయ గ్రూపులు ఉన్నాయి; కాంగ్రెస్‌తో ఏకీభవించని సభ్యులు (కమ్యూనిస్టు, హిందూ మహాసభ వంటివారు) ఉన్నారు. భాషలు, కులాలు, మతాలు, వృత్తుల వారూ ఉన్నారు; మహిళలు (దుర్గాబాయి, సరోజినీ), ఆదివాసీ (జైపాల్ సింగ్) కూడా ఉన్నారు.
గాంధీ 1931 యంగ్ ఇండియా రాజ్యాంగ ఆశయాల్లో లేని అంశం ఏది?
A. మతం ఆధారంగా దేశాన్ని రెండు భాగాలుగా విభజించడం
B. అస్పృశ్యత నిర్మూలన
C. మద్యం, మాదకద్రవ్యాల నిషేధ భావన
D. స్త్రీలకు పురుషులతో సమాన హక్కులు
Answer & explanation
Correct: A — మతం ఆధారంగా దేశాన్ని రెండు భాగాలుగా విభజించడం
గాంధీ ఆశయాల్లో అస్పృశ్యత శాపం లేని దేశం, మత్తు పదార్థాల శాపం లేని దేశం, స్త్రీపురుషులకు సమాన హక్కులు ఉన్నాయి. మతం ఆధారంగా విభజన ఆయన ఆశయం కాదు; అది పుస్తకం చెప్పిన విభజన బాధాకర అనుభవం.
కింది మూడు ప్రవేశికల్లో దక్షిణాఫ్రికా ప్రవేశికకు మాత్రమే వర్తించేది ఏది?
A. "ప్రజలమైన మేము" అని ప్రారంభించడం
B. గతంలోని అన్యాయాలను గుర్తిస్తూ, దైవ ప్రార్థనతో ముగియడం
C. న్యాయాన్ని లక్ష్యంగా చెప్పడం
D. రాజ్యాంగాన్ని ప్రజలు స్వీకరించినట్లు చెప్పడం
Answer & explanation
Correct: B — గతంలోని అన్యాయాలను గుర్తిస్తూ, దైవ ప్రార్థనతో ముగియడం
దక్షిణాఫ్రికా ప్రవేశిక గత అన్యాయాలను గుర్తించి, "భగవంతుడు మన ప్రజలను రక్షించుగాక" అనే ప్రార్థనతో ముగుస్తుంది. భారత ప్రవేశికలో దేవుని ప్రస్తావన లేదు. ప్రజల పేరిట ప్రారంభం, న్యాయ లక్ష్యం వంటివి అనేక ప్రవేశికల్లో ఉమ్మడి.
కింది ప్రవేశిక పదాలను అర్థాలతో జతపరచండి: (a) సార్వభౌమ (b) గణతంత్ర (c) సౌభ్రాతృత్వం (d) లౌకిక
A. a–ఎన్నికైన దేశాధినేత; b–అంతర్గత, బాహ్య నిర్ణయాల్లో ప్రజల హక్కు; c–అధికారిక మతం లేదు; d–ఒకే కుటుంబ సభ్యుల భావన
B. a–అధికారిక మతం లేదు; b–ఒకే కుటుంబ భావన; c–ఎన్నికైన దేశాధినేత; d–ప్రజల అత్యున్నత హక్కు
C. a–అంతర్గత, బాహ్య నిర్ణయాల్లో ప్రజల అత్యున్నత హక్కు; b–ఎన్నికైన దేశాధినేత; c–ఒకే కుటుంబ సభ్యుల భావన; d–అధికారిక మతం లేదు
D. a–ఒకే కుటుంబ భావన; b–అధికారిక మతం లేదు; c–ప్రజల అత్యున్నత హక్కు; d–ఎన్నికైన దేశాధినేత
Answer & explanation
Correct: C — a–అంతర్గత, బాహ్య నిర్ణయాల్లో ప్రజల అత్యున్నత హక్కు; b–ఎన్నికైన దేశాధినేత; c–ఒకే కుటుంబ సభ్యుల భావన; d–అధికారిక మతం లేదు
సార్వభౌమ = ప్రజలకే అత్యున్నత నిర్ణయాధికారం; గణతంత్ర = ఎన్నికైన దేశాధినేత; సౌభ్రాతృత్వం = అందరూ ఒకే కుటుంబ సభ్యుల్లా ప్రవర్తించడం; లౌకిక = అధికారిక మతం లేకపోవడం. మిగతా ఎంపికల్లో అర్థాలు తారుమారయ్యాయి.
Correct: D — ఒక మతానికి ప్రత్యేక రాజ్య హోదా కల్పించడం
న్యాయం అంటే కులం, మతం, లింగం పేరిట వివక్ష లేకపోవడం, సామాజిక అసమానతల తగ్గింపు, వెనుకబడిన వర్గాల సంక్షేమం. ఒక మతానికి ప్రత్యేక హోదా అనేది లౌకిక భావనకూ, న్యాయానికీ విరుద్ధం.