రాజ్యాంగ రూపకల్పన (Constitutional Design) · Practice MCQs

Correct: C — A, R రెండూ సరైనవి; R, A కు సరైన వివరణ

సోమనాథ్ లాహిరి (కమ్యూనిస్టు), శ్యామాప్రసాద్ ముఖర్జీ (హిందూ మహాసభ), జైపాల్ సింగ్ (ఆదివాసీ), మున్షీ (గాంధేయ), నెహ్రూ (సోషలిస్టు ప్రతిపాదకుడు) వంటివారు పరిషత్‌లో ఉండటం వల్ల అది విభిన్న భావజాలాల సభ.

Correct: D — హెచ్.సి. ముఖర్జీ, జి. దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ

హెచ్.సి. ముఖర్జీ రాజ్యాంగ పరిషత్ ఉపాధ్యక్షుడు; జి. దుర్గాబాయి ఆంధ్ర మహిళా సభ స్థాపకురాలు; నెహ్రూ తాత్కాలిక ప్రభుత్వ ప్రధాని, తర్వాత తొలి ప్రధానమంత్రి. రాజేంద్రప్రసాద్ అధ్యక్షుడు, సరోజినీ నాయుడు గవర్నర్ అయ్యారు.

Correct: A — రాజకీయాల్లో సమానత్వం ఉన్నా సామాజిక, ఆర్థిక జీవితంలో అసమానత కొనసాగితే రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యమే ప్రమాదంలో పడుతుంది

అంబేద్కర్ ప్రకారం రాజకీయాల్లో ఒక వ్యక్తి – ఒక ఓటు, ఒక ఓటు – ఒక విలువ సూత్రం అమల్లో ఉంటుంది; కానీ సామాజిక, ఆర్థిక జీవితంలో ఒక మనిషి – ఒక విలువ సూత్రాన్ని నిరాకరిస్తున్నాం. ఇది ఎక్కువకాలం సాగితే రాజకీయ ప్రజాస్వామ్యమే ప్రమాదంలో పడుతుంది.

Correct: B — A సరైనది, R తప్పు

అసమానత లేని భారతమనే కలను ఇద్దరూ పంచుకున్నారు (A సరైనది). అయితే అసమానతలను ఎలా తొలగించాలనే విషయంలో అంబేద్కర్‌కు భిన్నమైన అవగాహన ఉండేది; ఆయన గాంధీని, ఆయన దృష్టిని చాలాసార్లు తీవ్రంగా విమర్శించారు; కాబట్టి R తప్పు.

Correct: C — 1, 2, 3 అన్నీ సరైనవి

అమెరికా ప్రవేశిక నమూనా ప్రభావం వల్ల చాలా దేశాలు ప్రవేశికతో రాజ్యాంగం మొదలుపెట్టాయి. పాఠ్యపుస్తకం ప్రకారం ప్రవేశిక ప్రజాస్వామ్యంపై కవితలా ఉండి, ప్రభుత్వ ఏ చట్టాన్నైనా చర్యనైనా మంచిదా చెడ్డదా అని పరీక్షించే ప్రమాణం ఇస్తుంది.

Correct: D — సంపద సమాజం కలసి సృష్టిస్తుంది, సమానంగా పంచుకోవాలి; అసమానతలు తగ్గించడానికి భూమి, పరిశ్రమల యాజమాన్యాన్ని ప్రభుత్వం క్రమబద్ధీకరించాలి

సామ్యవాద భావనలో సంపద సామాజికంగా సృష్టి అవుతుంది కాబట్టి దాన్ని సమాజం సమానంగా పంచుకోవాలి; భూమి, పరిశ్రమల యాజమాన్యాన్ని ప్రభుత్వం క్రమబద్ధీకరించి సామాజిక–ఆర్థిక అసమానతలను తగ్గించాలి. మిగతావి లౌకిక, గణతంత్ర, సార్వభౌమ భావనలకు విరుద్ధం/సంబంధించినవి.

Correct: A — ప్రజల ఆకాంక్షలకు, సమాజ మార్పులకు అనుగుణంగా ఉండాలని; దాన్ని పవిత్రమైన, మార్చలేని చట్టంగా చూడలేదు

భారత రాజ్యాంగం సుదీర్ఘమైనది, వివరణాత్మకమైనది; కాబట్టి నవీకరించడానికి తరచూ సవరించాల్సి ఉంటుంది. నిర్మాతలు దీన్ని పవిత్రమైన, స్థిరమైన, మార్చలేని చట్టంగా చూడలేదు; అందుకే కాలానుగుణంగా మార్పులు చేర్చడానికి సవరణ నిబంధనలు పెట్టారు.

Correct: B — దేశాధినేత పేరు (ఏ వ్యక్తి పేరు)

ప్రజాస్వామ్య రాజ్యాంగం దేశాధినేత అధికారాలు, శాసనసభ అధికారాలు, దేశం పేరు వంటి విషయాలను నిర్దేశిస్తుంది. కానీ ఏ వ్యక్తి పేరూ రాజ్యాంగంలో ఉండదు, ఎందుకంటే పదవులు రాజ్యాంగ పద్ధతిలో ఎన్నికైనవారు నిర్వహిస్తారు.

Correct: C — రాజద్రోహం (Treason) – తాను విధేయత చూపాల్సిన ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయడానికి ప్రయత్నించే నేరం

పదకోశం ప్రకారం రాజద్రోహం అంటే విధేయత చూపాల్సిన రాజ్య ప్రభుత్వాన్ని కూలదోయడానికి ప్రయత్నించే నేరం; మండేలాపై ఇదే అభియోగం మోపారు. రాజ్యాంగ సవరణ అంటే అత్యున్నత శాసన సంస్థ చేసే మార్పు; ప్రవేశిక పరిచయ ప్రకటన; ముసాయిదా ప్రాథమిక రూపం.

Correct: D — ప్రభుత్వ అంగాల ఏర్పాటు, పౌరుల హక్కులు, ప్రభుత్వ అధికార పరిమితులు రాజ్యాంగంలో ఉంటాయి

రాజ్యాంగం అత్యున్నత చట్టం కాబట్టి దాని అధికారం ఇతర చట్టాలకు సమానం కాదు. అది ప్రభుత్వ అంగాల ఏర్పాటును, పౌర హక్కులను, ప్రభుత్వ అధికార పరిమితులను నిర్దేశిస్తుంది; విలువలు, సంస్థల గురించి రెండింటి గురించీ ఉంటుంది; సవరణకు అవకాశం ఉంది.