Free practice MCQs with answers and explanations for శీతోష్ణస్థితి (Climate) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
శీతాకాలంలో ఉష్ణోగ్రత ఏ దిశలో తగ్గుతుంది?
A. ఉత్తరం నుంచి దక్షిణానికి
B. తూర్పు నుంచి పడమరకు మాత్రమే
C. దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి
D. ఎక్కడా తగ్గదు
Answer & explanation
Correct: C — దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి
చెన్నైలో సగటు 24–25°C ఉండగా ఉత్తర మైదానాల్లో 10–15°C; అంటే శీతాకాలంలో ఉష్ణోగ్రత దక్షిణం నుంచి ఉత్తరానికి వెళ్లేకొద్దీ తగ్గుతుంది. ఉత్తరాన మంచు (Frost) సాధారణం, హిమాలయ ఎగువ వాలుల్లో హిమపాతం ఉంటుంది.
వేసవి ఉష్ణోగ్రతల గురించి ఏ జంట పాఠ్యాంశ ప్రకారం సరైనది?
A. మార్చి – వాయవ్య భారతం 45°C
B. మే – దక్కన్ పీఠభూమి 38°C
C. ఏప్రిల్ – దక్కన్ పీఠభూమి 45°C
D. ఏప్రిల్ – గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ సుమారు 42°C
Answer & explanation
Correct: D — ఏప్రిల్ – గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్ సుమారు 42°C
మార్చిలో దక్కన్ పీఠభూమిలో గరిష్ఠం సుమారు 38°C, ఏప్రిల్‌లో గుజరాత్, మధ్యప్రదేశ్‌లలో సుమారు 42°C, మేలో వాయవ్య భాగాల్లో 45°C. ఈ క్రమం ఉష్ణ పట్టీ ఉత్తరానికి జరగడాన్ని చూపుతుంది.
మే చివరికి ఏర్పడే పొడవైన అల్ప పీడన ద్రోణి ఏ ప్రాంతాల మధ్య విస్తరిస్తుంది?
A. థార్ ఎడారి (వాయవ్యం) నుంచి పట్నా, ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి వరకు
B. కేరళ నుంచి కశ్మీర్ వరకు
C. అస్సాం నుంచి గుజరాత్ తీరం వరకు
D. లేహ్ నుంచి చెన్నై వరకు
Answer & explanation
Correct: A — థార్ ఎడారి (వాయవ్యం) నుంచి పట్నా, ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి వరకు
మే చివరిలో థార్ ఎడారి నుంచి తూర్పు, ఆగ్నేయ దిశగా పట్నా, ఛోటానాగ్‌పూర్ పీఠభూమి వరకు పొడవైన అల్ప పీడన ద్రోణి ఏర్పడుతుంది; ఆ ద్రోణి చుట్టూ గాలి ప్రసరణ మొదలవుతుంది.
A. హిమాలయాల ఉత్తరం నుంచి దక్షిణ సముద్రానికి వీస్తాయి
B. దక్షిణ హిందూ మహాసముద్ర అధిక పీడన ప్రాంతం నుంచి ఆగ్నేయంగా కదిలి, భూమధ్యరేఖ దాటి, కుడివైపు మళ్లి భారత అల్ప పీడన ప్రాంతానికి వస్తాయి
C. భూమిపై పుట్టి సముద్రం వైపు వీస్తాయి
D. బంగాళాఖాతం నుంచి మాత్రమే పుట్టి పశ్చిమానికి వెళ్తాయి
Answer & explanation
Correct: B — దక్షిణ హిందూ మహాసముద్ర అధిక పీడన ప్రాంతం నుంచి ఆగ్నేయంగా కదిలి, భూమధ్యరేఖ దాటి, కుడివైపు మళ్లి భారత అల్ప పీడన ప్రాంతానికి వస్తాయి
భూమధ్యరేఖ దాటిన గాలి కోరియోలిస్ బలం వల్ల కుడివైపు మళ్లి నైరుతి దిశలో భారత ద్వీపకల్పంలోకి వస్తుంది. వెచ్చని సముద్రాలపై వీయడం వల్ల తేమ గ్రహిస్తుంది. భూమి నుంచి సముద్రానికి వీచేవి శీతాకాల ఈశాన్య పవనాలు.
1. పశ్చిమ కనుమల పవనాభిముఖ వాలు రుతుపవన ఆరంభంలో 250 సెం.మీ.కు మించి వర్షం పొందుతుంది. 2. రాజస్థాన్, గుజరాత్‌లోని కొన్ని భాగాలు అత్యధిక వర్షం పొందుతాయి. ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1, 2 రెండూ సరైనవి
C. 1 మాత్రమే సరైనది
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి కావు
Answer & explanation
Correct: C — 1 మాత్రమే సరైనది
పశ్చిమ కనుమల పవనాభిముఖ వాలు ఆరంభంలోనే 250 సెం.మీ.కు పైగా అతి భారీ వర్షం పొందుతుంది, కాబట్టి 1 సరైనది. రాజస్థాన్, గుజరాత్‌లోని కొన్ని భాగాల్లో వర్షం స్వల్పం; గరిష్ఠ రుతుపవన వర్షం ఈశాన్యంలో కాబట్టి 2 తప్పు.
రుతుపవన ద్రోణి అక్షం హిమాలయాలకు దగ్గరగా జరిగినప్పుడు ఏమవుతుంది?
A. మైదానాల్లో నిరంతర భారీ వర్షం
B. దేశమంతటా వర్షం పూర్తిగా ఆగిపోవడం
C. తూర్పు తీరంలో మాత్రమే వర్షం
D. మైదానాల్లో దీర్ఘ పొడి విరామాలు, హిమాలయ నదుల పర్వత పరివాహకాల్లో భారీ వర్షాలు
Answer & explanation
Correct: D — మైదానాల్లో దీర్ఘ పొడి విరామాలు, హిమాలయ నదుల పర్వత పరివాహకాల్లో భారీ వర్షాలు
ద్రోణి అక్షం మైదానాల మీదుంటే అక్కడ మంచి వర్షం. అది హిమాలయాల వైపు జరిగితే మైదానాల్లో పొడి విరామాలు ఎక్కువవుతాయి, అదే సమయంలో పర్వత పరివాహకాల్లో కురిసే భారీ వర్షాలు మైదానాల్లో వినాశకర వరదలు తెస్తాయి.
రుతుపవనాలు ఉత్తర మైదానాల నుంచి వైదొలగడం ఏ సమయానికి పూర్తవుతుంది?
A. అక్టోబర్ ఆరంభానికి
B. మార్చి ఆరంభానికి
C. జూలై మధ్యకు
D. డిసెంబర్ చివరికి
Answer & explanation
Correct: A — అక్టోబర్ ఆరంభానికి
అక్టోబర్–నవంబర్‌లో సూర్యుడు దక్షిణానికి కదిలినట్లు కనిపించడంతో ఉత్తర మైదానాల ద్రోణి బలహీనపడి అధిక పీడనం ఆక్రమిస్తుంది; అక్టోబర్ ఆరంభానికి రుతుపవనం అక్కడి నుంచి వైదొలుగుతుంది. ఇది వేడి వర్షాకాలం నుంచి పొడి శీతాకాలానికి పరివర్తన కాలం.
కింది ప్రాంతాల్లో 60 సెం.మీ. కంటే తక్కువ వర్షం పొందే ప్రాంతం కానిది ఏది?
A. పశ్చిమ రాజస్థాన్
B. ఈశాన్య భారతం
C. పంజాబ్, హరియాణాలోని ఆనుకున్న భాగాలు
D. లేహ్ పరిసరాలు
Answer & explanation
Correct: B — ఈశాన్య భారతం
ఈశాన్య భారతం 400 సెం.మీ.కు పైగా వర్షం పొందే అధిక వర్ష ప్రాంతం. పశ్చిమ రాజస్థాన్, ఆనుకున్న గుజరాత్, హరియాణా, పంజాబ్ భాగాలు, దక్కన్ అంతర్భాగం, లేహ్ పరిసరాలు అల్ప వర్ష ప్రాంతాలు.
ద్వీపకల్ప పీఠభూమి మితమైన ఉష్ణోగ్రతలు కలిగి ఉండటానికి పాఠ్యాంశం చెప్పిన కారణం ఏమిటి?
A. మధ్యలో హిమాలయాలు ఉండటం
B. సముద్రానికి చాలా దూరంగా ఉండటం
C. మూడు వైపులా సముద్ర ప్రభావం ఉండటం
D. సతతం మంచు కురియడం
Answer & explanation
Correct: C — మూడు వైపులా సముద్ర ప్రభావం ఉండటం
ద్వీపకల్ప పీఠభూమి మూడు వైపుల సముద్ర ప్రభావంలో ఉండటం వల్ల మితమైన ఉష్ణోగ్రతలు ఉంటాయి; ఉత్తర భారతం ఏకరీతిగా వెచ్చగా ఉండటానికి హిమాలయాల రక్షణ కారణం. ఇవి రెండూ మితం చేసే ప్రభావాలే.
పాఠ్యపుస్తక పట్టిక ప్రకారం కోల్‌కతా, ఢిల్లీల్లో జూన్ కంటే జూలైలో ఎక్కువ వర్షం ఉంటే, జూన్‌లో జూలై కంటే ఎక్కువ వర్షం ఉండే కేంద్రాల జంట ఏది?
A. ఢిల్లీ, జోధ్‌పూర్
B. కోల్‌కతా, నాగ్‌పూర్
C. చెన్నై, లేహ్
D. షిల్లాంగ్, తిరువనంతపురం
Answer & explanation
Correct: D — షిల్లాంగ్, తిరువనంతపురం
షిల్లాంగ్‌లో జూన్ 47.6, జూలై 35.9; తిరువనంతపురంలో జూన్ 35.6, జూలై 22.3 సెం.మీ. అంటే రెండింటిలో జూన్ ఎక్కువ. ఢిల్లీ (7.4 → 19.3), జోధ్‌పూర్ (3.1 → 10.8), నాగ్‌పూర్ (22.2 → 37.6)లో జూలై ఎక్కువ.