Free practice MCQs with answers and explanations for శీతోష్ణస్థితి (Climate) (9వ తరగతి సోషల్ – భూగోళశాస్త్రం (Class 9 Social – Geography)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
భారతదేశంలో సాధారణంగా రుతుపవనాలు ఏ సమయంలో వస్తాయి (పాఠ్యపుస్తక వ్యాయామం ప్రకారం)?
A. జూన్ ఆరంభంలో
B. మే ఆరంభంలో
C. జూలై ఆరంభంలో
D. ఆగస్టు ఆరంభంలో
Answer & explanation
Correct: A — జూన్ ఆరంభంలో
బహుళైచ్ఛిక వ్యాయామంలో రుతుపవనాలు భారత్లో సుమారుగా జూన్ ఆరంభంలో వస్తాయని సమాధానం. జూన్ ఆరంభానికి ఉత్తర మైదానాల్లో అల్ప పీడనం తీవ్రమై దక్షిణార్ధగోళపు గాలులను ఆకర్షిస్తుంది.
కింది వాటిలో 1. వాతావరణం, శీతోష్ణస్థితి మూలకాలు ఒకటే: ఉష్ణోగ్రత, పీడనం, గాలి, తేమ, అవపాతం. 2. శీతోష్ణస్థితి అంటే ఒక రోజు ఉన్న వాతావరణ స్థితి. ఏది సరైనది?
A. 2 మాత్రమే సరైనది
B. 1 మాత్రమే సరైనది
C. 1, 2 రెండూ సరైనవి
D. 1, 2 రెండూ సరైనవి కావు
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే సరైనది
వాతావరణం, శీతోష్ణస్థితి రెండింటికీ మూలకాలు ఒకటే: ఉష్ణోగ్రత, వాతావరణ పీడనం, గాలి, తేమ, అవపాతం, కాబట్టి 1 సరైనది. 2 తప్పు, ఎందుకంటే ఒక సమయంలోని స్థితి వాతావరణం; శీతోష్ణస్థితి 30 ఏళ్లకు పైగా సగటు.
పాఠ్యాంశం తిరువనంతపురంలో ఉష్ణోగ్రత సుమారు 22°C ఉంటుందని చెప్పింది; −10°C కాదు. ద్రాస్లో శీతాకాల రాత్రి −45°C, రాజస్థాన్ ఎడారిలో 50°C వరకు, పహల్గామ్లో సుమారు 20°C అనే జంటలు సరైనవి.
సముద్రానికి దూరం పెరిగే కొద్దీ (ఖండాంతర్గత ప్రభావం – Continentality) అంతర్భాగంలో ఏమవుతుంది?
A. ఏడాదంతా ఒకే ఉష్ణోగ్రత ఉంటుంది
B. వర్షం తప్పకుండా ఎక్కువవుతుంది
C. రాత్రి పగలు తేడా పూర్తిగా లేకుండా పోతుంది
D. వేసవిలో బాగా వేడి, శీతాకాలంలో బాగా చలి వంటి విపరీత వాతావరణం ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: D — వేసవిలో బాగా వేడి, శీతాకాలంలో బాగా చలి వంటి విపరీత వాతావరణం ఉంటుంది
సముద్రం శీతోష్ణస్థితిని మితం చేస్తుంది; దూరం పెరిగే కొద్దీ ఆ ప్రభావం తగ్గి వేసవిలో అధిక వేడి, శీతాకాలంలో అధిక చలి వస్తాయి. దీనినే ఖండాంతర్గత ప్రభావం అంటారు. తీరాల్లో ఉష్ణోగ్రత తేడాలు తక్కువ, అంతర్భాగంలో ఎక్కువ.
పర్వతాల పవనవిముఖ (Leeward) దిశ గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. అది సాపేక్షంగా పొడిగా ఉంటుంది
B. అది ఎక్కువ వర్షం పొందుతుంది
C. అది హిమపాత ప్రాంతం మాత్రమే
D. అది ఎల్లప్పుడూ వేడి సముద్రం వైపు ఉంటుంది
Answer & explanation
Correct: A — అది సాపేక్షంగా పొడిగా ఉంటుంది
ఎత్తైన పర్వతాలు వర్షాన్నిచ్చే గాలులను అడ్డుకుని పవనాభిముఖ వైపు వర్షం కురిపిస్తాయి; గాలి దాటాక తేమ తగ్గి పవనవిముఖ వైపు పొడిగా ఉంటుంది. దక్కన్, సహ్యాద్రికి తూర్పున తక్కువ వర్షానికి ఇదే కారణం.
భారత శీతోష్ణస్థితిలో ఉష్ణమండల, ఉపఉష్ణమండల లక్షణాలు రెండూ ఉండటానికి కారణం ఏమిటి?
A. దేశం మొత్తం భూమధ్యరేఖ మీద ఉండటం
B. కర్కాటక రేఖ దేశం మధ్యలో వెళ్లి, దక్షిణ సగాన్ని ఉష్ణమండలంలో, ఉత్తర సగాన్ని ఉపఉష్ణమండలంలో ఉంచడం
C. దేశమంతా ఉపఉష్ణమండలంలో మాత్రమే ఉండటం
D. దేశం ధృవ ప్రాంతం దగ్గరగా ఉండటం
Answer & explanation
Correct: B — కర్కాటక రేఖ దేశం మధ్యలో వెళ్లి, దక్షిణ సగాన్ని ఉష్ణమండలంలో, ఉత్తర సగాన్ని ఉపఉష్ణమండలంలో ఉంచడం
కర్కాటక రేఖ రణ్ ఆఫ్ కచ్ నుంచి మిజోరం వరకు మధ్యలో వెళ్తుంది. రేఖకు దక్షిణాన దాదాపు సగం భాగం ఉష్ణమండలం, ఉత్తరాన మిగతా భాగం ఉపఉష్ణమండలం. అందువల్ల రెండు రకాల లక్షణాలు కలిసి ఉంటాయి.
ఉత్తరాన ఉన్న పర్వతాల సగటు ఎత్తు సుమారు ఎంత (పాఠ్యాంశం ప్రకారం)?
A. సుమారు 600 మీటర్లు
B. సుమారు 30 మీటర్లు
C. సుమారు 6,000 మీటర్లు
D. సుమారు 60 మీటర్లు
Answer & explanation
Correct: C — సుమారు 6,000 మీటర్లు
ఉత్తర పర్వతాల సగటు ఎత్తు సుమారు 6,000 మీ. కాగా విశాల తీర ప్రాంతంలో గరిష్ఠ ఎత్తు కేవలం సుమారు 30 మీ. ఈ భారీ తేడా ఉష్ణోగ్రతలో, వాతావరణంలో ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలకు ఒక కారణం.
ఈశాన్య పవనాలు (North-easterly winds) భారత్లో దాదాపు వర్షం ఇవ్వకపోవడానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?
A. అవి చాలా వేగంగా వీయడం
B. అవి ఎల్లప్పుడూ సముద్రం వైపు వెళ్లడం మాత్రమే
C. అవి భూమధ్యరేఖ దాటకపోవడం
D. అవి భూమిపై పుట్టి భూమిపై వీస్తూ తేమను తక్కువగా మోయడం
Answer & explanation
Correct: D — అవి భూమిపై పుట్టి భూమిపై వీస్తూ తేమను తక్కువగా మోయడం
ఈశాన్య పవనాలు ఉపఉష్ణమండల అధిక పీడన పట్టీ నుంచి పుట్టి భూమిపై వీస్తాయి కాబట్టి చాలా తక్కువ తేమను కలిగి ఉంటాయి; అందుకే వర్షం ఇవ్వవు. భారత్ శుష్కంగా లేకపోవడానికి కారణం నైరుతి రుతుపవనాలు.
వేసవిలో అల్ప పీడన ప్రాంతాలు ఎక్కడ ఏర్పడి గాలుల దిశ తిరగబడటానికి కారణమవుతాయి?
A. మధ్య ఆసియా భూభాగంలో, వాయవ్య భారతంలో
B. హిమాలయాలకు ఉత్తరాన మాత్రమే
C. దక్షిణ హిందూ మహాసముద్రంలో
D. తూర్పు తీరం సముద్రంలో మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — మధ్య ఆసియా భూభాగంలో, వాయవ్య భారతంలో
వేసవిలో మధ్య ఆసియా లోపలి భూభాగంలో, వాయవ్య భారతంలో అల్ప పీడనం ఏర్పడుతుంది; దాని వైపు దక్షిణ హిందూ మహాసముద్ర అధిక పీడన ప్రాంతం నుంచి గాలులు వస్తాయి. శీతాకాలంలో మాత్రం హిమాలయాల ఉత్తరాన అధిక పీడనం ఉంటుంది.
శీతాకాలంలో తమిళనాడు తీరంలో కొంత వర్షం కురవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. నైరుతి రుతుపవనాల రాక
B. ఈశాన్య పవనాలు అక్కడ సముద్రం నుంచి భూమి వైపు వీయడం
C. పశ్చిమ అలజడులు మధ్యధరా నుంచి రావడం
D. లూ గాలులు తీరానికి చేరడం
Answer & explanation
Correct: B — ఈశాన్య పవనాలు అక్కడ సముద్రం నుంచి భూమి వైపు వీయడం
శీతాకాలంలో ఈశాన్య పవనాలు దేశంలో ఎక్కువ భాగం భూమి నుంచి సముద్రానికి వీస్తాయి కాబట్టి పొడిగా ఉంటుంది. కానీ తమిళనాడు తీరంలో అవి సముద్రం నుంచి భూమికి వీస్తాయి, అందుకే అక్కడ కొంత వర్షం కురుస్తుంది.