Free practice MCQs with answers and explanations for చలనం (Motion) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
కిందివాటిలో చలనం సాపేక్షమని చెప్పే సరైన ఉదాహరణ ఏది?
A. నిశ్చలంగా ఉన్న వస్తువు ఎవరికీ కదలదు
B. కదులుతున్న బస్సులో కూర్చున్న వ్యక్తికి పక్కన ఉన్న ప్రయాణికుడు నిశ్చలంగా, రోడ్డు పక్క చెట్లు వెనక్కి కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తాయి
C. వస్తువు చలనం ఎవరు చూసినా ఒకేలా ఉంటుంది
D. చలనాన్ని చెప్పడానికి నిర్దేశ బిందువు అవసరం లేదు
Answer & explanation
Correct: B — కదులుతున్న బస్సులో కూర్చున్న వ్యక్తికి పక్కన ఉన్న ప్రయాణికుడు నిశ్చలంగా, రోడ్డు పక్క చెట్లు వెనక్కి కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తాయి
బస్సులో ఉన్నవారికి చెట్లు కదులుతున్నట్లు, తోటి ప్రయాణికులు నిశ్చలంగా కనిపిస్తారు; బయటి వ్యక్తికి బస్సు కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. అంటే చలనం, నిశ్చలత చూసేవారి నిర్దేశ చట్రంపై ఆధారపడతాయి. మిగతా ప్రకటనలు దీనికి విరుద్ధం.
కిందివాటిలో చలన రకాల జాబితా ఏది (ఈ అధ్యాయం ప్రకారం)?
A. సరళరేఖా, ధ్వని, కాంతి చలనాలు
B. ఉష్ణ, విద్యుత్, అయస్కాంత చలనాలు
C. గురుత్వ, ఘర్షణ, బల చలనాలు
D. సరళరేఖా, వృత్తాకార, భ్రమణ, కంపన చలనాలు
Answer & explanation
Correct: D — సరళరేఖా, వృత్తాకార, భ్రమణ, కంపన చలనాలు
చలనాలు సరళరేఖా మార్గంలో, వృత్తాకార మార్గంలో ఉండవచ్చు; కొన్ని వస్తువులు భ్రమిస్తాయి, మరికొన్ని కంపిస్తాయి; వీటి కలయికలు కూడా ఉంటాయి. ఇతర జాబితాలు చలన రకాలు కావు, శక్తి లేదా బలం రకాలకు చెందినవి.
Correct: A — దాని పరిమాణం ప్రయాణించిన దూరం కంటే ఎక్కువ కాదు
స్థానభ్రంశం కనిష్ఠ దూరం కాబట్టి దాని పరిమాణం మార్గం పొడవు అయిన దూరం కంటే ఎప్పటికీ ఎక్కువ కాదు; సరళరేఖపై ఒకే దిశలో కదిలితే సమానం. వస్తువు మొదటి చోటుకే వస్తే అది సున్నా కావచ్చు; దానికి దిశ ఉంటుంది.
ఒక వస్తువు Oనుండి A (60 km) కి వెళ్లి, అక్కడి నుండి అదే మార్గంలో 25 km వెనక్కి వస్తే దూరం, స్థానభ్రంశం పరిమాణం వరుసగా ఎంత?
A. 35 km, 85 km
B. 60 km, 60 km
C. 85 km, 35 km
D. 95 km, 35 km
Answer & explanation
Correct: C — 85 km, 35 km
దూరం = 60 + 25 = 85 km (మొత్తం మార్గం). స్థానభ్రంశం పరిమాణం = O నుండి చివరి స్థానానికి కనిష్ఠ దూరం = 60 − 25 = 35 km. 95 అనేది A నుండి మరో చివరికి వెళ్లిన పాఠ్య ఉదాహరణ విలువ; క్రమం తారుమారైనవి తప్పు.
10 m భుజం గల చతురస్రాకార పొలం చుట్టూ ఒక చుట్టుకు 40 s పడుతుంది. 2 నిమిషాల 20 సెకన్ల తర్వాత స్థానభ్రంశం పరిమాణం సుమారు ఎంత?
A. 0 m
B. 10 m
C. 14.1 m
D. 140 m
Answer & explanation
Correct: C — 14.1 m
140 s = 3½ చుట్లు. మూడు పూర్తి చుట్ల తర్వాత మొదటి బిందువే; అర చుట్టు అంటే ఎదురు మూల, అంటే కర్ణం పొడవు 10√2 ≈ 14.1 m. 0 పూర్తి చుట్లకే; 140 m దూరం (స్థానభ్రంశం కాదు).
ఒక వస్తువు 15 నిమిషాలకు ఒకసారి నమోదైన దూరాలు 10, 20, 30, 40, 50, 60, 70 m. మరో వస్తువు: 12, 19, 23, 35, 37, 41, 44 m. వీటి గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. మొదటిది ఏకరీతి, రెండవది అఏకరీతి చలనం
B. రెండూ ఏకరీతి చలనాలు
C. మొదటిది అఏకరీతి, రెండవది ఏకరీతి
D. రెండూ అఏకరీతి చలనాలు
Answer & explanation
Correct: A — మొదటిది ఏకరీతి, రెండవది అఏకరీతి చలనం
మొదటి వస్తువు ప్రతి 15 నిమిషాలకు సరిగ్గా 10 m పెరిగింది, కాబట్టి ఏకరీతి. రెండవదానిలో పెరుగుదలలు 7, 4, 12, 2, 4, 3 m – సమానంగా లేవు, కాబట్టి అఏకరీతి. ఈ విధంగా పెరుగుదలలను పోల్చడమే ఏకరీతి చలనాన్ని గుర్తించే పద్ధతి.
కారు ఓడోమీటర్ 2000 km నుండి 2400 km అయింది, 8 h పట్టింది. సగటు వడి m s⁻¹ లో సుమారు ఎంత?
A. 50 m s⁻¹
B. 8.3 m s⁻¹
C. 180 m s⁻¹
D. 13.9 m s⁻¹
Answer & explanation
Correct: D — 13.9 m s⁻¹
దూరం 400 km, కాలం 8 h కాబట్టి సగటు వడి 50 km h⁻¹. m s⁻¹ లోకి మార్చడానికి 5/18 తో గుణిస్తే 50 × 5/18 ≈ 13.9 m s⁻¹. 50 m s⁻¹ ప్రమాణం మార్చకుండా పడిన విలువ; మిగతావి తప్పు గణనలు.
ఒక వస్తువు 16 m ను 4 s లో, మరో 16 m ను 2 s లో ప్రయాణిస్తే సగటు వడి ఎంత?
A. 6 m s⁻¹
B. 5.33 m s⁻¹
C. 8 m s⁻¹
D. 4 m s⁻¹
Answer & explanation
Correct: B — 5.33 m s⁻¹
సగటు వడి = మొత్తం దూరం/మొత్తం కాలం = 32/6 = 5.33 m s⁻¹. రెండు వడులు 4 m s⁻¹, 8 m s⁻¹ ల సరాసరి 6 అని భావించడం పొరపాటు; ఎందుకంటే రెండు భాగాల కాలాలు వేరు.
ఒక ఈతగాడు 90 m కొలనులో ఒక నిమిషంలో ఒక చివర నుండి మరో చివరకు వెళ్లి తిరిగి మొదటి చోటికి 180 m ఈదాడు. అతని సగటు వడి, సగటు వేగం వరుసగా?
A. 0 m s⁻¹, 3 m s⁻¹
B. 3 m s⁻¹, 3 m s⁻¹
C. 1.5 m s⁻¹, 1.5 m s⁻¹
D. 3 m s⁻¹, 0 m s⁻¹
Answer & explanation
Correct: D — 3 m s⁻¹, 0 m s⁻¹
మొత్తం దూరం 180 m, కాలం 60 s కాబట్టి సగటు వడి 3 m s⁻¹. తిరిగి మొదటి చోటికే వచ్చాడు కాబట్టి స్థానభ్రంశం 0, అందువల్ల సగటు వేగం 0 m s⁻¹. ఇది వడి, వేగం మధ్య తేడాను చూపే ముఖ్య ఉదాహరణ.
కిందివాటిలో వడి, వేగం గురించి సరైన జతను గుర్తించండి.
A. వడి = స్థానభ్రంశం/కాలం; వేగం = దూరం/కాలం
B. వడి = వేగం × కాలం²; వేగం = దూరం
C. వడి = దూరం/కాలం; వేగం = స్థానభ్రంశం/కాలం
D. వడి సదిశ రాశి; వేగం అదిశ రాశి
Answer & explanation
Correct: C — వడి = దూరం/కాలం; వేగం = స్థానభ్రంశం/కాలం
వడిని దూరం/కాలంగా, వేగాన్ని స్థానభ్రంశం/కాలంగా నిర్వచిస్తారు. అందువల్ల వడి అదిశ, వేగం సదిశ (దిశతో) రాశులు. మిగతా ప్రకటనల్లో నిర్వచనాలు తారుమారయ్యాయి. పరీక్షల్లో ఈ నిర్వచనాల తేడా తరచూ అడుగుతారు.