Free practice MCQs with answers and explanations for చలనం (Motion) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
ఒక సైకిల్ నిశ్చలం నుండి 30 s లో 6 m s⁻¹ వేగం పొంది, తర్వాత బ్రేకు వేయగా 5 s లో వేగం 4 m s⁻¹ అయింది. రెండు సందర్భాల్లో త్వరణాలు వరుసగా?
A. 0.2 m s⁻², 0.4 m s⁻²
B. 0.2 m s⁻², −0.4 m s⁻²
C. 6 m s⁻², 4 m s⁻²
D. −0.2 m s⁻², 0.4 m s⁻²
Answer & explanation
Correct: B — 0.2 m s⁻², −0.4 m s⁻²
మొదటి సందర్భం: a = (6 − 0)/30 = 0.2 m s⁻². రెండవ సందర్భం: a = (4 − 6)/5 = −0.4 m s⁻²; వేగం తగ్గింది కాబట్టి త్వరణం రుణాత్మకం. మిగతా ఎంపికల్లో గుర్తులు లేదా విలువలు తప్పు.
బస్సు వడి 5 s లో 80 km h⁻¹ నుండి 60 km h⁻¹ కి తగ్గితే దాని త్వరణం సుమారు ఎంత?
A. −1.11 m s⁻²
B. +1.11 m s⁻²
C. −4 m s⁻²
D. −20 m s⁻²
Answer & explanation
Correct: A — −1.11 m s⁻²
వేగ మార్పు = 60 − 80 = −20 km h⁻¹ = −5.56 m s⁻¹. త్వరణం = −5.56/5 ≈ −1.11 m s⁻². వడి తగ్గింది కాబట్టి త్వరణం రుణాత్మకం. ప్రమాణాలు మార్చకుండా గణిస్తే −4 వస్తుంది, అది m s⁻² కాదు.
పట్టిక 1.2 లో కారు దూరాలు t = 0, 2, 4, 6, 8, 10, 12 s వద్ద 0, 1, 4, 9, 16, 25, 36 m. ఈ చలనం గురించి సరైన వాక్యం?
A. గ్రాఫ్ సరళరేఖ; ఏకరీతి వడి
B. దూరం–కాల గ్రాఫ్ వక్రం; ఇది అఏకరీతి వడిని సూచిస్తుంది
C. గ్రాఫ్ కాల అక్షానికి సమాంతరం; కారు నిశ్చలం
D. గ్రాఫ్ నిలువు రేఖ; వడి శూన్యం
Answer & explanation
Correct: B — దూరం–కాల గ్రాఫ్ వక్రం; ఇది అఏకరీతి వడిని సూచిస్తుంది
సమాన కాలాల్లో దూరం సమానంగా పెరగలేదు (1, 3, 5, 7, 9, 11 m పెరుగుదలలు), అందుకే గ్రాఫ్ వక్రం, అఏకరీతి వడి. సమాంతర రేఖ నిశ్చల స్థితిని సూచిస్తుంది, సరళరేఖ ఏకరీతి వడిని.
ఒక కారు ఏకరీతి వేగం 40 km h⁻¹ తో t₁ నుండి t₂ వరకు కదిలితే దాని వేగం–కాల గ్రాఫ్ కింద వైశాల్యం ఆకారం, విలువ ఏమిటి?
A. త్రిభుజం, వైశాల్యం 20(t₂ − t₁) km
B. వృత్తం, వైశాల్యం 40π km
C. దీర్ఘచతురస్రం, వైశాల్యం 40(t₂ − t₁) km
D. సరళరేఖ, వైశాల్యం 0
Answer & explanation
Correct: C — దీర్ఘచతురస్రం, వైశాల్యం 40(t₂ − t₁) km
ఏకరీతి వేగం గ్రాఫ్ x-అక్షానికి సమాంతరం, కాబట్టి దాని కింద ఆకారం దీర్ఘచతురస్రం; ఎత్తు 40, వెడల్పు (t₂ − t₁). వైశాల్యం = 40 (t₂ − t₁) km = ప్రయాణించిన దూరం. త్రిభుజం త్వరణం ఉన్న సందర్భంలో వస్తుంది.
ఏకరీతి త్వరణంతో నిశ్చలం నుండి మొదలైన కారు వేగం–కాల గ్రాఫ్ కింద వైశాల్యం ఎలా ఉంటుంది?
A. ఒక దీర్ఘచతురస్రం, దూరం = తుది వేగం × కాలం
B. వైశాల్యం ఉండదు
C. అర్ధవృత్తం
D. ఒక త్రిభుజం, ప్రయాణించిన దూరం ½ × కాలం × తుది వేగం
Answer & explanation
Correct: D — ఒక త్రిభుజం, ప్రయాణించిన దూరం ½ × కాలం × తుది వేగం
u = 0 అయితే గ్రాఫ్ మూలబిందువు నుండి ఏటవాలుగా వెళ్లే సరళరేఖ; దాని కింద వైశాల్యం త్రిభుజం = ½ × t × v. అందువల్ల దూరం ½vt. తుది వేగం × కాలం అనేది ఇచ్చేది దీర్ఘచతురస్రం, అది ఇక్కడ వర్తించదు.
కిందివాటిలో చలన సమీకరణాల వర్తింపు గురించి సరైన ప్రకటన ఏది?
A. ఇవి ఏ త్వరణానికైనా వర్తిస్తాయి
B. ఇవి సరళరేఖపై ఏకరీతి త్వరణంతో కదిలే వస్తువులకు వర్తిస్తాయి
C. ఇవి వృత్తాకార చలనానికి మాత్రమే వర్తిస్తాయి
D. ఇవి నిశ్చల వస్తువులకు మాత్రమే వర్తిస్తాయి
Answer & explanation
Correct: B — ఇవి సరళరేఖపై ఏకరీతి త్వరణంతో కదిలే వస్తువులకు వర్తిస్తాయి
v = u + at, s = ut + ½at², 2as = v² − u² అనేవి ఏకరీతి త్వరణం గల సరళరేఖా చలనానికి మాత్రమే సరిపోతాయి. త్వరణం మారుతుంటే వీటిని నేరుగా వాడలేరు; వృత్తాకార లేదా నిశ్చల వస్తువులకు ఇవి ఉద్దేశించినవి కావు.
నిశ్చలం నుండి మొదలై 5 నిమిషాల్లో 72 km h⁻¹ వేగం పొందిన రైలు ప్రయాణించిన దూరం ఎంత (ఏకరీతి త్వరణం)?
A. 1.5 km
B. 6 km
C. 30 km
D. 3 km
Answer & explanation
Correct: D — 3 km
v = 72 km h⁻¹ = 20 m s⁻¹, t = 300 s, u = 0. a = 20/300 = 1/15 m s⁻². s = v²/2a = 400 ÷ (2/15) = 3000 m = 3 km. సగటు వేగం 10 m s⁻¹ × 300 s = 3000 m తో కూడా సరిపోలుతుంది.
బ్రేకుల వల్ల కారుకు 6 m s⁻² వ్యతిరేక త్వరణం కలిగి, 2 s లో ఆగింది. ఆగే వరకు ప్రయాణించిన దూరం ఎంత?
A. 12 m
B. 24 m
C. 6 m
D. 36 m
Answer & explanation
Correct: A — 12 m
v = u + at లో 0 = u − 12 కాబట్టి u = 12 m s⁻¹. s = ut + ½at² = 12×2 − ½×6×4 = 24 − 12 = 12 m. 24 m అనేది రెండవ పదాన్ని విస్మరించిన విలువ; అందుకే సగటు వేగం 6 × 2 = 12 m సరైనది.
వ్యాసార్థం r గల వృత్తంపై ఒక చుట్టుకు t కాలం పట్టే వస్తువు వడి ఎంత?
A. πr²/t
B. r/2πt
C. 2πr/t
D. 2πt/r
Answer & explanation
Correct: C — 2πr/t
ఒక చుట్టులో ప్రయాణించే దూరం వృత్త చుట్టుకొలత 2πr; దాన్ని కాలం t తో భాగిస్తే వడి v = 2πr/t. πr² వృత్త వైశాల్యం, వడికి సంబంధించినది కాదు; మిగతావి ప్రమాణాల పరంగా కూడా సరిపోవు.