బలం & చలన నియమాలు (Force and Laws of Motion) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బలం & చలన నియమాలు (Force and Laws of Motion) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
విరామ స్థితి (Rest) వస్తువు "సహజ స్థితి" అనే పాత నమ్మకాన్ని మార్చి చలనంపై కొత్త విధానాన్ని ఇచ్చినవారు ఎవరు?
A. గెలీలియో గెలీలీ, ఐజాక్ న్యూటన్
B. ఆర్కిమెడిస్, అరిస్టాటిల్
C. ఐన్స్టీన్, బోర్
D. కెప్లర్, కోపర్నికస్
Answer & explanation
Correct: A — గెలీలియో గెలీలీ, ఐజాక్ న్యూటన్
నేలపై బంతిని చిన్నగా కొడితే అది ఆగిపోతుంది కాబట్టి విరామమే సహజ స్థితి అని శతాబ్దాలు నమ్మారు. గెలీలియో గెలీలీ, ఐజాక్ న్యూటన్ పూర్తిగా భిన్నమైన విధానాన్ని అభివృద్ధి చేసి ఆ నమ్మకాన్ని మార్చారని పాఠం చెబుతుంది.
గరుకు నేలపై పెట్టెను చిన్న బలంతో తోస్తే అది కదలకపోవడానికి కారణం ఏమిటి?
A. ఘర్షణ లేకపోవడం
B. తోపు బలాన్ని ఘర్షణ బలం సమతుల్యం చేయడం
C. పెట్టెపై గురుత్వ బలం లేకపోవడం
D. తోపు బలం ఘర్షణ కంటే ఎక్కువ కావడం
Answer & explanation
Correct: B — తోపు బలాన్ని ఘర్షణ బలం సమతుల్యం చేయడం
పెట్టె అడుగు, నేల గరుకు తలం మధ్య ఘర్షణ బలం తోపునకు వ్యతిరేకంగా ఏర్పడి దాన్ని సమతుల్యం చేస్తుంది, నికర బలం శూన్యం కాబట్టి పెట్టె కదలదు. తోపు ఘర్షణను మించినప్పుడు మాత్రమే అసమతుల్య బలం ఏర్పడి పెట్టె కదులుతుంది.
ఏకరీతి వేగంతో కదులుతున్న వస్తువు గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. కదలిక కొనసాగాలంటే నిరంతర అసమతుల్య బలం అవసరం
B. దానిపై ఏ బలమూ ఉండకూడదు, ఘర్షణ కూడా
C. దానిపై పనిచేసే బలాలు సమతుల్యం కావచ్చు, నికర బాహ్య బలం శూన్యం
D. వేగం పెరగడానికి నికర బలం శూన్యంగా ఉండాలి
Answer & explanation
Correct: C — దానిపై పనిచేసే బలాలు సమతుల్యం కావచ్చు, నికర బాహ్య బలం శూన్యం
పుస్తకం ప్రకారం తోపు బలం, ఘర్షణ బలం సమతుల్యమై నికర బాహ్య బలం శూన్యమైతే వస్తువు ఏకరీతి వేగంతో కదులుతుంది. చలనం కొనసాగడానికి నిరంతర అసమతుల్య బలం కావాలనేది తప్పు అభిప్రాయం; అసమతుల్య బలం త్వరణం కోసం మాత్రమే అవసరం.
ఆదర్శ ఘర్షణ రహిత ద్వంద్వ వాలు తలంలో ఒక వైపు నుంచి వదిలిన గోళీ ఎదురు వైపు ఎంత ఎత్తు చేరుతుంది?
A. అసలు ఎత్తులో సగం
B. అసలు ఎత్తు కంటే ఎక్కువ
C. ఎత్తు వాలు కోణంపై ఆధారపడక సున్నా
D. తాను వదిలిన అసలు ఎత్తుకే
Answer & explanation
Correct: D — తాను వదిలిన అసలు ఎత్తుకే
ఘర్షణ లేనప్పుడు గోళీ వదిలిన ఎత్తుకే ఎదురు వైపు చేరుతుంది. రెండు వైపులా వాలు కోణాలు సమానమైతే దిగిన దూరమే ఎక్కుతుంది. వాలును తగ్గించే కొద్దీ ఆ ఎత్తు చేరడానికి గోళీ ఇంకా ఎక్కువ దూరం ప్రయాణించాలి.
కారు ఆకస్మికంగా బ్రేకు వేస్తే ప్రయాణికుడి శరీరం ముందుకు కదలడానికి కారణం ఏమిటి?
A. శరీరం జడత్వం వల్ల అదే చలన స్థితిలో కొనసాగాలనుకోవడం
B. శరీరంపై ముందుకు బలం పనిచేయడం
C. కారు ముందు భాగం గురుత్వాన్ని పెంచడం
D. ఇంజిన్ శరీరాన్ని ముందుకు లాగడం
Answer & explanation
Correct: A — శరీరం జడత్వం వల్ల అదే చలన స్థితిలో కొనసాగాలనుకోవడం
బ్రేకు వేస్తే కారు నెమ్మదిస్తుంది, కానీ శరీరం జడత్వం కారణంగా అదే చలన స్థితిలో కొనసాగాలనుకుంటుంది, అందుకే ముందుకు కదులుతుంది. భద్రతా బెల్ట్ శరీరంపై బలం ప్రయోగించి ఈ ముందుకు కదలికను నెమ్మది చేస్తుంది.
కార్పెట్ను కర్రతో కొట్టినప్పుడు దుమ్ము బయటకు రావడానికి కారణం ఏది?
A. దుమ్ముపై కర్ర గురుత్వాన్ని పెంచుతుంది
B. కార్పెట్ కదులుతుంది, దుమ్ము కణాలు జడత్వం వల్ల విరామంలోనే ఉండిపోతాయి
C. దుమ్ము కణాలకు ఘర్షణ ఎక్కువ ఉంటుంది
D. కార్పెట్ దుమ్మును ఆకర్షిస్తుంది
Answer & explanation
Correct: B — కార్పెట్ కదులుతుంది, దుమ్ము కణాలు జడత్వం వల్ల విరామంలోనే ఉండిపోతాయి
కర్ర దెబ్బకు కార్పెట్ చలనంలోకి వస్తుంది; దుమ్ము కణాలు జడత్వం కారణంగా విరామ స్థితిలోనే ఉంటాయి, కాబట్టి కార్పెట్ నుంచి విడిపోయి బయటకు వస్తాయి. ఇది మొదటి నియమానికి ఉదాహరణ.
బస్సు పైన ఉంచిన సామాన్లను తాడుతో కట్టమని సూచించడానికి కారణం ఏమిటి?
A. సామాను ద్రవ్యరాశి పెంచడానికి
B. బస్సు ఘర్షణ తగ్గించడానికి
C. బస్సు ఆకస్మికంగా ప్రారంభమైనా, ఆగినా, మలుపు తిరిగినా సామాను జడత్వం వల్ల పడకుండా ఉండటానికి
D. సామాను బరువు తగ్గించడానికి
Answer & explanation
Correct: C — బస్సు ఆకస్మికంగా ప్రారంభమైనా, ఆగినా, మలుపు తిరిగినా సామాను జడత్వం వల్ల పడకుండా ఉండటానికి
బస్సు చలన స్థితి మారినప్పుడు సామాను తన పాత చలన స్థితిలోనే ఉండాలనుకుంటుంది (జడత్వం), కాబట్టి జారి పడిపోవచ్చు. తాడు కట్టడం వల్ల సామానుపై అవసరమైన బలం ప్రయోగమై అది బస్సుతో పాటు కదులుతుంది.
కింది జతలలో "ఎక్కువ జడత్వం గల వస్తువు" తప్పుగా ఇచ్చిన జత ఏది?
A. సైకిల్ – రైలు: రైలు
B. ఐదు రూపాయల నాణెం – ఒక రూపాయి నాణెం: ఐదు రూపాయల నాణెం
C. ఖాళీ పెట్టె – పుస్తకాలతో నిండిన పెట్టె: నిండిన పెట్టె
D. రబ్బరు బంతి – రాయి: రబ్బరు బంతి
Answer & explanation
Correct: D — రబ్బరు బంతి – రాయి: రబ్బరు బంతి
అదే పరిమాణం గల రాయికి రబ్బరు బంతి కంటే ఎక్కువ ద్రవ్యరాశి ఉంటుంది కాబట్టి రాయికే ఎక్కువ జడత్వం. అందువల్ల రబ్బరు బంతికి ఎక్కువ జడత్వం అనడం తప్పు; మిగతా జతలు సరైనవి.
గెలీలియో రచనలను, అవి చర్చించిన అంశాలను జతపరచండి.
(a) స్టారీ మెసెంజర్ (b) ది లిటిల్ బ్యాలెన్స్ (c) డి మోటు
(i) పడే వస్తువులపై సిద్ధాంతాలు (ii) ఖగోళ ఆవిష్కరణలు (iii) ఆర్కిమెడిస్ సాపేక్ష సాంద్రత పద్ధతి
A. (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i)
B. (a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii)
C. (a)-(iii), (b)-(i), (c)-(ii)
D. (a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iii)
Answer & explanation
Correct: A — (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i)
స్టారీ మెసెంజర్లో చంద్రుని పర్వతాలు, పాలపుంత, బృహస్పతి ఉపగ్రహాల ఆవిష్కరణలు ఉన్నాయి. లిటిల్ బ్యాలెన్స్ (1586)లో ఆర్కిమెడిస్ పద్ధతిలో సాపేక్ష సాంద్రతను త్రాసుతో కనుగొనడం వివరించాడు. డి మోటు (1589)లో పడే వస్తువుల సిద్ధాంతాలు ప్రతిపాదించాడు.
2 kg ద్రవ్యరాశి గల వస్తువు 5 m s⁻¹ వేగంతో కదులుతోంది. దాని ద్రవ్యవేగం ఎంత?
A. 7 kg m s⁻¹
B. 10 kg m s⁻¹
C. 2.5 kg m s⁻¹
D. 25 kg m s⁻¹
Answer & explanation
Correct: B — 10 kg m s⁻¹
p = mv = 2 kg × 5 m s⁻¹ = 10 kg m s⁻¹. 7 అనేది కూడిక వల్ల వచ్చిన తప్పు విలువ, 2.5 భాగహారం వల్ల వచ్చినది; గుణకారం చేయాలి. ప్రమాణం కూడా సరిచూసుకోవాలి: kg × m s⁻¹ = kg m s⁻¹, ఇది ద్రవ్యవేగ SI ప్రమాణం.