బలం & చలన నియమాలు (Force and Laws of Motion) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బలం & చలన నియమాలు (Force and Laws of Motion) (9వ తరగతి సైన్స్ – భౌతిక రసాయన శాస్త్రం (Class 9 Physical Science – Semester 1)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
ద్రవ్యవేగం (Momentum) సూత్రం ఏది?
A. p = m/v
B. p = ma
C. p = mv
D. p = m + v
Answer & explanation
Correct: C — p = mv
ద్రవ్యవేగం అంటే వస్తువు ద్రవ్యరాశి, వేగాల లబ్ధం: p = mv (సమీకరణం 3.1). దీనికి పరిమాణం, దిశ రెండూ ఉంటాయి; దిశ వేగం దిశే. కాబట్టి ద్రవ్యరాశి రెట్టింపైనా, వేగం రెట్టింపైనా ద్రవ్యవేగం రెట్టింపవుతుంది; ఇదే రెండవ నియమ ఉత్పాదనకు పునాది.
ద్రవ్యవేగం = ద్రవ్యరాశి (kg) × వేగం (m s⁻¹) కాబట్టి దాని SI ప్రమాణం kg m s⁻¹. kg m s⁻² అనేది బలం (న్యూటన్) ప్రమాణం. బలం ప్రమాణం న్యూటన్ = kg m s⁻² అని, ద్రవ్యవేగ ప్రమాణం kg m s⁻¹ అని గందరగోళం పడకుండా గుర్తుంచుకోవాలి.
న్యూటన్ రెండవ గమన నియమం ప్రకారం బలం దేనికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది?
A. ద్రవ్యవేగ మార్పు రేటు
B. వేగానికి మాత్రమే
C. ద్రవ్యరాశికి మాత్రమే
D. దూరానికి
Answer & explanation
Correct: A — ద్రవ్యవేగ మార్పు రేటు
రెండవ నియమం: వస్తువు ద్రవ్యవేగ మార్పు రేటు ప్రయోగించిన అసమతుల్య బలానికి అనులోమానుపాతంలో, బలం దిశలో ఉంటుంది. దీని నుంచే F = ma వస్తుంది. కాలంతో భాగిస్తే ద్రవ్యవేగ మార్పు రేటు వస్తుంది, ద్రవ్యరాశి స్థిరమైనప్పుడు అది ma గా మారుతుంది.
బంతిని పట్టేటప్పుడు ఫీల్డర్ చేతులను వెనక్కి లాగడానికి కారణం ఏమిటి?
A. బంతి ద్రవ్యరాశి తగ్గించడానికి
B. బంతి ఆగడానికి పట్టే సమయం పెంచి, బలాన్ని తగ్గించడానికి
C. బంతి వేగం పెంచడానికి
D. చేతుల జడత్వం పెంచడానికి
Answer & explanation
Correct: B — బంతి ఆగడానికి పట్టే సమయం పెంచి, బలాన్ని తగ్గించడానికి
బంతి ద్రవ్యవేగం సున్నా అయ్యే సమయం పెరిగితే ద్రవ్యవేగ మార్పు రేటు తగ్గుతుంది, తద్వారా చేతిపై పడే బలం తక్కువవుతుంది. అకస్మాత్తుగా ఆపితే ఎక్కువ బలం పడి అరచేతికి గాయమవ్వచ్చు.
108 × 1000/(60 × 60) = 30 m s⁻¹. కిమీ/గం ను మీ/సె గా మార్చడానికి 1000/3600 తో (అంటే 5/18) గుణించాలి. ఉదాహరణ 3.3లో కారు ప్రారంభ వేగంగా ఇదే విలువను వాడారు; km/h విలువను 3.6 తో భాగిస్తే m s⁻¹ వస్తుంది.
న్యూటన్ మూడవ నియమం ప్రకారం ప్రతి చర్యకు ఏది ఉంటుంది?
A. సమానమైన, అదే దిశ ప్రతిచర్య
B. తక్కువ పరిమాణం గల ప్రతిచర్య
C. ప్రతిచర్య ఉండదు
D. సమానమైన, వ్యతిరేక ప్రతిచర్య
Answer & explanation
Correct: D — సమానమైన, వ్యతిరేక ప్రతిచర్య
ఒక వస్తువు మరో వస్తువుపై బలం ప్రయోగిస్తే, రెండవది తక్షణమే మొదటిదానిపై సమాన పరిమాణం, వ్యతిరేక దిశ గల బలాన్ని ప్రయోగిస్తుంది. అదే చర్య–ప్రతిచర్య. రెండు బలాలు ఒకే క్షణంలో వేర్వేరు వస్తువులపై పనిచేస్తాయి; ప్రతిచర్య ఎప్పుడూ చర్య తర్వాత కాదు, తక్షణమే ఏర్పడుతుంది.
Correct: A — అవి రెండు వేర్వేరు వస్తువులపై పనిచేస్తాయి
చర్య, ప్రతిచర్య ఎల్లప్పుడూ రెండు భిన్న వస్తువులపై ఏకకాలంలో పనిచేస్తాయి; అందువల్ల అవి ఒకదాన్ని ఒకటి రద్దు చేయవు. అవి వేర్వేరు ద్రవ్యరాశులపై పనిచేస్తాయి కాబట్టి త్వరణాలు సమానం కాకపోవచ్చు.
తుపాకీ పేల్చినప్పుడు అది వెనక్కి తన్నడం (Recoil) ఏ నియమానికి ఉదాహరణ?
A. న్యూటన్ మొదటి నియమం
B. న్యూటన్ మూడవ నియమం
C. న్యూటన్ రెండవ నియమం
D. ఆర్కిమెడిస్ సూత్రం
Answer & explanation
Correct: B — న్యూటన్ మూడవ నియమం
తుపాకీ బుల్లెట్ను ముందుకు నెట్టే బలం ప్రయోగిస్తే, బుల్లెట్ తుపాకీపై సమాన, వ్యతిరేక బలం ప్రయోగిస్తుంది; ఫలితంగా తుపాకీ వెనక్కి తన్నుతుంది. ఇది చర్య–ప్రతిచర్యకు ఉదాహరణ.
F = ma కాబట్టి బల ప్రమాణం kg × m s⁻² = kg m s⁻²; దీన్నే న్యూటన్ అంటారు. kg m s⁻¹ ద్రవ్యవేగ ప్రమాణం. ద్రవ్యరాశి kg, త్వరణం m s⁻² కాబట్టి వాటి లబ్ధం kg m s⁻²; ప్రమాణాల విశ్లేషణ ద్వారా సూత్రాన్ని పరీక్షించవచ్చు.
200 N క్షితిజ సమాంతర బలంతో బీరువాను స్థిర వేగంతో నేలపై జరపడానికి అవసరమైన ఘర్షణ బలం ఎంత?
A. 0 N
B. 400 N
C. 100 N
D. 200 N
Answer & explanation
Correct: D — 200 N
స్థిర వేగంలో నికర బలం శూన్యం కాబట్టి ప్రయోగించిన బలం, ఘర్షణ బలం సమానం, వ్యతిరేకం; కాబట్టి ఘర్షణ 200 N. బలం ప్రయోగిస్తున్నా వేగం మారకపోతే ఆ బలాన్ని ఘర్షణ సరిగ్గా సమతుల్యం చేస్తోందని అర్థం, లేకపోతే త్వరణం కలిగేది.